UE wprowadzi zakaz pestycydów szkodliwych dla pszczół

Pszczoły miodne (w środku, większa królowa), źródło: Flickr/US Department of Agriculture

Pszczoły miodne (w środku, większa królowa), źródło: Flickr/US Department of Agriculture

Państwa członkowskie poparły pomysł Brukseli, by niemal całkowicie zakazać stosowania na terenie UE trzech pestycydów, określanych jako neonikotynoidy. Powodem tej decyzji jest ich szkodliwość dla pszczół. Nowe przepisy mogą zacząć obowiązywać jeszcze w tym roku.

 

Pszczoły pomagają zapylać nawet 90 proc. głównych światowych upraw, ale od kilku lat coraz głośniej mówi się o ich masowym wymieraniu. Naukowcy nazywają to zjawisko „Zespołem masowego ginięcia pszczoły miodnej” (Colony Collapse Disorder – CCD). Przyczyna zjawiska nie jest do końca wyjaśniona. Według najnowszych ustaleń jest to kombinacja różnych czynników, a przede wszystkim obniżenia odporności pszczół i ich większego narażenia na wirusy, pasożyty i zabójcze grzyby. Wpływ na tę sytuację mają zdaniem naukowców m.in. zmiany klimatyczne i masowe stosowanie pestycydów, a przede wszystkim właśnie neonikotynoidów.

Obrońcy pszczół świętują

Komisja Europejska już kilka miesięcy temu zaproponowała niemal całkowity zakaz stosowania trzech konkretnych środków – imidaklopridu, klotianidyny i tiametoksamu. Od 2013 r. obowiązują już pewne restrykcje w ich stosowaniu. Teraz jednak chodzi o dopuszczenie ich do użytku tylko w zamkniętych szklarniach. KE wspiera się przy tym ogłoszonymi w lutym wynikami badań Europejskiego Urzędu do spraw Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), który wskazał właśnie neonikotynoidy jako jedną z głównych przyczyn CCD.

Komisarz ds. zdrowia i bezpieczeństwa żywności Vytenis Andriukaitis cieszył się z poparcia państw członkowskich dla zakazu stosowania tego rodzaju pestycydów. „Komisja zaproponowała te środki kilka miesięcy temu, na podstawie opinii naukowej EFSA. Zdrowie pszczół ma dla mnie ogromne znaczenie, ponieważ dotyczy bioróżnorodności, produkcji żywności i środowiska” – powiedział. Przed siedzibą KE w Brukseli świętowała dziś niewielka grupa obrońców pszczół.

Organizacje ekologiczne także przyjęły dzisiejszą decyzję unijnych ministrów z zadowoleniem. „Ten wszechstronny zakaz stosowania neonikotynoidów na terenie UE, który dotyczy wszystkich upraw na otwartej przestrzeni, to wielkie zwycięstwo pszczół i całego środowiska w jakim żyją” – komentowała Sandra Bell z organizacji Friends of the Earth Europe. Z kolei ogólnoświatowa organizacja obywatelska Avaaz, która pod petycją o zakaz neonikotynoidów zebrała ponad 4,4 mln podpisów, nazwała dzisiejszą decyzję „promykiem nadziei dla pszczół”.

W Polsce podpisy pod apelem do Ministerstwa Rolnictwa w sprawie zakazu neonikotynoidów zbierało Greenpeace, które wspierały organizacje pszczelarzy. Petycję poparło 60 tys. Polaków.

Czym są neonikotynoidy?

Neonikotynoidy są w rolnictwie stosowane na szeroką skalę od ok. 20 lat, choć pierwsze powstały nawet 50 lat temu. Są chemicznie spokrewnione z występującą w tytoniu nikotyną. W przypadku owadów silnie działają na ośrodkowy układ nerwowy. Cierpią jednak nie tylko szkodniki upraw, ale także pszczoły i inne owady pożyteczne. Nawet niewielkie dawki neonikotynoidów mogą pozbawić pszczoły orientacji w terenie lub zdolności do komunikowania się między sobą i de facto uniemożliwić im powrót do ula oraz znacznie obniżają ich odporność na chorobotwórcze drobnoustroje. Organizacje ekologiczne przedstawiają raporty pokazujące szkodliwe działanie tych pestycydów także na inne organizmy – bezkręgowce, ssaki oraz ptaki.

Rozporządzenie KE zakazujące stosowania nenikotynoidów może być gotowe już w maju i zacząć obowiązywać jeszcze w tym roku.

Neonikotynoidy zagrażają pszczołom – potwierdza ponownie Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności

Pestycydy zwane neonikotynoidami zagrażają pszczołom – dzikim i miodnym, które są niezbędne w procesie zapylania i reprodukcji roślin jak wynika z nowej oceny opublikowanej 28 lutego przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA).
 

EFSA ponownie przeanalizował dane z 2013 r. na …