Macedonia: 30 września referendum ws. zmiany nazwy kraju

Porozumienie Aten i Skopje sprawi, że Macedonia może już w przyszłym roku rozpocząć zaawansowane negocjacje w sprawie członkostwa w NATO i UE. Źródło: U.S. Mission to the OSCE https://osce.usmission.gov/macedonia/

Porozumienie Aten i Skopje sprawi, że Macedonia może już w przyszłym roku rozpocząć zaawansowane negocjacje w sprawie członkostwa w NATO i UE. Źródło: U.S. Mission to the OSCE https://osce.usmission.gov/macedonia/

Parlament Macedonii wyznaczył 30 września jako datę referendum w sprawie zmiany nazwy kraju na Republikę Północnej Macedonii. Będzie to głosowanie o wysokiej stawce, które może przyczynić się do rozwiązania długotrwałego konfliktu z Grecją i oczyszczenia sobie ścieżki do członkostwa w NATO i UE.

 

Skopje i Ateny podpisały w czerwcu przełomowe porozumienie o zmianie nazwy byłej republiki jugosłowiańskiej. Zmiana ma na celu przełamanie impasu, który zatruwał stosunki Aten i Skopje od 1991 r. oraz utwierdził proces integracyjny Macedonii z UE i NATO.

Nazwa poróżniła sąsiadów

Grecja sprzeciwiała się temu, że Macedonia nazywa się tak samo jak jedna z greckich prowincji, oskarżając Skopje o terytorialne ambicje i przywłaszczanie dziedzictwa kulturowego.

Oficjalny koniec sporu między Grecją a Macedonią o nazwę. Ugoda podpisana

Na mocy uzgodnionej przez oba kraje umowy, Macedonia zmieni swoją nazwę na Republikę Północnej Macedonii. Uroczyste złożenie podpisów przez szefów dyplomacji obu państw to jednak dopiero początek drogi do wdrażania w życie porozumienia, które budzi także wiele kontrowersji u sporej …

Ponad 120 państw świata, w tym m.in. Polska, USA czy Rosja, uznało nazwę ,,Republika Macedonii”. Ateny pozostały jednak nieprzejednane, blokując sąsiada z północy przed wstąpieniem do NATO i UE. W Unii Europejskiej nazwy FYROM (Była Jugosłowiańska Republika Macedonii) używa – obok Grecji – Belgia, Francja, Hiszpania, Holandia, Niemcy i Włochy.

Pytanie referendalne w Macedonii

Pytanie referendalne zatwierdzone przez 68 ze 120 macedońskich parlamentarzystów nie mówi wprost o zmianie nazwy kraju.Ale ściśle wiąże się z ambicjami rządu dotyczącymi silniejszych więzi z Zachodem.

Społeczeństwo zostanie zapytane:

,,Czy jesteś za członkostwem w UE i NATO, akceptując umowę między Republiką Macedonii a Republiką Grecji?

Opozycja, która sprzeciwia się referendum zbojkotowała głosowanie parlamentarne opuszczając salę.,,Pytanie jest wieloznaczne i wieloaspektowe, a przede wszystkim manipulujące” – powiedział Igor Janusev, czołowy polityk opozycyjnej i konserwatywnej VMRO-DPMNE (Wewnętrzna Macedońska Organizacja Rewolucyjna – Demokratyczna Partia Macedońskiej Jedności Narodowej).

Głosowanie będzie ,,konsultacyjne”

Po czerwcowym porozumieniu między greckimi i macedońskimi przywódcami NATO stwierdziło, że Macedonia będzie mogła przystąpić do sojuszu, jeśli zostanie oficjalnie wprowadzona nowa nazwa kraju. Unia Europejska ze swej strony oświadczyła, że negocjacje akcesyjne rozpoczną się przed czerwcem 2019 r.

Jednak postępy w rozwiązywaniu sporu zostały zakwestionowane przez protestujących obywateli Grecji i Macedonii. Rząd w Atenach oskarżył także Rosję – która sprzeciwia się staraniom Macedonii o przyłączenie się do NATO – o próbę sabotowania porozumienia poprzez zachęcanie do demonstracji przeciwko porozumieniu.

Macedonia: Premier ujawnił treść pytania referendalnego ws. zmiany nazwy kraju

Szef macedońskiego rządu podał treść pytania na jakie odpowiadać będą obywatele Macedonii w tegorocznym referendum. Dotyczy ono zatwierdzenia – bądź nie – zawartej w czerwcu umowy z sąsiednią Grecją, na mocy której Republika Macedonii stanie się Republiką Północnej Macedonii. Sprawa …

Protestujący w Grecji są zaniepokojeni, że porozumienie uznaje język macedoński i narodowość macedońską. W Macedonii z kolei nacjonaliści przyjęli prawdopodobną zmianę nazwy jako atak na tożsamość kraju.

Premier Macedonii Zoran Zaev zapowiedział, że referendum będzie jedynie ,,konsultacyjne” – co oznacza, że parlament będzie mógł głosować za zmianą nazwy kraju, nawet jeśli nie uzyska większościowej zgody społeczeństwa. Jeśli Macedonia przeprowadzi zmianę nazwy kraju i zmieni konstytucję, parlament Grecji zostanie wezwany do ratyfikacji porozumienia.

Po ogłoszeniu niepodległości od Jugosławii w 1991 r. Macedonia została przyjęta do Organizacji Narodów Zjednoczonych w 1993 r. pod wyżej wymienioną tymczasową nazwą FYROM – Była Jugosłowiańska Republika Macedonii”.