Hiszpania: Jak rozwijać gospodarkę o obiegu zamkniętym?

Zakład produkcji biomasy / Zdjęcie via pixabay.com

This article is part of our special report Rola biogospodarki w nowej Wspólnej Polityce Rolnej.

Sektor rolno-spożywczy zamierza odegrać wiodącą rolę w gospodarce obiegu zamkniętego. W Hiszpanii już teraz wykorzystuje się nawet najmniejsze odpady z upraw i przemysłu.

 

 

Przykładem państwa UE, które z każdym rokiem poprawia statystyki w wykorzystaniu odpadów pochodzących z produkcji rolnej i przemysłowej jest Hiszpania. Gnojowica, produkty uboczne powstałe w produkcji oliwy z oliwek są wykorzystywane do produkcji biogazu. Działania te są podporządkowane koncepcji gospodarki o obiegu zamkniętym, której przyświeca cel racjonalnego wykorzystania zasobów i ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko wytwarzanych produktów. Powinny one bowiem pozostawać w gospodarce tak długo, jak jest to możliwe, a wytwarzanie odpadów powinno być jak najbardziej zminimalizowane.

Przykładem wdrażania tej koncepcji w życie są np. hodowcy trzody chlewnej. Wykorzystują oni gnojowicę (odchody trzody chlewnej) do produkcji nawozów lub w procesie uzyskiwania biogazu.

Czy biomasa może zrewolucjonizować polską energetykę?

Biogospodarka ma odegrać w najbliższej dekadzie ważną rolę na drodze do osiągnięcia przez Unię Europejską neutralności klimatycznej. Eksperci twierdzą, że Polska może stać się ważnym punktem na biogospodarczej mapie Europy, jednak naukowcy apelują o zrównoważone wykorzystanie zasobów leśnych w produkcji …

Mniej szkodliwych emisji

Jedną z firm wykorzystujących gnojowicę w gospodarce obiegu zamkniętego jest spółdzielnia hodowlana Jisap, założona w mieście Lorca w regionie Murcja w płd. Hiszpanii. Wykorzystuje ona gnojowicę jako nawóz organiczny głównie ze względu na bogactwo mikro i makroskładników odżywczych dla upraw. Warunkiem koniecznym jest ich odpowiednie stężenie, ponieważ zbyt duże ilości gnojowicy mogą być groźne dla środowiska naturalnego.

Przedstawiciele spółdzielni w Jisap zapewniają, że posiadają zintegrowane systemy pozwalające w bezpieczny sposób wykorzystywać gnojowicę. W pierwszej fazie oddzielana jest tam część stała od gnojowicy świńskiej. Dzięki temu procesowi uzyskuje się nawóz, który jest następnie mieszany z półproduktami, by ostatecznie otrzymać „wartościowy” nawóz dla rolnictwa. Część płynna natomiast jest poddawana procesom fizykochemicznym. Następnie jest ona przepuszczana przez filtry biologiczne, które pobierają wodę do wykorzystania jako nawóz.

Woda ta znajduje później zastosowanie nawadnianiu gleb przeznaczonych do produkcji zbóż, olejów i cytrusów, znajdujących się obok obszarów, na których stosuje się procesy z wykorzystaniem gnojowicy. W ten sposób nie tylko zapewnia się inne wykorzystanie gnojowicy świńskiej, ale także otrzymuje nawozy organiczne, które pomagają glebie „odbudować się” i zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych wytwarzanych przez odchody.

Jak poprawić jakość gleb w Europie?

Kwestia gleb w Europie jak w soczewce skupia problemy i niedociągnięcia Wspólnej Polityki Rolnej (WPR). Od ich rozwiązania zależy przyszłość rolnictwa w Unii Europejskiej.
 

 

„Gleby są bardzo ważnym elementem ekosystemów (leśnych i rolniczych) zapewniającym wzrost i rozwój organizmów żywych oraz ich …

Innowacyjne rolnictwo

Naukowcy z Catalan Institute of Agrifood Research and Technology (IRTA) są świadomi tej możliwości. Dlatego zaangażowali się w europejski projekt rolnictwa obiegu zamkniętego (Circular Agronomics). Projekt ma na celu zapewnienie odzysku i recyklingu składników odżywczych w całym łańcuchu rolno-spożywczym. Biorą w nim udział ośrodki badawcze i uniwersytety z dziesięciu różnych państw UE.

IRTA jest odpowiedzialna za realizację projektu dotyczącego waloryzacji gnojowicy i wykorzystanie jej nie tylko w procesie biofiltracji, ale także jako w produkcji biogazu. Badacz IRTA Víctor Riau wyjaśnił, że gnojowica będzie przetwarzana w fabryce w Lleidzie (Katalonia) w procesie fermentacji beztlenowej w celu uzyskania gazu metanowego, który następnie może być wykorzystywany do produkcji energii.

