UE ostrzega Turcję przed poszukiwaniem gazu u wybrzeży Cypru

Cypr widziany z orbity okołoziemskiej, źródło: NASA (Public Domain)

Cypr widziany z orbity okołoziemskiej, źródło: NASA (Public Domain)

Zebrani na nieformalnym szczycie w Sybinie przywódcy państw członkowskich UE przestrzegli Turcję przed przeprowadzeniem odwiertów w poszukiwaniu podmorskich złóż gazu ziemnego u wybrzeży Cypru. Bruksela będzie się tej sprawie blisko przyglądać, a unijni liderzy omówią rozwój sytuacji na następnym szczycie 28 maja.

 

Od tego, co wydarzy się w najbliższych 2 tygodniach, zależna będzie unijna reakcja. Ale europejscy przywódcy jasno dali do zrozumienia, że w tej sprawie stają ramię w ramię z władzami Cypru. „W tej sprawie jestem Cypryjczykiem” – powiedział przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker.

Spór o cypryjską wyłączną strefę ekonomiczną na morzu

Wcześniej prezydent Cypru Nicos Anastasiades poinformował bowiem przywódców państw członkowskich o rozwoju sytuacji. Tureckie statki badawcze przygotowują się właśnie do przeprowadzenia serii próbnych odwiertów, które mają ocenić zasobność podmorskich złóż gazu, jakie według wcześniejszych analiz mają się znajdować w tej części Morza Śródziemnego.

Sprawa ta owocuje kryzysem na linii Nikozja – Ankara. Cypr wskazuje, że wiercenia mają zostać przeprowadzone w obrębie cypryjskiej wyłącznej strefy ekonomicznej, a więc naruszą one prawo międzynarodowej. Turcja przekonuje jednak, że to wody podległe Tureckiej Republice Cypru Północnego, która powstała w 1974 r. w wyniku tureckiej inwazji na rządzony przez etnicznie grecką ludność Cypr. Cypru Północnego jako niepodległego państwa nie uznaje na świecie nikt prócz właśnie Turcji.

Wyłączna strefa ekonomiczna to obszar wód rozciągających się poza tzw. wodami terytorialnymi na odległość 200 mil morskich. Każde morskie państwo świata może w swojej wyłącznej strefie ekonomicznej zachować całkowite prawo do eksploatacji samych wód, jak i znajdujących się w tym obszarze złóż, a także prowadzić badania naukowe, projekty na rzecz ochrony środowiska czy wznosić sztuczne wyspy lub budować inne konstrukcje.

UE i USA zaniepokojone tureckimi odwiertami u wybrzeży Cypru

Bruksela i Waszyngton wyraziły zaniepokojenie tym, że Ankara planuje przeprowadzenie odwiertów w poszukiwaniu gazu ziemnego na obszarze morskim, który jest terenem spornym między uznawanym międzynarodowo Cyprem oraz uznawanym jedynie przez Turcję Cyprem Północnym. Nikozja uważa bowiem te tereny za swoją …

Grecja wspiera Cypr

Dyskusja na temat tureckich odwiertów odbyła się na szczycie w Sybinie na wniosek Cypru i Grecji. „Mogliśmy wspólnie z prezydentem Anastasiadesem naświetlić innym przypadki nielegalne działania Turcji w cypryjskiej wyłącznej strefie ekonomicznej. W całości popieram stanowisko cypryjskiego prezydenta, który poprosił, abyśmy podeszli do tej sprawy jako sprawy ogólnoeuropejskiej i podkreślili, że Unia Europejska ma specjalna gospodarcze i energetyczne interesy we wschodniej części Morza Śródziemnego” – powiedział premier Grecji Aleksis Tsipras.

Jak poinformował po szczycie przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk, UE podejdzie do całej prawy na poziomie kontynentalnym, a sprawa będzie monitorowana. „UE stoi murem za Cyprem i oczekuje, że Turcja uszanuje suwerenne prawa unijnych państw członkowskich. Rada Europejska będzie bacznie obserwować całą sytuacją” – dodał Tusk. Jak poinformował, jeśli Turcja nie ustąpi, na kolejnym szczycie – 28 maja w Brukseli – unijni liderzy zastanowią się nad podjęciem konkretnych kroków w tej sprawie. Wprost jednak o jakichkolwiek sankcjach nie mówił.

Zdaniem premiera Tsiprasa UE powinna jednak w takiej sytuacji zdecydowanie zareagować. „Musimy rozważyć podjęcie koniecznych w takich przypadkach kroków, jeśli jednostronne dalej będą mieć miejsce (tureckie – przyp. red.) prowokacyjne działania i naruszanie prawa międzynarodowego. Turcja musi pojąć, że w takich sytuacjach należy usiąść za stołem i zacząć rozmawiać, a nie kontynuować jednostronne naruszanie międzynarodowych reguł” – powiedział grecki premier.

Tsipras oświadczył również, że ze szczytu w Sybinie wyjechał z poczuciem, że powyższe stanowisko nie jest jedynie stanowiskiem greckim czy cypryjskim, ale europejskim.

Nie będzie zjednoczenia Cypru

Rozmowy prowadzone w celu zjednoczenia podzielonego od 1974r. Cypru upadły we wczesnych godzinach porannych w piątek 7 lipca. Poinformował o tym „bardzo zasmucony” sekretarz generalny ONZ António Guterres.
 

„Z przykrością donoszę, że pomimo silnego oddania i zaangażowania każdej ze stron konferencja …