Komisja Europejska proponuje „Nowy multilateralizm na miarę XXI w.”. Jakie są szczegóły strategii?

Komisja Europejska, koronawirus, Josep Borrell, multilateralizm, Ursula von der leyen

"Multilateralizm jest ważny, bo działa. Nie możemy jednak być jedynymi, którzy są „wielostronni”, stwierdził szef unijnej dyplomacji Josep Borrell (na zdj.). / Foto via flickr (CC BY-NC-ND 2.0) [Casa de América]

Komisja Europejska i Wysoki Przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa zaprezentowali nową strategię mającą na celu zwiększenie wkładu UE w multilateralizm oparty na zasadach. Jakie są plany UE w polityce zagranicznej?

 

 

We wspólnym komunikacie KE i szefa unijnej dyplomacji Josepa Borella przedstawiono w środę (17 lutego) oczekiwania i ambicje UE w odniesieniu do systemu wielostronnego.

Przedstawiony wniosek przewiduje wykorzystanie wszystkich narzędzi, którymi dysponuje UE, w tym szerokiego wsparcia politycznego, dyplomatycznego i finansowego, do wspierania pokoju i bezpieczeństwa na świecie, obrony praw człowieka i prawa międzynarodowego oraz propagowania wielostronnych rozwiązań globalnych problemów.

Wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz wiceprzewodniczący ds. silniejszej pozycji Europy na świecie Josep Borrell powiedział:

„Multilateralizm jest ważny, bo działa. Nie możemy jednak być jedynymi, którzy są „wielostronni”. W czasach rosnącego sceptycyzmu musimy wykazywać zalety i znaczenie systemu wielostronnego. Zbudujemy silniejsze, bardziej zróżnicowane i inkluzywne partnerstwa, aby stać na czele modernizacji i kształtować globalne reakcje na wyzwania XXI wieku ­ również takie, które zagrażają samemu istnieniu ludzkości”.

Komisarz do spraw partnerstw międzynarodowych Jutta Urpilainen powiedziała: „UE była i będzie największym sojusznikiem systemu wielostronnego i jego instytucji. Bardziej złożone globalne otoczenie wymaga jednak większej jedności, spójności, koncentracji i lepszego wykorzystania naszej zbiorowej siły jako „Drużyny Europy”. Ta nowa strategia, która określa nasze ambicje w zakresie inkluzywnego multilateralizmu i zdecydowane zobowiązanie do jego odnowy, będzie się opierać na konkretnych działaniach”.

Określanie i obrona priorytetów i wartości UE w systemie wielostronnym

Aby sprostać wyzwaniom XXI w., potrzebujemy więcej, a nie mniej wielostronnego zarządzania i współpracy międzynarodowej opartej na zasadach. UE określiła jasne priorytety strategiczne w kwestiach, z którymi żaden kraj nie może się zmierzyć w pojedynkę: pokój i bezpieczeństwo, prawa człowieka i praworządność, zrównoważony rozwój, zdrowie publiczne oraz klimat. Unia musi teraz realizować te priorytety w trybie wielostronnym, w ramach strategicznego podejścia, aby zapewnić bezpieczniejszy świat i trwałe globalne ożywienie gospodarcze sprzyjające włączeniu społecznemu.

UE musi wzmocnić swoją rolę przywódczą i zapewnić jedność działania na rzecz wspólnego sukcesu. W tym celu będzie rozwijać skuteczniejsze mechanizmy koordynacji w odniesieniu do wspólnych priorytetów i lepiej wykorzystywać swoją zbiorczą siłę, między innymi w oparciu o koncepcję „Drużyny Europy”. Jej aspekt demokratyczny i wyjątkowe zalety regulacyjne są atutami umożliwiającymi budowanie lepszego świata, natomiast jej struktury bezpieczeństwa i obrony wspierają globalne wysiłki na rzecz zachowania, utrzymania i budowania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.

Modernizacja systemu wielostronnego

Unia będzie nadal wspierać działania Sekretarza Generalnego ONZ na rzecz reform, które mają zapewnić adekwatność systemu wielostronnego do założonych celów i zdolność sprostania obecnym wyzwaniom.

Będzie promować modernizację najważniejszych instytucji, takich jak Światowa Organizacja Zdrowia i Światowa Organizacja Handlu. Będzie również inicjować opracowywanie nowych globalnych norm i tworzenie platform współpracy w takich dziedzinach jak opodatkowanie, sfera cyfrowa czy sztuczna inteligencja.

Europa silniejsza dzięki partnerstwu

Zmiana krajobrazu multilateralizmu wymaga partnerstw nowej generacji. Unia zbuduje nowe sojusze z państwami trzecimi, zacieśni współpracę z organizacjami wielostronnymi i regionalnymi, a także z innymi zainteresowanymi stronami, zwłaszcza tymi, z którymi dzieli wspólne wartości demokratyczne, a z innymi będzie dążyć do wypracowania wspólnej płaszczyzny porozumienia.

Będzie wspierać kraje partnerskie w skuteczniejszym angażowaniu się w system wielostronny i zapewniać systematyczne monitorowanie dwustronnych zobowiązań na rzecz realizacji celów wielostronnych. UE dąży do budowania bardziej inkluzywnego multilateralizmu. Ważna jest również współpraca z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, a także z sektorem prywatnym i innymi zainteresowanymi podmiotami.

 

 

Dalsze kroki

Komisja i Wysoki Przedstawiciel zwracają się do Parlamentu Europejskiego i Rady o zatwierdzenie nowej strategii i o współpracę na rzecz realizacji nowych priorytetów.

 

Kontekst

Aby skutecznie reagować na globalne kryzysy, zagrożenia i wyzwania, społeczność międzynarodowa potrzebuje skutecznego wielostronnego systemu opartego na uniwersalnych zasadach i wartościach.

Centralnym elementem systemu wielostronnego pozostaje ONZ. UE i jej państwa członkowskie są największymi darczyńcami finansowymi systemu ONZ, instytucji Bretton Woods i wielu innych forów międzynarodowych, wspólnie zapewniają prawie jedną czwartą wszystkich wkładów finansowych do funduszy i programów ONZ.

Jednocześnie państwa członkowskie UE składają się na prawie jedną czwartą zwykłego budżetu ONZ. W Międzynarodowym Funduszu Walutowym i Banku Światowym państwa członkowskie UE dysponują ponad jedną czwartą głosów. Niemal jedna trzecia wkładów finansowych pochodzi od UE i jej państw członkowskich.

Unia ściśle współpracuje z innymi organizacjami i podmiotami międzynarodowymi, takimi jak Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Światowa Organizacja Handlu, Rada Europy, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie i Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, oraz w ramach tych organizacji i podmiotów.

Unia dąży ponadto do ściślejszej współpracy z innymi ugrupowaniami regionalnymi i wielonarodowymi, takimi jak Unia Afrykańska, Organizacja Państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku, Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej czy Wspólnota Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów, aby stawić czoła wspólnym wyzwaniom i współpracować na szczeblu międzynarodowym.

 

Dodatkowe informacje

Wspólny komunikat

Zestawienie informacji na temat multilateralizmu

UE–ONZ: globalni partnerzy