Działa już Europejskie Obserwatorium Gleb. Czym się zajmuje?

Europejskie Obserwatorium Gleb ma przeciwdziałać degradacji ziemi w UE (Photo by Gabriel Jimenez on Unsplash)

Europejskie Obserwatorium Gleb ma przeciwdziałać degradacji ziemi w UE (Photo by Gabriel Jimenez on Unsplash)

Nowa unijna platforma wymiany danych dotyczących stanu środowiskowego i zdrowia gleby ma pomóc w osiągnięciu celów w dziedzinie ekologii, jakie państwa członkowskie postawiły sobie do 2030 r.

 

Unia Europejska chce, aby do końca przyszłej dekady przynajmniej 75 proc. gleb w Unii Europejskiej była w dobrym stanie, to znaczy zapewniała produkcję zdrowej i przyjaznej środowisku żywności, a jednocześnie, aby nie dochodziło do wyjaławiania ziemi i pustynnienia krajobrazów.

Zniszczona gleba nie spełnia też swoich funkcji związanych z absorpcją nadmiaru wody, co z kolei może ułatwiać powstawanie powodzi. Dochodzi także do zaburzenia różnorodności biologicznej.

UE: Agencja ds. żywności za dopuszczeniem larw mącznika do konsumpcji. Kiedy decyzja KE?

Produkty na bazie owadów zaczynają być postrzegane jako obiecujące rozwiązanie problemów związanych ze zrównoważonym rozwojem przemysłu spożywczego.

EUSO na pomoc glebom

Aby temu wszystkiemu przeciwdziałać postanowiono stworzyć internetową platformę danych dotyczących stanu gleb, którą nazwano Europejskim Obserwatorium Gleb (European Soil Observatory – EUSO). Formalnie ruszyło ono pod koniec ubiegłego roku.

Chodzi nie tylko o to, aby dostarczać odpowiednich informacji na temat stanu gleb w UE dla Komisji Europejskiej, ale także wspierać nimi europejskie ośrodki badawcze i analityczne. Ponadto, opracowywane przez EUSO raporty mają podnosić świadomość obywateli na temat wpływu stanu gleby na całe środowisko.

Unijna strategia na rzecz zdrowej gleby i uprawianej na niej bezpiecznej żywności nosi tytuł „Ochrona gleby to życie”. Środki na jej realizację pochodzą z programu „Horyzont Europa”. Utworzenie EUSO to jeden z elementów realizowania tej strategii.

„Z zadowoleniem przyjmuję uruchomienie EUSO, co stanowi ważny krok w kierunku udostępnienia wszystkim informacji i danych na temat gleb. Zdrowie gleby znajduje się w coraz większym stopniu w centrum uwagi, co podkreśla jej znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego, czystej wody, różnorodności biologicznej i lepszego radzenia sobie ze zmianami klimatu” – wyjaśniał podczas inauguracji EUSO komisarz ds. rolnictwa i rozwoju wsi Janusz Wojciechowski.

Jak dodawał, badania i innowacje „będą miały zasadnicze znaczenie dla znalezienia rozwiązań, które będą mogły być później testowane, powielane i wykorzystywane w terenie.” „W tej sytuacji unijna strategia dotycząca zdrowia gleby i żywności, w połączeniu ze Wspólną Polityką Rolną, będzie potężnym narzędziem promowania zrównoważonej gospodarki gruntami i glebą, która przynosi społeczeństwu szersze korzyści” – podkreślił komisarz. W nowej WPR mocno podkreślono związek rolnictwa z ochroną klimatu.

Europa deklaruje wzmocnienie ochrony bioróżnorodności na świecie

„To krok w dobrą stronę, ale poczekamy na konkretne działania”, komentują organizację zajmujące się ochroną klimatu.  

Recykling gleb koniecznością

Z kolei komisarz ds. innowacji i młodzieży Mariya Gabriel stwierdziła, że EUSO „wzbogaci istniejące już dane i wzmocni monitorowanie sytuacji.” „To pierwszy konkretny krok w kierunku realizacji strategii w dziedzinie zdrowia gleby i żywności. Jestem przekonana, że będzie to też ważny krok w naszych wspólnych wysiłkach na rzecz powstrzymania degradacji gleby i jej rewitalizacji” – zaznaczyła.

Ubiegłoroczny raport Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) pokazał, że intensyfikacja rolnictwa w UE, a także rozwój miast, wywołują silną presję na stan gleby i gruntów rolnych. Aby uniknąć negatywnych skutków takiej sytuacji (np. podtopień lub powodzi) należy wzmocnić zarówno zróżnicowane wykorzystywanie gleb, jak i ich recykling, czyli ponownego wykorzystania gruntu wcześniej używanego co celów gospodarczych.

 

Projekt sfinansowano przy wsparciu Komisji Europejskiej. Niniejsza publikacja odzwierciedla wyłącznie poglądy autora, a Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie informacji zawartych w tym tekście.