Jednak z uwagi na fakt, że przemysłowa hodowla bydła jest często krytykowana z powodu negatywnego wpływu na zmiany klimatyczne IRTA zdecydowała o zaangażowaniu się w inny z projektów, którego celem jest ustalenie użycia odpowiednich proporcji azotu i fosforu w produkcji paszy, która ma doprowadzić do zmniejszenia emitowanych ilości gazów cieplarnianych.

Jak nowa WPR przyczyni się do walki ze zmianami klimatu?

Problemy klimatyczno-środowiskowe i przeciwdziałanie im to jeden z głównych elementów zaproponowanego przez Komisję Europejską kształtu nowego wieloletniego unijnego budżetu po 2020 r. Bardzo mocno, a nawet mocniej niż wiele innych polityk, uwzględnia je Wspólna Polityka Rolna.

 

Komisja Europejska przedstawiła propozycję kształtu Wspólnej Polityki …

Do ostatniej pestki

Gospodarka o obiegu zamkniętym od dawna jest obecna w hiszpańskim rolnictwie. Istnieją branże, jak np. słynna na cały świat produkcja oliwy z oliwek, w których te praktyki stały się powszechne wiele lat temu.

Na przykład w andaluzyjskiej kooperatywie oliwnej „El Tejar”, 30-35 proc. mazi oliwkowej (w Hiszpanii rocznie powstaje 2,5 mln ton tej substancji w procesie produkcji oliwy z oliwek) poddawane jest recyklingowi. Prezes „El Tejar” Francisco Serrano powiedział hiszpańskiej redakcji EURACTIV, że „alperujo” jest poddawane procesowi wirowania i suszenia w celu uzyskania „orujillo”, tj. wytłoczyn z oliwek, które następnie trafiają do elektrowni, aby następnie wykorzystać je do produkcji energii elektrycznej w procesie spalania.

Powstały w wyniku spalania popiół jest ponownie wykorzystywany jako nawóz rolniczy, ze względu na zawarte w nim bogactwo potasu i mikroelementów. Kooperatywa usiłuje także nie marnować pestek z oliwek czy liściom z drzew oliwkowych z racji dużej zawartości polifenoli – związków chemicznych wykazujących intensywne działanie antyoksydacyjne (np. wykorzystywanych w farmaceutce do produkcji środków usuwających wolne rodniki z organizmu).

Dr hab. Zbigniew Karaczun: Wspólna Polityka Rolna potrzebuje zmian

„Zmiany w nowym unijnym budżecie nie wpłyną negatywnie na Wspólną Politykę Rolną. Przeciwnie, więcej środków na ochronę klimatu i środowiska to korzyść dla rolnictwa” – przekonuje w rozmowie z EURACTIV.pl dr hab. Zbigniew Karaczun ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.

 

 

Mateusz Kucharczyk, …

Przemysł nie chce pozostawać z tyłu

Podobne sytuacje mają miejsce w przypadku innych produktów, jak na przykład persymony, owocu który jest źródłem wielu witamin i składników mineralnych.Jedno ze stowarzyszeń producenckich podpisało niedawno umowę z firmą Genia Global Energy – zajmującą się pozyskiwaniem biogazu z biomasy – na przeznaczenie 18 tys. ton owoców gorszej jakości do produkcji biogazu.

Jest on następnie wykorzystywany jako energia odnawialna, z możliwym przeznaczeniem jako prąd elektryczny, w produkcji ciepła czy jako biopaliwo. Również w przemyśle podejmowane są próby produkcji biogazu. Przykładem może być współpraca dwóch firm: Cerealto Siro Foods oraz Tuero, które uruchomiły dedykowany temu procesowi zakład w Venta de Baños w Palencii w płn. Hiszpanii, w którym produkuje się gaz i nawozy organiczne. Dzięki temu udało się ograniczyć produkcję zanieczyszczeń o 30 tys. ton rocznie dzięki rezygnacji z kursów do miejsca składowania odpadów.

Czy rolnictwo ekologiczne może liczyć na unijne wsparcie?

Rolnictwo ekologiczne niesie wiele korzyści dla rolników, konsumentów a także dla środowiska. Nowy unijny komisarz ds. rolnictwa Janusz Wojciechowski zapowiada wsparcie dla tego typu produkcji rolnej podczas swojej pięcioletniej kadencji.
 

„Jednym z moich priorytetów będzie stworzenie planu działania na rzecz rolnictwa …

Disclaimer: Projekt sfinansowano przy wsparciu Komisji Europejskiej. Niniejsza publikacja odzwierciedla wyłącznie poglądy autora, a Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie informacji zawartych w tym tekście.