Koronawirus: Hiszpania wprowadzi bezwarunkowy dochód podstawowy?

Hiszpański instrument wsparcia najuboższych nie spełnia wymogów gwarantowanego dochodu podstawowego.

Hiszpański instrument wsparcia najuboższych nie spełnia wymogów gwarantowanego dochodu podstawowego. / Zdjęcie via unsplash

Hiszpania zapowiada pomoc finansową dla najbiedniejszych rodzin na czas kryzysu. Celem rządu jest wyeliminowanie skrajnego ubóstwa. Czy to już bezwarunkowy dochód podstawowy?

 

 

W przyszłym tygodniu Rada Ministrów zaaprobuje projekt ustawy o niezbędnym dochodzie życiowym (ingreso mínimo vital; IMV). To historyczne dla naszej demokracji narzędzie polityki społecznej. Nie pozwolimy, by ktokolwiek został pozbawiony pomocy w tym trudnym czasie„, powiedział w sobotę (23 maja) premier Hiszpanii Pedro Sanchez.

Celem rządu jest skończenie z ekstremalnym ubóstwem„, podkreślił z kolei w niedawnej rozmowie z agencją Reuters José Luis Escrivá, minister ds. przeciwdziałania wykluczeniu, zabezpieczenia społecznego i migracji. Na czym dokładnie polega instrument polityki społecznej proponowany przez hiszpański rząd koalicyjny socjalistów (PSOE) i lewicowego bloku Unidas Podemos (UP)?

Koronawirus: Sytuacja w Polsce, Europie i na świecie – AKTUALIZACJA

Najnowsze informacje na temat pandemii koronawirusa w Polsce, Europie i na świecie – TEKST NA BIEŻĄCO AKTUALIZOWANY

Bardziej 500 plus czy gwarantowany dochód podstawowy?

Hiszpański rząd pracował nad IMV od wielu miesięcy, a pandemia koronawirusa tylko przyspieszyła prace nad rozwiązaniem. Jednak wbrew sugestiom niektórych mediów instrument, który otrzymał zielone światło od premiera Pedro Sancheza nie spełnia wszystkich założeń uniwersalnego, bezwarunkowego dochodu podstawowego (Universal Basic Income; UBI), o którym mówił w rozmowie z EURACTIV.pl główny międzynarodowy ideolog tego pomysłu prof. Guy Standing.

Niezbędny dochód życiowy nie będzie więc skierowany dla wszystkich dorosłych mieszkańców kraju. Ingreso mínimo vital bliżej – przy zachowaniu wszelkich odmienności – do polskiego programu Rodzina 500 plus, z tą różnicą, że Hiszpanie wspomogą najbardziej potrzebujących.

IMV ma, zgodnie z zapowiedziami przedstawicieli rządu, przeciwdziałać skrajnemu ubóstwu. W ostatnich tygodniach w Hiszpanii przybyło bezrobotnych oraz ubogich, a symbolem kryzysu stały się długie kolejki do punktów oferujących paczki żywnościowe. Szacuje się, że tylko w Madrycie z tej formy wsparcia korzysta ponad 100 tys osób.

Bezwarunkowy dochód podstawowy: Czy się stoi, czy się leży, godne życie się należy – Guy Standing

99 proc. ludzi chce poprawiać swoje życie. I z minimalnym dochodem bezwarunkowym nie przestaną tego chcieć – mówi prof. Guy Standing

Pomoc dla setek tysięcy osób

Rządowy program, który ma szanse na przyjęcie już we wtorek (26 maja) przewiduje pomoc dla 850 tys. najuboższych rodzin. Dzięki temu szacuje się, że wsparcie otrzyma do 2,3-2,5 mln osób. Koszt programu to około 3-3,5 mld euro miesięcznie.

Zakres pomocy państwa będzie wahał się w przedziale od 461 euro dla najuboższych osób żyjących samotnie do około 1100 euro, zdradził minister Escrivá w rozmowie z katalońskim „El Periodico”. Środki będą wypłacane przez 12 miesięcy w roku i ma być to stałe wsparcie nie tylko na czas pandemii, jak informuje minister.

