Sytuacja mieszkaniowa w UE. Większość Polaków mieszka „na swoim”

mieszkanie-rynek-nieruchomosci-ceny-deweloperzy-młodzi-czynasz-wynajem-unia-europejska-eurostat-polska-miasta

Wynajmować czy mieszkać na swoim. Oto jest pytanie. Europejczycy preferują "na swoim", nawet jeśli na kredyt. / Foto via unsplash [Maria Ziegler @schluesseldienstvergleich_eu]

W 2020 r. 70 proc ludności Unii Europejskiej mieszkało w domach i mieszkaniach będących własnością ich gospodarstwa domowego. W Polsce w 2020 r. mieszkało w ten sposób 85,6 proc. ludności, wynika z najnowszych danych Eurostatu.

 

 

Eurostat opublikował z końcem 2021 r. dane dotyczące sytuacji mieszkaniowej w krajach Unii Europejskiej.

Wynika z nich, że w 2020 r. 70 proc ludności państw Unii Europejskiej mieszkało w domach i mieszkaniach będących własnością ich gospodarstwa domowego, a 30 proc. zajmowało wynajmowane lokum.

GUS: Inflacja w Polsce najwyższa od 2000 r.

To najwięcej od grudnia 2000 roku, kiedy wzrost cen sięgał 8,5 proc.

Jak mieszkają Europejczycy?

Z publikacji wynika, że największy udział własnych mieszkań zanotowano w Rumunii, gdzie – bagatela – 96 proc. ludności mieszkało we własnym mieszkaniu.

Kolejne są: Słowacja (92 proc.), Węgry i w Chorwacja (po 91 proc.) oraz Litwa (niecałe 89 proc.). W Polsce współczynnik ten wynosi 85,6 proc. Nasz kraj nieznacznie wyprzeda Litwa – 88,6 proc.

W niemal wszystkich krajach UE posiadanie własnego lokum jest najbardziej rozpowszechnioną formą mieszkania. Do wyjątków – gdzie połowa ludności mieszka we własnym mieszkaniu, a połowa w wynajmowanym – należą Niemcy, ale także Austria (55 proc. oraz Dania (59 proc.).

Podwyżki cen gazu, prądu, drożyzna w sklepach i wysoka inflacja. Co nas czeka w 2022 r.?

Przewidywane są znaczne podwyżki cen energii, części produktów oraz znaczny wzrost inflacji.

Europejczycy wolą mieszkać na swoim niż na kredyt

Z danych Eurostatu wynika, że w większości państw Wspólnoty od 2010 r. udział populacji zamieszkującej we własnym mieszkaniu zmniejszył się. Największy spadek (o 7,3 pkt proc.) odnotowano w Danii. Kolejne miejsca zajęły Litwa (-5 pp) i Hiszpania (-4,7 pp).

Jednak w ostatniej dekadzie w 10 państwach UE wzrósł udział lokatorów, którzy mieszkali we własnym mieszkaniu lub domu. Wśród nich, z najwyższym wynikiem +4,3 pp, znalazła się Polska.

W październiku 2021 r. Eurostat opublikował dane dotyczące cen mieszkań czynszów oraz zakupu mieszkań. Wynika z nich, że zarówno czynsze, jak i ceny mieszkań w Unii Europejskiej stale rosły przez ostatnie dziesięciolecie, ale mieszkania zdrożały dużo szybciej niż wynajem.

Niewykluczone, że stojąc przed perspektywą niezbyt taniej oferty wynajmu – w Polsce, ale i w większości państw UE przeważająca liczba mieszkań na wynajem należy do prywatnych właścicieli, którzy mają jeden lub kilka obiektów, zazwyczaj w różnych lokalizacjach – Europejczycy wolą zadłużyć się na kilkadziesiąt lat w banku, mając nadzieje spłaty zobowiązania i nabycia lokalu na własność.

Polska: Inflacja wymusza nowelizację tegorocznego budżetu

W ustawie budżetowej na 2022 rok rząd założył inflację na poziomie 3,3 proc., podczas gdy nawet  zdaniem Narodowego Banku Polskiego wyniesie ona 7,6 proc.

W UE ceny mieszkań rosną szybciej niż wynajem

Z październikowych danych Eurostatu wynika, że w okresie od 2010 r. do drugiego kwartału 2021 r. czynsze wzrosły o 16 proc., podczas gdy w tym samym czasie mieszkania podrożały o 34 proc.

Porównując II kwartał 2021 r. z 2010 r. ceny mieszkań wzrosły znacznie bardziej niż czynsze w 18 państwach członkowskich UE, w tym także i w Polsce.

Ceny nieruchomości zwiększyły się w 23 krajach UE, a spadły w czterech, przy czym najwyższy wzrost odnotowano w Estonii (+133 proc.), Luksemburgu (+111 proc.) i na Węgrzech (+109 proc.). Spadki zaobserwowano w Grecji (-28 proc.), we Włoszech (-13 proc.), na Cyprze (-8 proc.) i Hiszpanii (-3 proc.).

