Bez przełomu po konferencji w Monachium

Wolfgang Ischinger podczas otwierającego monachijska konferencję przemówienia via twitter @ischinger

Wolfgang Ischinger podczas otwierającego monachijska konferencję przemówienia via twitter @ischinger

Doroczna Monachijska Konferencja Bezpieczeństwa zakończyła się wczoraj w stolicy Bawarii. Europejscy przywódcy apelowli głównie o utrzymanie ładu światowego opartego na współpracy i międzynarodowych instytucjach.

 

Francusko-niemiecki wstęp

Jeszcze przed oficjalnym rozpoczęciem konferencji ministrowie spraw zagranicznych Francji Jean-Yves Le Drian i Niemiec Heiko Maas opublikowali wspólnie na łamach Süddeutsche Zeitung artykuł zatytułowany Kto, jeśli nie my?, w którym opowiedzieli się za multilateralizmem, pomimo obecnych tendencji do budowania granic.

Autorzy przypomnieli, że „aktualny porządek światowy jest w trakcie największego kryzysu od czasu jego utworzenia po zakończeniu II wojny światowej”. Dodali, że „przekonanie o oczywistej przewadze relacji międzynarodowych opartych na jasno sprecyzowanych regułach nie jest już kwestia oczywistą”. Autorzy przypomnieli także, że „wartości, takie jak zaufanie i zaangażowanie w kontekście współpracy międzynarodowej, poszukiwanie wspólnych rozwiązań, silne i skuteczne instytucje, są zagrożone, a ich brak może oznaczać powrót do „wczorajszego świata” – w domyśle pełnego chaosu i nieprzewidywalnych posunięć poszczególnych aktorów.

W podobnym tonie wypowiadał się przed konferencją jej przewodniczący, były niemiecki dyplomata Wolfgang Ischinger, który wiązał duże nadzieje z rozmowami ponad 600 zaproszonych gości. W Monachium – w przeciwieństwie do warszawskiej konferencji dotyczącej bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie – pojawili się przedstawiciele wszystkich najważniejszych państw świata.

Rozpoczyna się Monachijska Konferencja Bezpieczeństwa

35 szefów państw i rządów, blisko 80 ministrów spraw zagranicznych i obrony oraz ponad 600 ekspertów ds. bezpieczeństwa weźmie udział w Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa (MSC), która rozpocznie się dzisiaj w stolicy Bawarii.
 
Nadchodzi nowa epoka
Każdego roku tuż przed konferencją publikowany jest …

Oczekiwania a rzeczywistość

Apel francusko-niemieckiego tandemu można odczytywać w kategoriach tęsknoty za powrotem do przeszłości, do ustabilizowanego, uporządkowanego świata. Wydaje się jednak, że jest to złudna nadzieja, a przynajmniej nie pasująca do zachodzących na świecie wydarzeń.

Potwierdziła to monachijska konferencja, pełna przykładów wysuwania partykularnych interesów kosztem dążenia do konsensusu.

Perspektywa europejska

W mowie otwierającej konferencje Ischinger brzmiał niczym alter ego Le Driana i Maasa wzywając przywódców europejskich do „mówienia jednym głosem w obliczu nowej ery rywalizacji między USA, Chinami i Rosją”.

W tym duchu wypowiadali się też inni uczestnicy konferencji. W stanowiskach takich polityków, jak niemiecka minister obrony Urszula von der Leyen zabrakło jednak konkretów, poza podkreśleniem potrzeby rozwijania współpracy na polu bezpieczeństwa i wojskowości. Niemiecka minister, zachowując konwencję tęsknoty za przeszłością, podkreślała za to rolę NATO jako gwaranta bezpieczeństwa w Europie.

Nie obyło się również bez gestów w stronę USA, czyli apelu von der Leyen do zwiększenia wydatków europejskich państw na obronność. W podobnym tonie były utrzymane wypowiedzi ministrów spraw zagranicznych trójkąta weimarskiego. Jacek Czaputowicz także opowiedział się za wzmocnieniem europejskich zdolności wojskowych, o ile nie będą dublowały one NATO.

Początek warszawskiego procesu pokojowego?

Współprzewodniczący konferencji bliskowschodniej, szefowie MSZ Polski i USA Jacek Czaputowicz i Mike Pompeo poinformowali o utworzeniu siedmiu międzynarodowych grup roboczych ds. pokoju i bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie. W Warszawie zakończyła się wczoraj dwudniowa konferencja, w której uczestniczyli przedstawiciele 62 państw.