Nowy instrument hiszpańskiego rządu będzie przeznaczony dla osób pełnoletnich do osiągnięcia 65 r. ż. i co najważniejsze – nie będzie odbierany po znalezieniu pracy, jak podkreślił minister Escrivá w rozmowie z portalem ekonomicznym „Expansion”. Wysokość wsparcia będzie zależała od sytuacji materialnej. Obliczaniem tego wskaźnika zajmą się pracownicy ministerstwa. Przewidziano 14 poziomów dofinansowania w ramach przyjętych granic.

Koronawirus: Jak koszty kolejnego kryzysu przerzucane są na pracowników

Paradoksalnie, ci bez których żadne społeczeństwo nie mogłoby funkcjonować w ostatnich tygodniach, są najsłabiej opłacani.

Hiszpania: Duże bezrobocie i wysoki wskaźnik zagrożenia ubóstwem

Hiszpania jeszcze przed kryzysem należała do czołówki państw członkowskich UE z najwyższym wskaźnikiem zagrożenia ubóstwem. Według danych Eurostatu z 2017 r. odsetek ten wynosił 21,6 proc. dla całej populacji. Największy wskaźnik odnotowano w Rumunii – 23,6 proc. Średnia dla państw UE28 wyniosła 16,8 proc. Dla Polski – 15 proc.

W październiku 2019 r. Krajowy Urząd Statystyczny (INE) poinformował, że w trzecim kwartale ubiegłego roku liczba gospodarstw domowych, w których nie pracowała co najmniej jedna osoba przekroczył 1 mln. Pandemia koronawirusa przyczyniła się do pogorszenia tych statystyk w około 47-milionowej Hiszpanii.

Na koniec kwietnia br. bez pracy znalazło się 9 mln osób – to 40 proc. czynnych zawodowo Hiszpanów. Przed kryzysem stopa bezrobocia wynosiła 13,7 proc. i należała do jednej z wyższych w UE.

Bezwarunkowy dochód gwarantowany lekarstwem na kryzys?

Czy bezwarunkowy dochód gwarantowany to lepszy sposób na uratowanie gospodarek niż kolejne wielomiliardowe plany ratunkowe?

Koronawirus zmieni postrzeganie gwarantowanego dochodu podstawowego?

W Europie i na świecie pandemia koronawirusa przyczyniła się do ożywienia dyskusji na temat wprowadzenia gwarantowanego dochodu podstawowego. Niektóre kraje zdecydowały się na wprowadzenie tymczasowego wsparcia dla obywateli, jednak hiszpański program wsparcia najuboższych będzie miał zdecydowanie największy zasięg ze wszystkich dotychczasowych.

Na początku maja br. Finlandia opublikowała ostateczny raport z przeprowadzonego w latach 2017-2018 eksperymentu z gwarantowanym dochodem. „Poprawił setkom tysięcy samopoczucie, choć sytuację zawodową niekoniecznie” – taki można krótko podsumować fiński eksperyment (po więcej szczegółów zapraszamy tutaj).

Europejska opinia publiczna jest przychylna wprowadzeniu UBI. Z badania przeprowadzonego na Uniwersytecie Oksfordzkim pod kierunkiem prof. Timothego Gartona AshaAntonii Zimmermann w 27 krajach UE oraz w Wielkiej Brytanii (w dniach 5-25 marca, próba 12 859 osób) 71 proc respondentów poparło ideę wprowadzenia dochodu gwarantowanego.

Kto jednak miałby wprowadzić ten instrument polityki społecznej?

Większość Europejczyków popiera wprowadzenie gwarantowanego dochodu, ale ponad połowa młodych ludzi nie wierzy, że europejskie demokracje są zdolne do realizacji potrzebnych zmian”napisał na początku maja prof. Garton Ash w „Guardianie” podsumowując badanie. Czy pandemia koronawirusa wzmocniła wiarę mieszkańców Starego Kontynentu w siłę sprawczą krajowych rządów?

Finlandia publikuje ostateczne wyniki eksperymentu z dochodem podstawowym

Czy pozytywy przeważają nad negatywnymi skutkami?