Węgry domagają się zrewidowania umowy stowarzyszeniowej UE z Ukrainą

Minister spraw zagranicznych Węgier Peter Szijjarto, źródło Flickr

Minister spraw zagranicznych Węgier Peter Szijjarto, źródło Flickr

Złożenie formalnego wniosku w tej sprawie zapowiedział węgierski minister spraw zagranicznych Peter Szijjarto. Budapeszt ostro sprzeciwia się nowej ukraińskiej ustawie oświatowej, która dotyczy także szkół prowadzonych przez mniejszości narodowe. Zdaniem Węgier Ukraina będzie uczniów nieukraińskojęzycznych dyskryminować. Kijów odrzuca te oskarżenia.

 

Minister Peter Szijjarto ma zamiar oficjalnie zwrócić się do Brukseli o rewizję układu z Ukrainą w najbliższy poniedziałek podczas spotkania unijnych ministrów spraw zagranicznych w Luksemburgu. Zapowiedział to w wywiadzie dla węgierskiej agencji prasowej MTI. „Nowa ustawa oświatowa tworzy dla zamieszkujących Ukrainę mniejszości, w tym węgierskiej, warunki gorsze niż w czasach sowieckich” – mówił szef węgierskiej dyplomacji.

O co chodzi w reformie prawa oświatowego?

W myśl nowych przepisów mniejszości narodowe będą miały zagwarantowany język ojczysty jako wykładowy tylko w edukacji przedszkolnej oraz na początku edukacji podstawowej. W wyższych klasach wykładowym językiem będzie już tylko ukraiński. „Ustawa zapewnia wszystkim równe szanse, ponieważ gwarantuje każdemu absolwentowi wysoki poziom znajomości języka, niezbędny dla kariery zawodowej na Ukrainie” – mówił tuż po jej podpisaniu prezydent Ukrainy Petro Poroszenko. Jednocześnie zapewniał, że nowa ustawa oświatowa jest zgodna ze wszystkimi umowami międzynarodowymi, jakie ratyfikowała Ukraina. Podkreślał też, że ukraińskie przepisy i tak są bardziej liberalne niż w „niektórych państwach ościennych”.

Węgry zapowiadają blokowanie integracji europejskiej Ukrainy

Minister spraw zagranicznych Węgier Péter Szijjártó ostrzegł władze Ukrainy, że Budapeszt będzie na forum UE blokował wszystkie przedsięwzięcia, które w ramach Partnerstwa Wschodniego mogłyby doprowadzić Ukrainę do większego zbliżenia z Europą. Węgierskie władze zdenerwowała nowa ukraińska ustawa oświatowa.
 
„Ukrainę zaboli wdrożenie tej ustawy” – …

Ostra reakcja węgierskiej dyplomacji

Tłumaczenie ukraińskich władz nie przekonało jednak Budapesztu. Peter Szijjarto, który już wcześniej zapowiadał blokowanie przez Węgry wszystkich nowych ukraińskich inicjatyw w UE, teraz idzie o krok dalej. Chce zrewidować już podpisane unijno-ukraińskie porozumienia. Jak wyjaśniał, przyczyniły się do tego konsultacje jakie węgierski MSZ przeprowadził z organizacjami węgierskimi na Ukrainie oraz ze zwierzchnikami historycznych Kościołów Zakarpacia. To właśnie w obwodzie zakarpackim, położonym w południowo-zachodniej części Ukrainy tuż przy granicy z Węgrami i Słowacją, mieszka na Ukrainie najwięcej osób narodowości węgierskiej. Podczas spisu ludności w 2001 r. ponad 151 tys. osób zadeklarowało na Zakarpaciu przynależność do narodu węgierskiego. To około 12 proc. mieszkańców tego regionu.

Węgierski MSZ uznał ukraińskie prawo oświatowe za dyskryminujące wobec mniejszości narodowych, oceniając, że odbiera ono dzieciom powyżej 10. roku życia przyznane już im prawo do edukacji w ojczystym języku. „Rząd Węgier możliwie surowo sprzeciwi się takim działaniom” – grzmiał w wywiadzie dla MTI Peter Szijjarto. Jak dodał, w jego ocenie wdrażając reformę oświatową Kijów złamał warunki umowy stowarzyszeniowej z UE. A to zdaniem węgierskiego ministra daje prawo do rewizji traktatu, ponieważ miał on m.in. poszerzyć prawa mniejszości narodowych w UE i na Ukrainie. „Sprawę omówi Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy. Jestem natomiast zdumiony, że UE jeszcze w tej sprawie odpowiednio nie zareagowała. Spodziewaliśmy się ostrej reakcji” – podkreślał Szijjarto.

Węgry dogadają się z Sorosem?

Działający w Budapeszcie Uniwersytet Środkowoeuropejski (CEU), założony przez liberalnego amerykańskiego milionera i filantropa o węgierskich korzeniach George’a Sorosa obawiał się likwidacji. Władze Węgier chciały zakazać uczelni przyjmowania nowych studentów, argumentując, że nie spełnia ona prawnych wymogów. Sprawa zaniepokoiła UE. Teraz jednak CEU …

Środkowoeuropejskie tournee ukraińskiego ministra spraw zagranicznych

Tymczasem ukraińska dyplomacja odrzuciła oskarżenia o dyskryminację mniejszości narodowych. Minister spraw zagranicznych Ukrainy Pawło Klimkin poinformował, że Kijów przesłał pełny tekst ustawy do Komisji Weneckiej i czeka ja jego ocenę. Wezwał także do kraju na konsultację ukraińską ambasador w Budapeszcie Lubow Nepop.

Wczoraj Pawło Klimkin odwiedził Budapeszt. Jego rozmowy z Peterem Szijjarto przebiegły w dobrej atmosferze, choć strony pozostały przy swoich zdaniach w kwestii reformy oświaty na Ukrainie. Węgierski minister zapewnił jednak o poparciu Budapesztu dla realizowania Porozumień Mińskich, które dotyczą konfliktu zbrojnego w rejonie Donbasu. Dodał jednak, że pełna realizacja porozumień będzie podstawą do zakończenia unijnej polityki sankcji wobec Rosji, ponieważ „szkodą one nie tylko krajom, w które są wymierzone”. Przypomniał także, że Węgry przekazały w ostatnim czasie na realizację różnego rodzaju projektów na Ukrainie ponad 7,4 mln euro.

Z Budapesztu minister Pawło Klimkin udał się natomiast do Bukaresztu, gdzie spotkał się z rumuńskim ministrem spraw zagranicznych Teodorem Meleșcanu oraz minister ds. Rumunów mieszkających za granicą Andreeą Pastirnac. Rumunia także bowiem protestuje przeciw nowej ukraińskiej ustawie oświatowej, choć nie w tak ostrej formie jak Węgry. Swój protest wobec reformy edukacji wystosowały również do Ukrainy Bułgaria oraz Rosja. Polski MSZ natomiast oświadczył jedynie na piśmie, że „będzie uważnie obserwować proces wdrożenia ustawy w życie i podejmie wszelkie niezbędne działania, by zapewnić Polakom na Ukrainie dostęp do nauki w języku polskim”.

UE i Węgry spierają się o wiejską kolejkę

To kolejny element sporny między Budapesztem a Brukselą. Tym razem chodzi o wizytę grupy europosłów, którzy chcą skontrolować sfinansowane z unijnych funduszy projekty. Jednym z nich jest licząca niespełna 6 km kolejka łącząca dwa miasteczka. Z jedną z nich blisko związany …