Strategia biogospodarcza w Niemczech: Co z potrzebami rolnictwa?

Niemcy należą do grona 60 proc. państw na świecie posiadających krajową strategię na rzecz biogospodarki.

This article is part of our special report Rola biogospodarki w nowej Wspólnej Polityce Rolnej.

Niemiecki rząd przyjął w styczniu nową strategię dotyczącą biogospodarki. Zmiany spotkały się z krytyką z powodu nieuwzględnienia potrzeb rolnictwa i zbytnim skupieniu się na kwestiach technologicznych.

 

 

Opony z mniszka lekarskiego, drzwi samochodowe z włókien konopnych lub modne kalosze z kukurydzy. Oto przykłady wymieniane przez niemiecką minister rolnictwa Julię Klöckner podczas prezentacji niemieckiej strategii na rzecz biogospodarki, zatwierdzonej przez rząd 15 stycznia. 

To już trzecia z kolei federalna strategia, wliczając te z 2010 i 2013 r. Wszystkie działania powinny – jak przekonuje rząd – doprowadzić do uniezależnienia się od węgla, ropy i gazu na rzecz surowców odnawialnych. „Niemcy są zmuszone importować większość z kopalnych surowców energetycznych, podczas gdy odnawialne źródła energii znajdują się na wyciągnięcie ręki: na łąkach, polach i w lasach”, przekonywała Klöckner. 

Strategia, opracowana przy współpracy z Ministerstwem Edukacji i Badań Naukowych, opiera się na dwóch filarach: biotechnologii i badaniach – przez co autorzy strategii liczą, że do działania uda się zaangażować przemysł.

Niemcy nie są wyjątkiem na światowej mapie biogospodarczej. Już około 60 państw na całym świecie opracowało krajowe strategie z myślą o przekształceniu swoich gospodarek w bardziej przyjazne dla środowiska.

Minister ds. Badań i Edukacji Anja Karliczek zauważa, że zrównoważona gospodarka zapewni Niemcom „wiodącą pozycję w procesie transformacji w XXI w.”.

Włochy: Ambitna strategia w biogospodarce kluczem do sukcesu?

Obroty sektora biogospodarki we Włoszech osiągnęły w 2017 r. 300 mld euro. W ciągu ostatnich 13 lat zatrudnienie w branży znalazło dwa miliony ludzi. Sukcesy ostatnich lat są zasługą krajowej strategii na rzecz biogospodarki.

 

 

Włochy z każdym rokiem realizują coraz ambitniejsze …

Strategia nie uwzględnia rolnictwa

Niemiecka strategia dotycząca biogospodarki jest chwalona przez ekspertów, jednak nie brakuje także komentarzy krytycznych. Te, pochodzą głównie ze strony Unii Ochrony Przyrody i Różnorodności Biologicznej (NABU). Organizacja skrytykowała strategię ze względu na „nadmierne skupianie się na biologii kosztem aspektów społecznych.

„Zrównoważony rozwój wymaga również zmian kulturowych, ekonomicznych i instytucjonalnych, które nie dokonają się bez oporu społecznego”, przypominają ekolodzy. Dlatego organizacje ekologiczne skrytykowały strategię ze względu na nieuwzględnienie żadnych zmian instytucjonalnych, np. w zakresie Wspólnej Polityki Rolnej. 

A przecież w unijnej strategii zaprezentowanej w październiku 2018 r. – jak przypominają ekolodzy – znajduje się kilka punktów dotyczących rolnictwa oraz praktyk rolniczych i rybołówstwa. Jednak ani WPR, ani jej inne cele, takie jak zrównoważone systemy dostaw żywnościowych i rolniczych czy ochrony ekosystemów nie są wymienione w niemieckim planie. 

NABU skrytykował niemiecką strategię za zbytnie skupianie się na kwestiach technologicznych, cyfrowych i optymalizacji działania poszczególnych zakładów biotechnologicznych kosztem całościowego podejścia do problemu.

Hiszpania: Jak rozwijać gospodarkę o obiegu zamkniętym?

Sektor rolno-spożywczy zamierza odegrać wiodącą rolę w gospodarce obiegu zamkniętego. W Hiszpanii już teraz wykorzystuje się nawet najmniejsze odpady z upraw i przemysłu.

 

 

Przykładem państwa UE, które z każdym rokiem poprawia statystyki w wykorzystaniu odpadów pochodzących z produkcji rolnej i przemysłowej …

Biogospodarka czy produkcja żywności?

Podobne zdanie do NABU prezentują politycy opozycyjnej Wolnej Partii Demokratycznej (FDP). Argumentują oni, że w strategii nie tylko brakuje jasnych i „mierzalnych celów”, ale także w kontekście rolnictwa nie pojawiły się „starania dotyczące wykorzystania możliwości inżynierii genetycznej”.

Liberałowie sugerują, że pełne wykorzystanie potencjału oferowanego przez biogospodarkę stanie się możliwe dopiero po zreformowaniu 20-letniego prawa dotyczącego inżynierii genetycznej. „Należy je dostosować do wyzwań współczesności”, przekonuje Mario Brandenburg z FDP, specjalizujący się w polityce technologicznej. Liberałowie złożyli wniosek w tej sprawie do niemieckiego Bundestagu. 

W Niemczech trwa jednocześnie dyskusja nad korzyściami z biogospodarki dla zrównoważonej produkcji żywności. Eksperci przypominają, że wykorzystywanie na dużą skalę surowców w gospodarce oznacza mniej miejsca na produkcję żywności.

Krajowa strategia przewiduje powiększenie istniejącego zespołu doradczego rządu federalnego ds. biogospodarki, aby umożliwić wszystkim zainteresowanym stronom możliwość prowadzenia dyskusji. Przed specjalistami konieczność ustalenia wpływu biogospodarki na bezpieczeństwo żywnościowe.

„Jednak tego dylematu nie rozwiążą wyłącznie same nowe technologie, jak chciałby tego niemiecki rząd”, powiedział dyrektor zarządzający NABU Leif Miller. „Transformacja gospodarki odniesienie sukces tylko jeżeli zastąpimy dotychczasowe surowce bardziej przyjaznymi dla środowiska, ale przede wszystkim, gdy zaczniemy mniej konsumować”, dodał Miller.

Czy biomasa może zrewolucjonizować polską energetykę?

Biogospodarka ma odegrać w najbliższej dekadzie ważną rolę na drodze do osiągnięcia przez Unię Europejską neutralności klimatycznej. Eksperci twierdzą, że Polska może stać się ważnym punktem na biogospodarczej mapie Europy, jednak naukowcy apelują o zrównoważone wykorzystanie zasobów leśnych w produkcji …

Disclaimer: Projekt sfinansowano przy wsparciu Komisji Europejskiej. Niniejsza publikacja odzwierciedla wyłącznie poglądy autora, a Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie informacji zawartych w tym tekście.