Zaostrza się estońsko-rosyjski spór graniczny

Granice między Estonią i Rosją, źródło wikimedia. org.commons CC BY-SA 3.0

Granice między Estonią i Rosją, źródło wikimedia. org.commons CC BY-SA 3.0

Moskwa wyklucza możliwość przywrócenia granicy z Estonią zgodnej z układem z Tartu z 1920 roku. Tymczasem władze w Tallinie domagają się od Rosji zwrotu pięciu procent swoich terytoriów zapewniając, że Estonia nie chce “ani skrawka rosyjskiej ziemi”, tylko zwrotu własnej.

 

Estonia jest jedynym państwem NATO, które nie ratyfikowało traktatu granicznego z Rosją i jako ostatnie z państw bałtyckich, podpisało porozumienie ws. wspólnej granicy po rozpadzie ZSRR. Obecne władze Estonii uznają istniejącą linię graniczną za „linię administracyjną” i „granicę tymczasową”, natomiast władze Rosji uznają wspólną granicę za ustaloną i nie zgadzają się na jakiekolwiek pertraktacje w tej sprawie.

Kreml: Żądania terytorialne Estonii nie do przyjęcia

Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow oświadczył w środę (20 listopada), że żądania terytorialne Estonii wobec Rosji są nie do przyjęcia i Moskwa nie może się na nie zgodzić.

„Nie oczekujemy nawet skrawka rosyjskiej ziemi. Chcemy jedynie odzyskać naszą” – zapewniał tymczasem dzień wcześniej na Facebooku przewodniczący parlamentu w Tallinie Henn Põlluaas przypominając, że Rosja zaanektowała około pięciu procent estońskich terytoriów. Według niego, to Moskwa ma nielegalne roszczenia wobec Estonii, co narusza prawo międzynarodowe. „Aneksja estońskich terytoriów nie różni się od okupacji i akcesji Krymu” – ocenił szef estońskiego parlamentu.

Przywołał przy tym poniedziałkową (18 listopada) wypowiedź przedstawiciela rosyjskiego MSZ, który stwierdził, że traktat pokojowy z Tartu jest nieważny. Moskwa traktuje bowiem ten układ jako dokument historyczny bez mocy prawnej. “Nieuznanie układu pokojowego z Tartu tak naprawdę oznacza nieuznanie Republiki Estońskiej. Jest on aktem założycielskim naszego państwa i jedną z najważniejszych podstaw naszej państwowości” – podkreślił Põlluaas.

Wcześniej tego dnia szef MSZ Estonii Urmas Reinsalu oświadczył, że nie widzi perspektyw ratyfikowania z Rosją traktatu granicznego z powodu rozbieżności ws. układu z Tartu. O terytoriach, których Rosja nie zwróciła Estonii, mówił także estoński wicepremier, minister spraw wewnętrznych Mart Helme.

Estonia jest jedynym państwem NATO, które nie ratyfikowało traktatu granicznego z Rosją. Była też ostatnim z państw bałtyckich, które po rozpadzie ZSRR podpisało z Moskwą porozumienie o granicy.

Estonia nie chce 5G od Huawei

Estonia jest kolejnym europejskim państwem, które zamierza wykluczyć Huawei z przetargu na sieć 5G. Przyczyną są obawy o bezpieczeństwo.

 

 

Już nie tylko USA ostrzegają przed korzystaniem że sprzętu chińskiego giganta. Przed kilkoma dniami podobną rekomendację – choć wyrażoną w zawoalowany sposób …

Rosyjsko-estoński spór graniczny

Spór graniczny między Estonią i Rosją rozpoczął się po rozpadzie ZSRR. Chodziło wtedy m.in.  o tekst estońskiej preambuły do ustawy ratyfikacyjnej, w której jeden z zapisów odwołuje się do deklaracji parlamentu Estonii z 1992 r., o „bezprawnej aneksji” Estonii przez ZSRR. W 2012 r. na żądanie Rosji do traktatów granicznych dodano jednak zapis o braku wzajemnych roszczeń terytorialnych.

Spór dotyczy ziem, które Estonia uzyskała w wyniku układu pokojowego z Tartu z 1920 r., czyli wschodniego brzegu Narwy z miastem Jaanilinn (ros. Iwangorod) na północy oraz ziemi peczorskiej (est. Petserimaa) na południu. Zostały one włączone do Związku Radzieckiego w 1940 r., ale do dziś granica prowadzi wzdłuż linii dzielącej dawne republiki ZSRR, a nie według układu z Tartu.

Strona rosyjska obstaje bowiem przy stanowisku, że układ ten stracił ważność po wejściu Estonii w skład ZSRR, co – jak to określa Kreml – nastąpiło „w wyniku wewnętrznych procesów w Estonii”. Tymczasem o przebiegu tych granic – podobnie jak granic Polski, Litwy, Łotwy, Finlandii i Rumunii – przesądził układ Hitler-Stalin zawarty podpisany przez ministrów spraw zagranicznych Niemiec i ZSRR Joachima von Ribbentropa i Wiaczesława Mołotowa 23 sierpnia 1939 r.

Układ z Tartu

Układ zawarty w lutym 1920 r. w Tartu między Estonią a Rosyjską Federacyjną Socjalistyczną Republiką Radziecką zakończył wojnę estońsko-bolszewicką. Na mocy tego traktatu Moskwa  potwierdziła uznanie niepodległości Estonii (do 1917 r. wchodzącej w skład Imperium Rosyjskiego) i uznała swojego sąsiada “po wieczne czasy”. Rosja straciła natomiast na rzecz Estonii 41 tys. km2 terytorium

Dokument stanowił ponadto o zwrocie Estonii dzieł sztuki zrabowanych i wywiezionych do Rosji, przewidywał możliwość powrotu do kraju Estończyków, a także o wypłacie i 15 milionów złotych rubli z tytułu udziału Estonii w życiu gospodarczym przedrewolucyjnej Rosji.

Układem z Tartu nazwa się również traktat zawarty w tym samym roku i w tym samym mieście regulujący stosunki między ZSRR a Finlandią.