Poprawka do konstytucji przyjęta. Macedonia zmieni nazwę

Zoran Zaew

Premier Macedonii Zoran Zaew,// Źródło: SDSM

Macedoński parlament poparł wprowadzenie poprawek do konstytucji kraju, które zmieniają jego oficjalną nazwę z „Macedonii” na „Republikę Macedonii Północnej”. To skutek zawarcia z sąsiednią Grecją umowy, która kończy trwający niemal trzy dekady spór o nazewnictwo. Teraz porozumienie musi jeszcze zatwierdzić grecki parlament.

 

Aby przyjąć zmiany w konstytucji, musiało je poprzeć 80 ze 120 macedońskich posłów. Ostatecznie za poprawkami zagłosowało 81 deputowanych. Socjaldemokratyczny rząd wsparła bowiem partia mniejszości albańskiej. Opozycyjna konserwatywna Wewnętrzna Macedońska Organizacja Rewolucyjna – Demokratyczna Partia Macedońskiej Jedności Narodowej (WMRO-DPMNE) zbojkotowała głosowanie w parlamencie.

Spór grecko-macedoński

Uzyskanie porozumienia z Grecją, a potem przeprowadzenie procesu jego ratyfikacji na krajowej scenie politycznej to duży sukces premiera Zorana Zaewa. Objął on rządy w maju 2017 r. i za swój cel postawił sobie zbliżenie kraju do Unii Europejskiej i NATO. Przeszkodą było jednak weto stawiane przez Ateny na forum obu tych organizacji.

Grecja domagała się, aby słowiański sąsiad zmienił nazwę i nie rościł sobie tym samym prawa do całości Macedonii, która jest krainą geograficzną obejmującą post-jugosłowiańską Macedonię, północną Grecję, południowo-zachodnią Bułgarię, a nawet niewielkie obszary w Serbii i Albanii. Chodziło jednak nie tylko o ambicje geograficznie, ale o kwestię praw do antycznej tradycji (np. postaci Aleksandra Wielkiego zwanego też Macedońskim) oraz prawo do oznacza produktów regionalnych.

Aż do maja, gdy krajem rządzili konserwatyści, Skopje nie chciało robić wobec Aten żadnych ustępstw. Ateny rewanżowały się równie nieugiętą postawą. Dopiero socjaldemokraci postanowili pójść na kompromis. Premier Zaew przekonywał, że patriotyczne nie jest upieranie się przy swoim, ale takie prowadzenie dyplomacji, aby uzyskać jak najwięcej dla kraju. W tym kontekście wskazywał na integrację europejską oraz transatlantycką. „W ten sposób otwieramy drzwi do europejskiej przyszłości Macedonii” – przekonywał tuż przed głosowaniem w parlamencie.

Konserwatystów nie przekonał. Postanowili zbojkotować głosowanie. Powoływali się przy tym na wyniki ubiegłorocznego referendum. Co prawda ponad 91 proc. głosujących opowiedziało się wówczas za ugodą z Grecją, ale do urn poszło niecałe 37 proc. uprawnionych, a do ważności referendum potrzebna jest frekwencja na poziomie przynajmniej 50 proc. Tamto referendum nie było jednak wiążące, a jedynie konsultacyjne. Obie strony sporu ogłosiły więc swoje zwycięstwo.

Macedonia: Demonstracje poparcia dla akcesji do UE i NATO

Kilka tysięcy osób wzięło udział wczoraj (16 września) w stolicy kraju Skopje w manifestacji poparcia dla wejścia Macedonii do Unii Europejskiej o Sojuszu Północnoatlantyckiego. Warunkiem akcesji jest zakończenie toczonego z Grecją sporu o nazwę państwa. Stosowną umowę już podpisano, ale …

Wsparcie mniejszości albańskiej dla rządu

Jednak do przepchnięcia zmian w konstytucji Zaew potrzebował więcej głosów niż tylko kierowanego przez niego Socjaldemokratycznego Związku Macedonii. Pomocy musiał szukać u partii reprezentujących albańską mniejszość. Owa mniejszość jest bardzo znaczącą, gdyż etniczni Albańczycy stanowią nawet 1/3 mieszkańców Macedonii.

