Rolnicy w obliczu finansowych cięć z powodu brexitu

Źródło Wikipedia

Źródło Wikipedia

Brexit rodzi duże wątpliwości dotyczące opłacalności rolnictwa po obu stronach kanału La Manche, ponieważ sektor obecnie opiera się na unijnych dopłatach, które odpowiadają za około połowy rolniczych dochodów. Przychody gospodarstw rolnych w Wielkiej Brytanii mogą spaść dramatycznie dopóki sektor nie zaadaptuje się do zmian. Rolnicy z UE również odczują kłopoty, ponieważ Unia będzie musiała poszukać oszczędności budżetowych.

 

Wyjście Wielkiej Brytanii z ogromnej unijnej Wspólnej Polityki Rolnej (WPR), która stanowi aż 40 proc. Budżetu całej UE jest postrzegane przez niektórych jako duża szansa dla Wielkiej Brytanii na przekształcenie systemu rolnego w niezależny od dotacji. Zmiana ta spowoduje jednak poważny wstrząs gospodarczy w Wielkiej Brytanii oraz w całej Unii Europejskiej.

Brytyjski minister środowiska, żywności i rozwoju obszarów wiejskich Michael Gove oświadczył, że po Brexicie Wielka Brytania będzie subsydiowała rolnictwo. Jednak zdaniem ministra środowiska, żywności i rozwoju obszarów wiejskich w gabinecie cieni David Drew, który skomentował sytuacją dla EURACTIV.com, brzmi to jak coś bardzo łatwego, „ale w rzeczywistości jest skomplikowane, ponieważ cała nasza polityka rolna związana była z UE”.

„Do tej pory, było mało dyskusji na ten temat, ale Brytyjczycy oczekują, że rząd przedstawi w lutym swoje propozycje ustawodawcze dotyczące rolnictwa po brexicie” –  powiedział Drew.

W ocenie wpływu przedstawionej przez brytyjską komisję ds. rozwoju rolnictwa i ogrodnictwa (AHDB) stwierdzono, że średnie brytyjskie zyski z gospodarstwa rolnego mogłyby wzrosnąć ze 42,5 tys. euro do 45,7 tys. euro w przypadku najlepszego po-brexitowego scenariusza. Założono w tym przypadku, że Wielka Brytania pozostanie częścią jednolitego rynku UE i będzie utrzymywała subsydia rolnicze na obecnym poziomie, ale przy jednoczesnym wzroście kosztów importu zwiększy się popyt na żywność domową.

Jednak wciąż nie wiadomo czy Londyn pozostanie na wspólnym rynku. Drew stwierdził, że w związku z tym jest nieprawdopodobnie utrzymanie obecnego modelu dotacji dla gospodarstw rolnych. „To program cięć. Warto przyjrzeć się temu, co brytyjski rząd wprowadza jako alternatywę dla płatności bezpośrednich w ramach WPR, ale wiemy, że w ten czy inny sposób zostaną one zniesione” – powiedział minister w gabinecie cieni.

„Istnieje wiele powodów, aby robić inaczej”

Minister Drew skrytykował jednak oparte na wielkości areału dotacje unijne, jako niewspierające drobnych rolników lub innowacji, a jednocześnie zbyt hojne dla tych, którzy nie potrzebują pieniędzy.

Jednak AHDB ostrzegła przed ryzykiem znalezienia się brytyjskich rolników zbyt daleko od modelu wdrożonego przez UE. Zdaniem ekspertów tego think-tanku źle wynegocjowana umowa dot. brexitu może sprawić, że średnie roczne zyski gospodarstw spadną do ​​zaledwie 16,7 tys. euro. Obniżenie dotacji dla gospodarstw rolnych, pozostawienie jednolitego rynku i liberalizacja handlu z innymi partnerami pozostawi rolników bezbronnych w obliczu konkurencji ze strony dużych eksporterów rolnych, takich jak Brazylia czy Nowa Zelandia.

Wpływ brexitu na rolnictwo nie kończy się na granicy Wielkiej Brytanii. Obniżona wartość funta i groźba wprowadzenia ceł importowych w przypadku braku ostatecznie wynegocjowanej umowy z Brukselą stanowić będzie poważne wyzwania dla sektorów UE, które opierają się na Wielkiej Brytanii jako na rynku zbytu, a zmniejszony unijny budże będzie oznaczał mniej hojne wsparcie dla gospodarstw w przyszłości.

Wątpliwości wokół przyszłego finansowania WPR

„To będzie ciekawe, gdy David Davis zacznie mówić o czarnej dziurze w budżecie UE” – powiedział Drew. „Brexit pozbawi UE 10-12 proc. swoich zasobów, więc będzie musiała oszczędzać. Są spodziewane cięcia w UE i Wielkiej Brytanii” – dodał.

Wydaje się, że Komisja Europejska się zgadza się z takim stanowiskiem. Komisarz ds. budżetu Günther Oettinger powiedział w czerwcu, że nadszedł czas, aby „przyjrzeć przesunięciom wydatków i cięciom” w odpowiedzi na brexit. W czerwcowym dokumencie KE wstępnie wskazano na płatności bezpośrednie dla rolników jako obszar przyszłych oszczędności.

„Jedną z możliwości do zbadania jest wprowadzenie współfinansowania krajowego dla płatności bezpośrednich w celu utrzymania ogólnego poziomu obecnego wsparcia” – napisano w dokumencie. Ta opcja nie będzie korzystna dla francuskiego rolnictwa.

Obecna Wspólna Polityka Rolna wygaśnie w 2020 r. Rozmowy o jej przyszłości zostały spowolnione przez proces brexitu. Według centroprawicowej Europejskiej Partii Ludowej, UE powinna unikać zasadniczych zmian w polityce rolnej, dopóki nie zostanie rozwiązana kwestia brytyjskiego planu wyjścia i wpływu tego faktu na budżet UE po 2020 r. Problem polega na tym, że obie te kwestie również zależą od trudnych negocjacji.