Trwa walka o uzależnienie dopłat dla rolników od przestrzegania praw pracowniczych

rolnictwo, WPR, pandemia, COVID19, pracownicy kluczowi, unia europejska, komisja europejska, DG AGRI

Sygnatariusze listu ws. zmian we wspólnej polityce rolnej podkreślają wysoki poziom nadużyć i wyzysku pracowników, a warunki pracy w rolnictwie należą do „najtrudniejszych i najbardziej niepewnych” w Unii Europejskiej. / Foto via flickr (CC BY-NC-ND 2.0) [Nestlé]

Debata na temat włączenia przepisów dotyczących praw pracowników do reformy Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) UE nabrała tempa wraz z opublikowaniem listu ponad 300 europejskich organizacji opowiadających się za układami zbiorowymi, pisze Natasha Foote z EURACTIV.com.

 

 

W piśmie opublikowanym w środę (17 lutego) stwierdzono, że płatności bezpośrednie w ramach WPR powinny być uzależnione od przestrzegania obowiązujących warunków pracy i zatrudnienia w ramach odpowiednich układów zbiorowych. Obejmuje to prawo krajowe i unijne, a także konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP).

Dotacje w ramach WPR mają być uzależnione od przestrzegania podstawowych norm środowiskowych, zdrowia publicznego i dobrostanu zwierząt, tymczasem przestrzeganie praw człowieka i praw pracowniczych nie jest brane pod uwagę w przypadku dofinansowania dla unijnych rolników.

Sygnatariusze listu podkreślają wysoki poziom nadużyć i wyzysku pracowników, a warunki pracy w rolnictwie należą do „najtrudniejszych i najbardziej niepewnych” w Unii Europejskiej.

Czechia First: Czeskie sklepy tylko dla czeskich produktów?

Docelowo w roku 2028 w sklepach spożywczych sprzedawane ma być przynajmniej 73 proc. produktów z Czech.

Współczesne rolnictwo istnieje także w UE

Co najmniej dziesięć milionów osób jest zatrudnionych w europejskim rolnictwie, głównie jako pracownicy sezonowi, najemni lub osoby o innym nieuregulowanym stosunku pracy, przy czym aż 61,2 proc. pracowników rolnictwa w UE jest zatrudnionych nieformalnie.

Znaczenie pracowników sektora rolno-spożywczego uwypukliła pandemia COVID-19, która skłoniła instytucje UE i rządy krajowe do zdefiniowania tych pracowników jako niezbędnych. Pomimo tego, wielu z nich nadal zmaga się z „codzienną walką o byt lub styka się z przypadkami łamania praw człowieka”, twierdzą sygnatariusze listu.

„Nieludzkie warunki, niskie płace, nieokreślone godziny pracy, wysoki odsetek pracy nierejestrowanej i warunków mieszkaniowych o niższych standardach to tylko niektóre z codziennych trudności, z jakimi borykają się robotnicy rolni w Europie”, napisano w liście, dodając, że często są to formy „współczesnego niewolnictwa”.

UE: Agencja ds. żywności za dopuszczeniem larw mącznika do konsumpcji. Kiedy decyzja KE?

Produkty na bazie owadów zaczynają być postrzegane jako obiecujące rozwiązanie problemów związanych ze zrównoważonym rozwojem przemysłu spożywczego.

Wyjść poza Wspólną Politykę Rolną

Kristjan Bragason, sekretarz generalny Europejskiej Federacji Związków Zawodowych ds. Żywności, Rolnictwa i Turystyki (EFFAT), powiedział że „niedopuszczalne jest, aby poszanowanie praw człowieka i praw pracowniczych nie odgrywało absolutnie żadnej roli w przydziale dotacji bezpośrednich dla rolników, zwłaszcza kiedy na WPR przypada jedna trzecia całkowitego budżetu UE”.

„Prawa pracowników to nie biurokracja. Bez poszanowania standardów pracy, WPR nigdy nie będzie naprawdę zrównoważonym programem”, dodał Bragason, który jest jednym z sygnatariuszy listu.

Wobec wezwań do reformy WPR, inną drażliwą kwestią w toczących się negocjacjach pomiędzy krajami UE a Parlamentem Europejskim pozostaje odpowiedzialność społeczna. Parlament wyraził zdecydowane poparcie dla włączenia tego zagadnienia do nowej wspólnej polityki rolnej.

„Odpowiedzialność społeczna” obejmowałaby różne obszary, takie jak czas pracy, zdrowie i bezpieczeństwo oraz zakwaterowanie dla wszystkich pracowników zatrudnionych w rolnictwie, w tym pracowników mobilnych i migrujących”, głosi jedna z przegłosowanych przez europosłów poprawek z października 2020 r.

UE zwiększa ambicje w zakresie bioróżnorodności

Unia Europejska podejmuje nowe działania na rzecz utrzymania bioróżnorodności.

Brak jedności w UE odnośnie „odpowiedzialności społecznej”

Na posiedzeniu Specjalnego Komitetu ds. Rolnictwa (SCA) z początku lutego br., który skupia przedstawicieli wszystkich państw członkowskich UE i przygotowuje prace Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa poruszono kwestie związane z włączeniem odpowiedzialności społecznej do reformy WPR.

Jednak są państwa członkowskie, które sprzeciwiają się umieszczeniu stosownego zapisu w reformie. Argumentują one, że nie było o tym mowy w pierwotnym wniosku Komisji. Ponadto ma to wykraczać poza zakres WPR.

Wśród najbardziej sprzeciwiających się włączeniu warunkowości społecznej są Bułgaria, Czechy, Chorwacja, Litwa i Węgry.

Istnieją trzy przedstawione opcje włączenia odpowiedzialności społecznej do reformy WPR. Należą do nich: uzależnienie odpowiedzialności społecznej (wraz z karami) od orzeczenia sądu; włączenie rozdziału o odpowiedzialności społecznej do krajowych planów strategicznych; oraz opracowanie konkretnego przepisu dotyczącego „warunków realizacji”, które Komisja będzie sprawdzać przed zatwierdzeniem krajowych planów strategicznych.

Jak zrozumieć rolnictwo? Wyjaśniamy krok po kroku

Zapraszamy do obejrzenia wideo, w którym wyjaśniamy czym zajmuje się statystyka oraz jakie jest jej znaczenie w lepszym zrozumieniu działania branży rolniczej.

Wydaje się, że żadna z omawianych propozycji nie ma zdecydowanej większości wśród ministrów rolnictwa państw UE.

Stowarzyszenie europejskich rolników COPA-COGECA poinformowało niedawno EURACTIV.com, że propozycje włączenia praw pracowników do WPR mogą spotkać się ze zdecydowanym sprzeciwem poszczególnych państw.

Paulo Gouveia, główny doradca polityczny w COPA-COGECA, stwierdził, że jest „bardzo zaniepokojony tym, że obecny proces reformy WPR zwiększy biurokrację i obciążenia administracyjne dla rolników”, podkreślając, że „uwarunkowania społeczne nie powinny być powiązane z prawami pracowniczymi i wynagrodzeniem”.

„Prawa pracownicze są już ustanowione na szczeblu krajowym w drodze ustaw lub układów zbiorowych, więc nie ma potrzeby nakładania dodatkowych obciążeń na pracodawców na szczeblu UE”, podkreślił.

 

 

Projekt sfinansowano przy wsparciu Komisji Europejskiej. Niniejsza publikacja odzwierciedla wyłącznie poglądy autora, a Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie informacji zawartych w tym tekście.