W przypadku wynajmowanych mieszkań schemat był inny. Porównując II kwartał 2021 r. z 2010 r. ceny wzrosły w 25 państwach członkowskich UE, a spadły w dwóch, przy czym najwyższy wzrost odnotowano w Estonii (+142 proc.), na Litwie (+109 proc.) i Irlandii (+66 proc.). Spadki odnotowano w Grecji (-25 proc.) i na Cyprze (-3 proc.).

Rada Polityki Pieniężnej po raz czwarty podniosła stopy procentowe

Główna stopa referencyjna została podwyższona o 0,5 punktu procentowego i wynosi obecnie 2,25 procent. Tym samym po raz pierwszy od 2014 r. przekroczyła poziom 2 procent.

Konsekwencje dla młodych osób

Podane liczby – coraz wyższe koszty utrzymania – przekładają się na sytuację np. młodych osób na rynku mieszkaniowym. Bo o ile np. w Polsce, zwłaszcza w dużych miastach rynek nieruchomości jest rozgrzany do czerwoności, a ceny rosną o kilka procent z miesiąca na miesiąc, o tyle paradoksalnie coraz więcej młodych osób w wieku od 25 do 34 lat mieszka nadal z rodzicami.

Z danych Eurostatu wynika, że przeciętny Polak w momencie wyprowadzki z domu rodzinnego ma ponad 28 lat. W 2020 r. wiek ten wzrósł po raz pierwszy od 2014 r. Tylko w 8 krajach UE młodzi opuszczają rodzinny dom później

Najszybciej robią to młodzi Szwedzi i Luksemburczycy – jeszcze przed ukończeniem dwudziestki. Po trzydziestce od rodziców wyprowadzają się Chorwaci, Słowacy, Maltańczycy, Włosi i Portugalczycy.  Średnia dla Polski – 28,1 lat, jest wyższa niż unijna – 26,4 lat.

Rok 2020 to pierwszy rok pandemii COVID-19, a więc zwiększenia się niepewności gospodarczej, co znalazło odzwierciedlenie w statystyce wyprowadzek z domu rodzinnego Polaków. W porównaniu do 2019 r. to 0,7 lat więcej.

Polska: Inflacja najwyższa w tym stuleciu

GUS poinformował, że inflacja w listopadzie wyniosła 7,8 proc. rok do roku.

Kryzys mieszkaniowy w Europie

O kryzysie mieszkaniowym pisaliśmy na EURACTIV.pl m.in. w marcu 2021 r. Przypomnijmy, że z danych Eurostatu wynika, że udział młodych osób (w wieku 25-34 lata), które mieszkają razem z rodzicami, wynosi w Polsce 45,1 proc. przy średniej dla UE na poziomie 28.6 proc.

Polska tym samym zajmuje 8. miejsce pod tym względem w UE. W czołówce są Chorwacja (62,4 proc.), Grecja (57,5 proc.) i Słowacja (56,4 proc.). Najniższe wartości tego parametru odnotowano z kolei w Danii (3,2 proc), Finlandii (5,4 proc.) i Szwecji (6,4 proc.).

W Polsce w 2018 r. przeciętna cena 1 m2 powierzchni użytkowej mieszkania wynosiła 4926 zł i była o 18,8 proc. wyższa niż 7 lat wcześniej. Tańsze mieszkania w porównaniu z innymi krajami Wspólnoty były trzy lata temu dostępne jedynie w Portugali i na Węgrzech.

W strukturze nowych mieszkań w Polsce aż 97,8 proc. stanowiło budownictwo deweloperskie oraz inwestycje realizowane przez osoby fizyczne.

Jak wynika z Raportu o stanie mieszkalnictwa w Polsce mieszkania komunalne, mieszkania w ramach Towarzystw Budownictwa Społecznego i mieszkania zakładowe stanowiły w 2019 r. jedynie 2,2 proc. wszystkich nowo wybudowanych mieszkań.

Problem z dostępnością lokali w atrakcyjnych cenach dotyka głównie młodych, wchodzących na rynek pracy, rodzin wielodzietnych oraz osób samotnie wychowujących dzieci.

„W ostatnich ośmiu latach udział mieszkań, które służyłyby potrzebom osób o przeciętnych i niskich dochodach, stanowił średnio jedynie 2,5 proc. nowych zasobów mieszkaniowych”, napisano w raporcie.

Zasadnicza jest także kwestia kredytów. Na koniec III kwartału 2019 r. liczba czynnych umów o kredyt mieszkaniowy wynosiła w Polsce ponad 2,3 mln i była o 6 proc. wyższa w porównaniu do stanu z 2018 r. W relacji do 2010 r. wzrost wyniósł ponad 62 proc., a w stosunku do 2006 r. blisko 150 proc.

Niemal połowa młodych Polaków wciąż mieszka z rodzicami. Jak walczyć z kryzysem mieszkaniowym?

1 na 5 Europejczyków mieszka w przeludnionym mieszkaniu, ceny nieruchomości, mimo pandemii, stale rosną.

 

Więcej informacji: