Nowa Kaledonia odrzuciła niepodległość. Dalej będzie Francją

Nowa Kaledonia, źródło: Wikipedia, aut. Norman Einstein ( Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported license)

Nowa Kaledonia, źródło: Wikipedia, aut. Norman Einstein ( Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported license)

56,9 proc. mieszkańców tego pacyficznego archipelagu opowiedziało się w niedzielnym  (4 listopada) referendum za tym, aby Nowa Kaledonia pozostała częścią Francji – czyli jej tzw. departamentem zamorskim. Decyzję tę mocno pochwalił prezydent Francji Emmanuel Macron.

 

175 tys. uprawnionych do głosowania mieszkańców Nowej Kaledonii miało odpowiedzieć na pytanie o to, czy chcą, aby ich archipelag uzyskał „pełną suwerenność i niepodległość od Francji.” Frekwencja w referendum była bardzo wysoka. Wyniosła 79,8 proc.

Macron „dumny z wyników referendum”

Decyzję Kaledończyków szybko skomentował Emmanuel Macron. „Jestem dumny, również jako szef państwa, że mieszkańcy archipelagu w sposób suwerenny i przy pełnym zrozumieniu tej kwestii wybrali Francję. Wygrał duch dialogu. Francja byłaby mniej piękna bez Nowej Kaledonii” – powiedział francuski prezydent. Macron dodał, że archipelag ma dla jego kraju „strategiczne znaczenie”. Dziś (5 listopada) do Nowej Kaledonii przyjeżdża premier Francji Edouard Philippe, aby omówić z kaledońskimi władzami stosunki z Paryżem.

Przyszłość Nowej Kaledonii była przedmiotem żywego zainteresowania nie tylko we Francji, ale również w położonych niedaleko pacyficznego archipelagu Australii i Nowej Zelandii, a także w Chinach. Pekin rozszerza bowiem swoje interesy w regionie Melanezji, Polinezji czy Oceanii i pojawienie się nowego niepodległego państwa byłoby dla Chińczyków okazją do zdobycia nowych przyczółków. Odrzucenie przez Kaledończyków idei niepodległości oznacza jednak utrzymanie w regionie status quo i wciąż silną obecność francuską, a przez to także europejską.

Koniec wojny o przegrzebki. Francuscy i brytyjscy rybacy zawarli ugodę

Koniec francusko-brytyjskiego sporu o prawo do połowu cenionych przez smakoszy dużych małży na wodach kanału La Manche. Stronom udało się bowiem zawrzeć ugodę w sprawie, w związku z którą dochodziło między rybakami do prawdziwych morskich bitew na kije i kamienie.
 
Spór …

Znaczenie Nowej Kaledonii

Nowa Kaledonia położona jest w południowej części Oceanu Spokojnego, w tzw. regionie Melanezji, czyli ok. 1,4 tys. km na wschód od wybrzeży Australii i ok. 1,5 tys. km na północny-zachód od Nowej Zelandii. Składa się z głównej wyspy nazywanej właśnie Nową Kaledonią (czasem używa się we Francji także nazwy Grande Terre) oraz kilku o wiele mniejszych wysp przybrzeżnych. Posiada status terytorium zamorskiego Francji, ale w specjalnej kategorii pomiędzy tzw. wspólnotą zamorską (a więc de facto terytorium francuskim) a niepodległym państwem. Drogę do niepodległości określiło zawarte w 1998 r. w stolicy Nowej Kaledonii – mieście Numea – porozumienie. W myśl tej umowy referendum miałoby być zorganizowane 16-20 lat po zawarciu ugody. Termin mija właśnie w listopadzie przyszłego roku.

Porozumienie z Numea to efekt bardzo burzliwych zajść Nowej Kaledonii w latach 80. XX wieku. Dochodziło wtedy do starć zbrojnych między siłami francuskimi a oddziałami proniepodległościowej partyzantki sformowanej z rdzennych mieszkańców wysp – Kanaków. W 1988 r. oddział Socjalistycznego Frontu Wyzwolenia Narodowego Kanaków wziął jako zakładników 27 francuskich żandarmów. Przetrzymywano ich w położonej w środku dżungli jaskini.

Na pomoc Paryż wysłał oddział antyterrorystów. Mimo że część francuskich wojskowych chciała spróbować negocjacji, przeważyła opcja rozwiązania siłowego. W tle wydarzeń były bowiem francuskie wybory prezydenckie. Ostatecznie doszło do chaotycznego szturmu komandosów na obóz rebeliantów. Zakładnicy co prawda uciekli, ale zginęło dwóch francuskich żołnierzy. Śmierć poniosło także 19 rebelianckich bojowników. Późniejsze dochodzenie wykazało jednak, że większość z nich została wzięta do niewoli, a dopiero potem brutalnie zamordowana. O tych dramatycznych wydarzeniach w 2011 r. Mathieu Kassovitz nakręcił dobrze przyjęty przez francuską krytykę film pt. „L’Ordre et la Moral”.

Przebudowa francuskiego rządu – trzech nowych ministrów

Prezydent Francji Emmanuel Macron dokonał przetasowań w swoim rządzie.  Francja ma nowych ministrów rolnictwa, kultury i spraw wewnętrznych. Zmiany nie objęły resortów spraw zagranicznych i finansów.
 

Stanowisko zachował premier Edouard Philippe. Zmiany w rządzie to prawdopodobnie próba uspokojenia administracji po serii …

Coraz mniej Kanaków

Dziś Kanakowie stanowią tylko 45 proc. z ok. 275 tys. mieszkańców Nowej Kaledonii. Jest ich już trzykrotnie mniej niż w 1853 r. gdy wyspę skolonizowali Francuzi. Najpierw istniała tu francuska kolonia karna, potem odkryto bogate złoża niklu i kobaltu. Dziś Nowa Kaledonia odpowiada za 8 proc. światowego wydobycia kobaltu i aż 12 proc. wydobycia niklu. Złoża tego drugiego pierwiastka ocenia się jako największe na świecie. Prawdopodobnie 1/4 światowych zasobów niklu spoczywa pod ziemią właśnie w okolicach miasta Numea.

Pozostali mieszkańcy Nowej Kaledonii to przywiezieni tu do pracy w czasach kolonialnych Polinezyjczycy (10,5 proc.) oraz Francuzi (33,5 proc.). Inne grupy etniczne (Japończycy, Australijczycy, Anglicy, Włosi, Arabowie i ludność pochodząca z Vanuatu) odpowiadają za pozostałe 11 proc. mieszkańców. Francuzi, nazywani Caldoches, w ogromnej większość urodzeni są już na Nowej Kaledonii. Podczas, gdy większość Kanaków życzy sobie niepodległości Nowej Kaledonii, Caldoches w większości mają poglądy pro-francuskie i mocno nacjonalistyczne. Stąd bardzo dobre wyniki wyborcze notuje tu od dłuższego czasu skrajnie prawicowe Zgromadzenie Narodowe Marine Le Pen.

Francja: Po raz pierwszy partia Le Pen wyprzedza w sondażach partię Macrona

W przeprowadzonym w kontekście przyszłorocznych wyborów do Parlamentu Europejskiego badaniu francuskiej opinii publicznej okazało się, że skrajnie prawicowa partia Zgromadzenie Narodowe (RN) może liczyć na największe poparcie. Dopiero na drugim miejscu, tracąc 2 p.p. uplasowało się skupione wokół prezydenta ugrupowanie …