Macedonia: Premier ujawnił treść pytania referendalnego ws. zmiany nazwy kraju

Zoran Zaew

Premier Macedonii Zoran Zaew,// Źródło: SDSM

Szef macedońskiego rządu podał treść pytania na jakie odpowiadać będą obywatele Macedonii w tegorocznym referendum. Dotyczy ono zatwierdzenia – bądź nie – zawartej w czerwcu umowy z sąsiednią Grecją, na mocy której Republika Macedonii stanie się Republiką Północnej Macedonii. Sprawa nazwy kraju różniła Skopje z Atenami przez 27 lat.

 

Jak poinformował premier Macedonii Zoran Zaew, w planowanym na jesień referendum uprawnieni do głosowania odpowiedzą tylko na jedno pytanie. Brzmi ono: „Czy jesteś za członkostwem w Unii Europejskiej i NATO, akceptując umowę między Republiką Macedonii oraz Republiką Grecką?” Treść referendalnego pytania Zaew ujawnił po tym jak spotkał się z liderami wszystkich najważniejszych partii politycznych w kraju.

Drzwi do NATO otwierają się

Referendum na temat zmiany nazwy kraju nie będzie wiążące, a jedynie – jak to ujął premier – „opiniodawcze”. Zorganizowanie takiego właśnie powszechnego głosowania dopuszcza macedońska konstytucja. Jednak władze, które zawarły z Grecją porozumienie kończące trwający niemal trzy dekady spór, chcą uzyskać mandat społeczny do wdrożenia zapisów tego porozumienia oraz do wymuszonej nim zmiany konstytucji. Trzeba będzie bowiem wykreślić z ustawy zasadniczej starą nazwę – Republika Macedonii – i wpisać nową – Republika Północnej Macedonii. Jak zapewnił premier, wynik referendum „będzie ostatecznym potwierdzeniem woli narodu, którą będą musiały uszanować wszystkie partie”.

W ten sposób Zoran Zaew, który stoi na czele Socjaldemokratycznej Unii Macedonii, zwrócił się do opozycyjnych konserwatystów, usiłujących zablokować porozumienie z Grecją, uznając je za „haniebną kapitulację” obecnych lewicowych władz. Dopóki rządzili konserwatyści, porozumienie z Grecją było niemożliwe. Ateny żądały bowiem zmiany nazwy, uważając, że słowiańskie państwo bezprawnie rości sobie pretensje do helleńskiego dziedzictwa, starając się wzbudzić skojarzenia z grecką Macedonią, z której wywodził się Aleksander Wielki, zwany też Macedońskim. Rzeczywiście, w ostatnich latach Republika Macedonii chętnie korzystała po antyczną symbolikę, aby budować tożsamość narodu oraz międzynarodową rozpoznawalność.

Oficjalny koniec sporu między Grecją a Macedonią o nazwę. Ugoda podpisana

Na mocy uzgodnionej przez oba kraje umowy, Macedonia zmieni swoją nazwę na Republikę Północnej Macedonii. Uroczyste złożenie podpisów przez szefów dyplomacji obu państw to jednak dopiero początek drogi do wdrażania w życie porozumienia, które budzi także wiele kontrowersji u sporej …

Powtórna ratyfikacja umowy

Zaew i socjaldemokraci przekonują, że warto ustąpić Grekom, aby odblokowane zostały (dzięki wycofaniu greckiego weta) negocjacje akcesyjne Macedonii do NATO i UE. Sojusz Północnoatlantycki już zaprosił Skopje do rozmów, o ile oczywiście umowa z Grecją wejdzie w życie. A do tego właśnie rząd potrzebuje zwycięstwa w referendum.

Na początku lipca macedoński parlament już po raz drugi ratyfikował umowę z Grecją. Głosowanie w tej sprawie trzeba było powtórzyć, ponieważ podpisania ustawy ratyfikacyjnej odmówił wywodzący się z konserwatywnej opozycji prezydent Gjorge Iwanow. Teraz jednak głowa macedońskiego państwa – w myśl obowiązującej konstytucji – nie ma prawa odmówić złożenia swojego podpisu. Jednak to dopiero referendum okaże się prawdziwym testem dla umowy, jaką 12 czerwca premier Zoran Zaew podpisał uroczyście z premierem Grecji Aleksisem Tsiprasem.

Macedonia zaproszona do rozmów ws. akcesji do NATO

Na marginesie wczorajszego (11 lipca) szczytu NATO w Brukseli Macedonia została oficjalnie zaproszona do negocjacji warunków akcesji do Sojuszu Północnoatlantyckiego. To skutek zawarcia przez macedońskie władze porozumienia z Grecją, które zakończyło trwający niemal trzy dekady spór o nazwę kraju. Ateny …