Kolejne owady w europejskim menu. UE zezwala na jedzenie szarańczy

Na świecie około 25 proc. ludzi ma w swoim jadłospisie owady. W fachowej literaturze opisuje się ponad 2 tys. jadalnych gatunków - głównie w regionach tropikalnych, w Afryce, Azji oraz Ameryce Południowej i Środkowej - chociaż wszystkich owadów

Na świecie około 25 proc. ludzi ma w swoim jadłospisie owady. / Foto via unsplash [Rick van Houten]

Komisja Europejska dodała szarańczę wędrowną (locusta migratoria) do listy żywności dopuszczonej do sprzedaży w UE. To kolejny jadalny owad w krajach Unii Europejskiej.

 

 

W UE Locusta migratoria w miniony piątek (12 listopada) została zaliczona do tzw. nowej żywności. Warunkiem jest jej sprzedaż w postaci mrożonej, suszonej lub sproszkowanej. Jako przekąska lub jako składnik w produktach spożywczych.

Decyzję podjęto na wniosek holenderskiej firmy zajmującej się hodowlą szarańczy i innych owadów. To kolejny przykład zmiany podejścia wśród unijnych decydentów do żywności przygotowywanej na bazie owadów.

Larwy chrząszcza uznane za "nową żywność". To pierwsze jadalne owady w UE

Larwy chrząszcza mogą być wkrótce dostępne w sklepach jako składnik różnych produktów żywnościowych.

Szarańcza nie jest pierwsza

W czerwcu br. KE wpisała larwy chrząszcza mącznika młynarka do katalogu produktów „nowej żywności”. O opinię w sprawie wykorzystania technologii hodowli i wykorzystania mącznika wnioskowała do Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności francuska firma Micronutris.

W związku z tym stały się one pierwszymi jadalnymi owadami w Unii Europejskiej. Eksperci od dawna przekonują, że bogate w białko owady mogą stanowić alternatywę dla mięsnych produktów.

A ONZ twierdzi, że popularyzacja konsumpcji owadów i przynajmniej częściowe rezygnowanie na ich rzecz z mięsa mogłaby przyczynić się znacząco do zmniejszenia problemu głodu na świecie. Wynika tak z opublikowanego w 2013 r. raportu FAO.

Alternatywne białko z owadów ma być także bardziej ekologiczne w kontekście przemysłowej hodowli zwierząt oraz wykorzystywania zasobów ziemi. Zwraca się bowiem uwagę, że do produkcji 1 kg wołowiny potrzeba około 20 tys. litrów wody. W przypadku wieprzowiny będzie to 3,5 tys. litrów, a drobiu – 2,3 tys. W przypadku owadów te wartości są nieporównywalnie mniejsze.

Przy okazji niedawnego szczytu klimatycznego COP26 opublikowano raport fundacji Compassion in World Farming, gdzie zwrócono uwagę, że produkcja żywności odpowiada za jedną trzecią emisji gazów cieplarnianych, z czego 75 proc. emitują zwierzęta gospodarskie.

Oenzetowska agenda ds. Wyżywienia i Rolnictwa jest zdania, że owady mogą nawet chronić przed otyłością.

Obydwa owady dodano do unijnej listy po uzyskaniu zgody Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności. EFSA ostatnio poparła też zjadanie świerszczy, zauważając, że „nie jest to niekorzystne pod względem odżywczym”. Ponadto, owad ten dysponuje prawie dwa razy większą ilością białka niż wołowina, nie wspominając o najważniejszych aminokwasach, żelazie czy cennej dla organizmu witaminy B12. Jednak na steki ze świerszczy w krajach UE trzeba jeszcze nieco poczekać. Na razie nie znalazły się one na liście nowej żywności.

Podobnie jak w przypadku larw mączniaka, EEFS uznał, że szarańcze są bezpieczne do spożycia przez ludzi. Stwierdzono, że są one bogatym źródłem białka, tłuszczu i błonnika, czyli mogą służyć za „zrównoważone źródło pożywienia o niskiej emisji dwutlenku węgla”.

Na wpisanie na unijną listę nowej żywności czeka obecnie 13 owadów, w tym szarańcza świeża.

UE: Agencja ds. żywności za dopuszczeniem larw mącznika do konsumpcji. Kiedy decyzja KE?

Produkty na bazie owadów zaczynają być postrzegane jako obiecujące rozwiązanie problemów związanych ze zrównoważonym rozwojem przemysłu spożywczego.

Czym jest „nowa żywność”?

„Nową żywność” definiuje się jako produkty, które nie były spożywane w znacznym stopniu w Unii Europejskiej do 15 maja 1997 r., kiedy to weszły w życie pierwsze przepisy regulujące tę kwestię.

Musi ona składać się z nowo zsyntetyzowanych związków, pochodzących z nowych źródeł lub wyprodukowanych z użyciem nowych technologii. Może to być też żywność tradycyjnie spożywana poza UE, która nie została wprowadzona do obrotu na rynek unijny na masową skalę. 

W styczniu 2018 r. zaczęła obowiązywać nowelizacja unijnego rozporządzenia dotyczącego „nowej żywności”, której celem było szybsze wprowadzanie tego typu produktów na rynek europejski, przy jednoczesnym utrzymaniu wysokiego poziomu ich bezpieczeństwa.

Do niedawna produkty na bazie owadów stanowiły niszę na rynku. Teraz zaczynają być postrzegane jako obiecujące rozwiązanie problemów związanych ze zrównoważonym rozwojem przemysłu spożywczego. 

Wynika to z wysokiej zawartości białka, które można uzyskać przy użyciu minimalnych zasobów. Jak podkreśla Komisja Europejska, nie jest to czymś nowym, ponieważ owady są regularnie spożywane w wielu częściach świata.

Strategia KE „od pola do stołu” (F2F) zakłada wspieranie „zrównoważonej, nowej żywności”, a owady wymieniane są jako jedne z potencjalnych innowacji w konsumpcji. 

COP26: Bez ograniczenia spożycia i produkcji mięsa nie powstrzymamy katastrofy klimatycznej

Produkcja żywności odpowiada za jedną trzecią emisji gazów cieplarnianych, wynika z raportu fundacji Compassion in World Farming.

Owady popularne na świecie, ale nie w Europie

Na świecie około 25 proc. ludzi ma w swoim jadłospisie owady. W fachowej literaturze opisuje się ponad 2 tys. jadalnych gatunków – głównie w regionach tropikalnych, w Afryce, Azji oraz Ameryce Południowej i Środkowej – spośród wszystkich owadów

W 2019 r. europejskie firmy wyprodukowały 500 ton produktów na bazie owadów. IPIFF, międzynarodowa organizacja zajmująca się promowaniem wykorzystania owadów w przemyśle spożywczym i paszach, szacuje że po dopuszczeniu na unijne rynki do 2030 r. taka produkcja wzrośnie do 260 tys. ton.

Z informacji IPIFF wynika, że w 2019 r. 9 mln Europejczyków spróbowało owadów lub produktów z owadami w składzie. Jednak prognozy organizacji wskazują, że do 2030 r. ta liczba może wzrosnąć do 390 mln konsumentów.

 

Więcej informacji:

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2021/1975 z dnia 12 listopada 2021 r