Rosja, INF i Siergiej Ławrow

Część przemówień wymierzona była w Rosję i jej agresywną politykę wojskową. Za najostrzejsze wystąpienie uznano to wygłoszone przez brytyjskiego ministra obrony Gavina Williamsona, który podkreślił, że Zachód „musi użyć nacisku, aby przywrócić Rosję na właściwe tory”. Na przeciwnym biegunie stał sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg apelujący o konieczność dialogu z Moskwą. „Ważne jest, aby spotkać się i omówić trudności, takie jak naruszenie traktatu INF” – powiedział Norweg po spotkaniu z minister spraw zagranicznych Rosji Siergiejem Ławrowem. Rosyjski minister z kolei nie oszczędził państw europejskich, krytykując ich za bezsensowną – jego zdaniem – konfrontacyjną postawę wobec Rosji.

Merkel także za multilateralizmem

Angela Merkel wezwała Chiny do udziału w procesie rozbrojenia oraz skrytykowała USA za cła na niemieckie samochody. Niemiecka kanclerz podkreśliła, że jest przeciwna izolacji Moskwy na arenie międzynarodowej, pomimo wojny hybrydowej prowadzonej przez Władimira Putina. Dodała także, że nie jest przeciwna budowie Nord Stream 2 i zapewniła prezydenta Ukrainy Petra Poroszenkę o zaangażowaniu na rzecz dalszego wykorzystania ukraińskich rurociągów. Merkel za swoje przemówienie została nagrodzona gromkimi brawami.

Francja i Niemcy nie rezygnują z planów utworzenia europejskich czempionów

Po odrzuceniu fuzji Alstomu z Siemensem, Francja i Niemcy pracują nad przeglądem unijnych reguł konkurencji, aby umożliwić stworzenie europejskich czempionów zdolnych do konkurowania z amerykańskimi i chińskimi koncernami.
 

Biorąc pod uwagę niechęć kierowanej przez Jean-Claude’a Junckera Komisji Europejskiej do zmian w …

Perspektywa USA

Przemówienie wiceprezydenta USA Mike’a Pence’a w głównej mierze poświęcone było Iranowi. Pence przede wszystkim zachęcał sojuszników do wycofania się z porozumienia nuklearnego z Iranem z 2015 r. Pochwalił także sojuszników z NATO za zwiększanie środków przeznaczanych na obronność oraz zaapelował o sprzeciw wobec budowy gazociągu na dnie Bałtyku.

Chiny, Unia Europejska i INF

Z kolei Chiny odrzucają dołączenie do porozumienia w sprawie INF. Dyrektor chińskiego biura ds. zagranicznych Yang Jiechi podkreślił jednak, że jego kraj posiada arsenał zbrojeniowy „wyłącznie w celach obronnych”. Yang Jiechi przytoczył słowa chińskiego prezydenta Xi Jinpinga o woli budowania wielostronnych ram, które przyniosą „wzajemny szacunek i korzystną dla wszystkich współpracę (…)”.  Dodał także, że „Chiny pozostają zagorzałym zwolennikiem integracji europejskiej”.

INF: USA i Rosja wycofują się z traktatu rozbrojeniowego

W ubiegłym tygodniu najpierw Amerykanie, a następnie Rosjanie, wycofali się z przestrzegania traktatu, który zakazywał budowy i rozmieszczania rakiet średniego zasięgu (INF).
 

Oba państwa zdecydowały się na wycofanie z traktatu dotyczącego kontroli broni jądrowej, który został podpisany w 1987 roku i …

Joe Biden i miłość do UE

Również były wiceprezydent USA Joe Biden idealnie wszedł w konwencję tęsknoty za przeszłością, zapewniając o trwałości transatlantyckiego partnerstwa. Zaznaczył także, że mocno wierzy w projekt europejski, zwracając uwagę, że UE to organizacja niezbędna dla stabilności i bezpieczeństwa regionu. Biden zapewniał także o istnieniu innej ameryki niż ta reprezentowana przez Donalda Trumpa. W swoim przemówieniu podkreślił, że nie życzy sobie, by USA odwracały się od świata i sojuszników plecami.

Rozmowy zakulisowe

Konferencja w Monachium to jednak nie tylko dyskusje w sali konferencyjnej, lecz także – a może przede wszystkim – rozmowy w kuluarach. W tym roku w kulisach prym wiodła liczna, bo blisko 50-osobowa delegacja amerykańskiego kongresu z Nancy Pelosi na czele. Zauważono także obecność wielu rosyjskich oligarchów, w tym Olega Deripaski.

Jest porozumienie ws. dyrektywy dotyczącej Nord Stream 2

Podczas dziewięciogodzinnych negocjacji Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej oraz Komisja Europejska osiągnęły porozumienie co do kształtu nowelizacji dyrektywy gazowej, która dotyczy budowy gazociągu Nord Stream 2.
 

Zakończona w nocy z wtorku na środę (13 lutego) w Strasbourgu runda negocjacyjna przełamała wielomiesięczny …