Uzbekistan-Tadżykistan: długa droga do partnerstwa

Uzbekistan i Tadżykistan, źródło: Wikimedia

Uzbekistan i Tadżykistan, źródło: Wikimedia

Urzędujący od dwóch lat prezydent Uzbekistanu Shawkat Mirziyoyev prowadzi politykę otwarcia kraju w regionie. Ocieplenie relacji z Tadżykistanem dowodzi, że ostatnie lody w Azji Centralnej właśnie zaczynają topnieć.

 

Lód między Uzbekistanem a Tadżykistanem zaczął topnieć w marcu tego roku, kiedy prezydent Mirziyoyev odwiedził stolicę Tadżykistanu – Duszanbe po raz pierwszy w trakcie swojej prezydentury. Potwierdzeniem poprawiających się relacji między dwoma państwami Azji Centralnej była sierpniowa wizyta prezydenta Tadżykistanu Emomali Rahmona w Uzbekistanie.

Turkmeński gaz popłynie do Europy?

Coraz bliżej zakończenia jest spór o status prawny Morza Kaspijskiego, co może sprawić, że w przyszłości gazociągiem Transkaspijskim popłynie do Europy gaz z Turkmenistanu. Wszystko zależy od Rosji, która może pójść na kompromis. Ale pod pewnymi warunkami.
 

Budowa nowego gazociągu umożliwi podłączenie …

Historyczna wizyta

Była to pierwsza wizyta przywódcy Tadżykistanu w Taszkencie od czasu rozpadu Związku Radzieckiego. W trakcie wizyty obaj przywódcy podpisali długo oczekiwany traktat o partnerstwie strategicznym.

Uzbekistan i Tadżykistan pozostawały przez lata w trudnych relacjach, które oceniane były przez analityków jako stan ani wojny, ani pokoju. Brak demarkacji granic, surowy reżim wizowy między oboma państwami, historyczne roszczenia do Samarkandy oraz Buchary (miast w Uzbekistanie) i osobista niechęć między Islamem Karimowem (nieżyjącym już, wieloletnim prezydentem Uzbekistanu) i Emomali Rachmonem blokowały możliwość nawiązania stabilnego partnerstwa między dwoma sąsiadami.

To spowodowało, że wymiana handlowa między tymi państwami spadła do poziomu 1 miliona dolarów, połączenia lotnicze między Taszkentem i Duszanbe zostały przerwane, a transporty towarów przewożonych koleją z Tadżykistanu przez terytorium Uzbekistanu zostały zablokowane.

Gruzińska lekcja wykorzystana przez Kreml na Ukrainie

Dziesięć lat temu, w sierpniu 2008 r., w wyniku wojny rosyjsko-gruzińskiej, mały separatystyczny region Osetia Południowa został uznany przez Kreml za niepodległe państwo. W obliczu międzynarodowej krytyki.
 

Dziesięć lat po konflikcie Moskwa nadal nie zmieniła swojej polityki wobec sąsiada z południa, …

Wiatr zmian w Azji Centralnej

Kiedy Taszkent i Duszanbe zrozumiały, że konieczna jest zmiana podejścia we wzajemnych relacjach? Tuż przed śmiercią Islama Karimowa w 2016 roku obie strony rozpoczęły rozmowy na temat złagodzenia reżimu wizowego i wznowienia ruchu lotniczego między oboma stolicami.

Prawdziwy przełom nadszedł między marcem a sierpniem tego roku (między wizytami Mirziyoyeva w Duszanbe i Rachmona w Taszkencie), kiedy podpisano porozumienia międzyrządowe o uproszczeniach wizowych, współpracy między głównymi uczelniami wyższymi i przywróceniu komunikacji transportowej między oboma krajami. Podczas ostatniej wizyty Rahmona podpisane zostały 27 umowy zakładające współpracę w takich obszarach jak: edukacja, rolnictwo, przemysł, obronność. Kluczową kwestią jest budowa dwóch elektrowni wodnych na rzece Zarafszan. Ma to szczególne znaczenie dla Uzbekistanu, który nie posiada zbyt dużych zasobów wodnych i musi posiłkować się współpracą z innymi państwami.

Dalszy rozwój relacji między państwami Azji Centralnej może pomóc w promocji wspólnych interesów regionalnych na arenie międzynarodowej, biorąc pod uwagę wrażliwość regionu na polityczne zawirowania.