Sofia: Szczyt Chiny i Europa Środkowo-Wschodnia

źródło: Pexels, fot. David Yu

źródło: Pexels, fot. David Yu

Umowy dotyczące m.in. transportu i infrastruktury oraz żywa dyskusja nad kierunkami dalszej współpracy – takie są efekty szczytu krajów środkowoeuropejskich oraz Chin, który odbył się 7 lipca w stolicy Bułgarii.

 

Spotkania w formacie „16+1” rozpoczęły się z inicjatywy chińskich władz, które chcą coraz ściślejszej współpracy gospodarczej z państwami członkowskimi UE (Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Słowacja, Słowenia, Rumunia i Węgry) oraz pięcioma państwami spoza UE, które leżą na Bałkanach Zachodnich (Albania, Bośnia, Czarnogóra, Macedonia i Serbia).

Polski wicepremier w Sofii

Tematem tegorocznego spotkania była: „Głęboka, otwarta współpraca na rzecz inkluzywnego dobrobytu”. Podczas szczytu podpisano ponad 20 umów w celu wzmocnienia współpracy w dziedzinach takich jak transport, infrastruktura, parki przemysłowe, finanse, opieka zdrowotna, edukacja i rolnictwo.

Premier Chin Li Keqiang podkreślał kilkakrotnie duży potencjał wymiany handlowej i współpracy między państwami. Dodał, że Chiny promują zrównoważony rozwój oraz potwierdzają otwartość na zagranicznych inwestorów. Zaapelował również o wsparcie wolnego handlu opartego na wielostronnym systemie handlowym, a nie sprzyjaniu protekcjonizmowi i unilateralizmowi.

Przedstawiciele państw dyskutowali również o ważnej roli samorządów lokalnych, które powinny zacieśniać relacje w zakresie korzystania z możliwości rynkowych, wymiany innowacji oraz podejmowania wspólnych inwestycji. Jednym z najważniejszych postanowień było podjęcie decyzji o powstaniu Globalnego Centrum Partnerstwa i Współpracy państw azjatyckich i regionu Europy Środkowo-Wschodniej.

Polskę reprezentował wicepremier, minister nauki i szkolnictwa wyższego Jarosław Gowin, który podsumował udział w spotkaniu mówiąc: „Polska jest krajem, w którym narodził się format 16+1 i od czasu ogłoszenia go w Warszawie w 2012 r. niezmiennie jesteśmy zainteresowani jego pomyślnym i konstruktywnym rozwojem”.

Spotkanie w Sofii odbyło się dzień po tym, jak Stany Zjednoczone nałożyły cła na chiński import o wartości 34 miliarda dolarów. Chiny odpowiedziały tym samym wobec produktów amerykańskich.

Dalsze perspektywy współpracy

Chińska inicjatywa spotkań z krajami Europy Środkowej i Wschodniej wzbudzała początkowo kontrowersje ze strony instytucji UE oraz pewne obawy o to, że chińskie firmy uzyskają dużą łatwość w omijaniu ceł importowych i antydumpingowych poprzez bezpośrednie kontakty z przedstawicielami państw regionu Europy Środkowo-Wschodniej.

Pomiędzy Chinami a krajami tego regionu obroty handlowe stale rosną. W 2017 r. zanotowano wartość handlu w granicach nawet 68 miliardów dolarów, podczas gdy w 2011 r. wynosił jeszcze 40 miliardów dolarów.

Chiny uczestnicząc w szczytach „16+1” realizują koncepcję „Jednego pasa, jednego szlaku” („One Belt, One Road”), której celem jest powrót do idei Jedwabnego Szlaku. Obecnie ten Nowy Jedwabny Szlak opiera się na budowie korytarzy transportowych pomiędzy krajami Azji, Europy i Afryki oraz rozszerzaniu wpływów państwa chińskiego.

W 2019 r. odbędzie się kolejne spotkanie Chin i krajów Europy Środkowo-Wschodniej, tym razem w Zagrzebiu. Wcześniej takie szczyty odbywały się w: Warszawie (2012), Bukareszcie (2013), Belgradzie (2014), Suzhou (2015), Rydze (2016) oraz Budapeszcie (2017).

Chiny i Grupa Wyszehradzka: Współpraca w ramach 16+1, czyli wiele hałasu o nic

Nowy Jedwabny Szlak ma na celu rozszerzenie chińskich wpływów gospodarczych i politycznych w Azji, Europie i Afryce. Format „16+1” to jego regionalny wymiar dla Europy Środkowo-Wschodniej. Póki co jednak poziom wymiany handlowej i wzajemnych inwestycji z krajami regionu pozostaje marginalny.

 

Formuła …