Za wsparcie udzielone rządowi partie albańskie chciały uzyskać ustępstwa na rzecz mniejszości, m.in. konstytucyjne potwierdzenie wieloetniczności kraju czy uznanie języka albańskiego za drugi obok macedońskiego język urzędowy. Część z tych postulatów dołączono do obecnej nowelizacji konstytucji. Inne mają zostać potwierdzone w odrębnych ustawach. Z drugiej strony, macedońscy Albańczycy należą do najbardziej euroentuzjastycznej części społeczeństwa.

Posłowie opozycji zbojkotowali piątkowe (11 stycznia) głosowanie. Natomiast od środy (9 stycznia) trwa pod budynkiem parlamentu protest zwolenników konserwatystów. Żądają oni rozwiązania parlamentu i rozpisania nowych wyborów.

Aby cały proces wdrażania macedońsko-greckiej umowy został zakończony, potrzebne jest jest jeszcze zatwierdzenie porozumienia przez parlament w Grecji. Rządząca w Atenach koalicja ma bardzo kruchą większość. Do ratyfikowania umowy potrzeba 151 głosów w 300-osobowym parlamencie. Rząd ma za sobą zaś 153 posłów.

Macedonia: Niska frekwencja w referendum ws. zmiany nazwy kraju

Zdecydowana większość osób, które poszły wczoraj (30 września) oddać głos w referendum na temat zmiany nazwy kraju z Macedonii na Republikę Północnej Macedonii poparła ten pomysł. Po podliczeniu głosów z 70 proc. okręgów wyborczych okazało się, że aż 91,5 proc. …

UE i NATO gratulują

Po tym jak macedoński parlament przyjął poprawki do konstytucji, do Skopje napłynęły gratulacje od reprezentantów Unii Europejskiej i NATO. Wysoka Przedstawiciel UE ds. polityki międzynarodowej i bezpieczeństwa Federica Mogherini oraz komisarz ds. Europejskiej Polityki Sąsiedztwa i negocjacji akcesyjnych Johannes Hahn „z serca pogratulowali” Macedończykom decyzji.

W opublikowanym oświadczeniu członkowie Komisji Europejskiej napisali, że „został wykonany kluczowy krok na historycznej drodze”. „Przywódcy polityczni i obywatele wykazali się determinacją, aby wykorzystać tę wyjątkową i historyczną szansę w rozwiązaniu jednego z najstarszych sporów w regionie i zdecydowanie posunąć się naprzód na ścieżce do Unii Europejskiej” – głosi ich wspólne stanowisko. Unijni politycy zapewni też o swoim wsparciu dla integracji europejskiej Macedonii.

Swoje gratulacje przesłał do Skopje także sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg. „Gratuluję premierowi Zoranowi Zaewowi końcowego głosowania w sprawie porozumienia znad Prespy. NATO mocno wspiera pełne wdrożenie umowy, która jest ważnym wkładem na rzecz stabilności i dobrobytu regionu” – napisał na Twitterze.

NATO już wcześniej ogłosiło gotowość do podjęcia z Macedonią natychmiastowych negocjacji akcesyjnych. Warunkiem jest jednak sfinalizowanie porozumienia z Grecją.

Macedonia: Niska frekwencja w referendum ws. zmiany nazwy kraju

Zdecydowana większość osób, które poszły wczoraj (30 września) oddać głos w referendum na temat zmiany nazwy kraju z Macedonii na Republikę Północnej Macedonii poparła ten pomysł. Po podliczeniu głosów z 70 proc. okręgów wyborczych okazało się, że aż 91,5 proc. …