Unijna strategia dla Bałkanów Zachodnich

Johannes Hahn i Federica Mogherini, Źródło: Komisja Europejska

Johannes Hahn i Federica Mogherini, Źródło: Komisja Europejska

Komisja Europejska ogłosiła strategię dla Bałkanów Zachodnich, której celem jest wsparcie unijnego procesu rozszerzenia w regionie, obejmującego Albanię, Bośnię i Hercegowinę, Czarnogórę, Kosowo, Macedonię oraz Serbię.

 

Podczas prezentacji strategii (6 lutego) szefowa unijnej dyplomacji Federica Mogherini podkreśliła, że przyjęcie Bałkanów Zachodnich do grona państw członkowskich jest w interesie UE.

Komisja Europejska przedstawiła sześć sztandarowych inicjatyw, które mają wzmocnić współpracę w wielu dziedzinach i wesprzeć proces rozszerzania Bałkanów Zachodnich. Działania te opierają się na obszarach: praworządności, bezpieczeństwie, migracji, rozwoju społeczno-gospodarczym, łączności transportowej i energetycznej, agendzie cyfrowej, pojednaniu i dobrosąsiedzkich relacjach. Realizacja wytycznych jest przewidziana na lata 2018-2020, a sama KE zaproponowała zwiększenie środków dla tych krajów w ramach Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej.

W ramach praworządności zostaną przeprowadzone reformy wewnętrzne przy pomocy specjalnie powołanych misji doradczych.

Działania w zakresie wzmocnienia bezpieczeństwa i migracji będą miały skupiać się na zwalczaniu przestępczości zorganizowanej, przeciwdziałać terroryzmowi oraz zarządzać migracjami. Przedstawiciele unijnej agencji policyjnej – Europolu – będą aktywnie obecni w każdym państwie regionu.

Rozwój społeczno-gospodarczy ma zostać ożywiony poprzez ułatwienia w handlu zagranicznym, nowe inwestycje zagraniczne, wsparcie sektora małych i średnich przedsiębiorstw czy zwiększone finansowanie programu Erasmus+. Ponadto Unia będzie pomagać w zakresie zatrudnienia i polityki społecznej.

Nowe połączenia transportowe oraz łączność energetyczna mają być wsparte poprzez inwestycje oraz rozszerzenie unii energetycznej.

Agenda cyfrowa odnosi się do obniżenia kosztów roamingu, rozwoju administracji elektronicznej oraz rozpowszechniania umiejętności cyfrowych w społeczeństwie.

W ramach inicjatywy wspierającej dobre relacje między państwami regionu zostanie wzmożona współpraca w dziedzinie edukacji i kultury oraz powstanie specjalna komisja regionalna ds. ustalenia zbrodni wojennych.

W dokumencie zawarto – tylko wobec Serbii i Czarnogóry – bardziej sprecyzowane ramy czasowe ewentualnego przystąpienia do UE (czyli 2025 r.). Kraje te są już na etapie negocjacji akcesyjnych. Pozostałe państwa posiadają tylko perspektywy dla integracji europejskiej.

W strategii zrezygnowano z kwestii osiągnięcia porozumienia w sprawie kompleksowej normalizacji stosunków między Serbią a Kosowem do końca 2019 r., jak podkreślano w poprzednich unijnych dokumentach.

Unia Europejska na Bałkanach

Komisarz ds. Europejskiej Polityki Sąsiedztwa i negocjacji akcesyjnych Johannes Hahn podkreślił, że państwa bałkańskie są enklawą otoczoną przez kraje unijne, więc jest to naturalne, by kierować proces rozszerzenia na ten region.

Przewodniczący Komisji Europejskiej, Jean-Claude Juncker dodał, że UE musi być gotowa na nowych członków, gdy tylko spełnią oni warunki z perspektywy instytucjonalnej i finansowej. Według komisarza Unia musi być silniejsza, zanim dojdzie do rozszerzenia.

Niemiecka prasa (jak np. dziennik „Handelsblatt”) odniosła się do strategii unijnej dla Bałkanów Zachodnich ostrzegając przed powtórką dawnych błędów. Przykład przyjęcia Bułgarii i Rumunii do UE w 2007 r., mimo że nie spełniały wszystkich warunków nie było zdaniem niemieckiego dziennika dobrym rozwiązaniem, co przekłada się na obecną sytuację. Serbia i Macedonia należą do państw autokratycznie rządzących, co również nie ma nic wspólnego z europejskimi wartościami.

Jesienią 2018 r. KE zaproponuje kolejne rozwiązania dla Bałkanów, które mają na celu zwiększeni kontroli praworządności w tych krajach, aby weszły one do Unii. Prawdopodobnie kwestia praworządności zostanie powiązana z funduszami unijnymi.