Joe Biden rozpoczął 8-dniową wizytę w Europie. Z kim się spotka i o czym będzie rozmawiał?

Joe Biden, USA, Stany Zjednoczone, Ameryka

„Jesteśmy po stronie Kubańczyków" – powiedział Biden w oświadczeniu. [Flickr, CC BY-SA 2.0] [Gage Skidmore]

Prezydent USA Joe Biden rozpoczął swoją ponad tygodniową wizytę na Starym Kontynencie. Jest to zarazem pierwsza zagraniczna podróż rządzącego od stycznia amerykańskiego przywódcy. Biden weźmie udział m.in. w szczytach G7, NATO i UE-USA, a także spotka się ze swoim rosyjskim odpowiednikiem Władimirem Putinem.

 

Joe Biden zaczął wczoraj (9 czerwca) swoją podróż od Wielkiej Brytanii. Jak podkreślają eksperci, głównym przesłaniem prezydenta USA, z jakim przyjeżdża do Europy, jest odejście od izolacjonistycznej polityki jego poprzednika, Donalda Trumpa, i ponowne wzmocnienie zaangażowania w międzynarodowe sojusze, a także nowy start w relacjach z Rosją.

Spotkanie prezydentów Bidena i Putina odbędzie się w Genewie. Znamy dokładną datę

Będzie to pierwszy szczyt prezydentów USA i Rosji od rozmów Władimira Putina z Donaldem Trumpem w Helsinkach w 2018 r.

America is back?

Biden będzie starał się naprawić relacje z europejskimi sojusznikami, poważnie nadszarpnięte decyzjami Trumpa o cłach w handlu z UE i występowaniem z umów międzynarodowych, takich jak porozumienie paryskie w sprawie klimatu, umowa nuklearna z Iranem JCPoA, oraz organizacji, takich jak WHO.

„Czy demokratyczne sojusze i instytucje, które w tak wielkim stopniu ukształtowały poprzednie stulecie, okażą się równie skuteczne wobec współczesnych zagrożeń i przeciwników? Wierzę, że tak. W ciągu najbliższego tygodnia w Europie będziemy mieli okazję to udowodnić”, napisał prezydent w artykule dla „Washington Post”.

Jak stwierdził w rozmowie z dziennikarzami, jego celem jest „wzmocnienie sojuszu (transatlantyckiego – red.), by dać do zrozumienia Chinom i Putinowi, że Europa i USA trzymają się razem”.

USA: Mark Brzeziński poważnym kandydatem na nowego ambasadora w Polsce

Był doradcą Baracka Obamy i ambasadorem USA w Szewecji.

Reuters: USA zakupią 500 mln szczepionek Pfizera dla stu krajów

Pierwszym ważnym przystankiem w podróży Bidena będzie miasto St Ives w Kornwalii, gdzie prezydent USA weźmie udział w odbywającym się od piątku do niedzieli (11-13 czerwca) szczycie G7. Trzydniowe spotkanie przywódców czołowych gospodarek świata zdominują prawdopodobnie takie tematy, jak „dyplomacja szczepionkowa”, handel czy walka ze zmianą klimatu.

Jeśli zaś chodzi o szczepionki, to Biden ma przywieźć do Europy pozytywną wiadomość. Stany Zjednoczone zakupią 500 mln sztuk szczepionek przeciwko COVID-19 firmy Pfizer i w ciągu najbliższych dwóch lat przekażą je około stu krajom, przekazały agencji Reutera trzy niezależne źródła.

Prezydent ma ogłosić tę decyzję dziś. USA już jednak spotkały się z krytyką za plany wykupienia takiej liczby najbardziej obiecującej spośród obecnie dostępnych szczepionki na koronawirusa.

UE i USA chcą wspólnie domagać się dalszego śledztwa na temat pochodzenia koronawirusa

Dzieje się tak, ponieważ pojawia się coraz więcej wątpliwości co do kwestii znajdującego się w Wuhan laboratorium w Instytucie Wirusologicznym.

Powrót do „specjalnych relacji” z Wielką Brytanią?

Jeszcze przed szczytem, czyli dzisiaj (10 czerwca) amerykański prezydent spotka się w Kornwalii z brytyjskim premierem Borisem Johnsonem. Spotkanie postrzegane jest jako szansa na odnowienie „specjalnych relacji” (ang. „special relationship”) między oboma krajami po wystąpieniu Wielkiej Brytanii z UE.

Obaj przywódcy mają wydać specjalne oświadczenie w sprawie dwustronnych stosunków, które będzie zarazem upamiętnieniem Karty Atlantyckiej, przez Winstona Churchilla i Franklina Delano Roosevelta w 1941 r. Jednocześnie Stany mają wyrazić swoje silne poparcie dla utrzymania porozumienia wielkopiątkowego z 1998 r. między Wielką Brytanią i Irlandią, poinformował doradca ds. bezpieczeństwa narodowego USA Jake Sullivan.

Po szczycie G7 prezydent Biden i pierwsza dama, dr Jill Biden, spotkają się w Zamku w Windsorze z królową Elżbietą II. Joe Biden miał już okazję rozmawiać z brytyjską monarchinią w 1982 r., wówczas jako senator z Delaware.

USA i Wielka Brytania zaprzeczają planom wymiany więźniów z Iranem. Dziś spotkanie ministrów G7

Jakie decyzje podejmą szefowie dyplomacji najsilniejszych gospodarczo państw świata?

Szczyt NATO: Chiny, Nord Stream 2 i wydatki na obronność

Następnie Biden uda się do Brukseli, gdzie w poniedziałek (14 czerwca) będzie uczestniczył w szczycie NATO. Na początku tego tygodnia amerykański przywódca przyjmował w Białym Domu sekretarza generalnego Sojuszu, Jensa Stoltenberga. Oznajmił on, że w agendzie szczytu znajdą się takie kwestie, jak działania Rosji, rosnąca potęga Chin, cyberbezpieczeństwo i zmiana klimatu.

Norweg wskazał szczególnie na coraz większe zagrożenie dla obszaru transatlantyckiego ze strony Pekinu. „Chiny nie podzielają naszych wartości”, stwierdził, dodając, że widać to chociażby po sposobie, w jaki Pekin dławi demokratyczne protesty w Hongkongu, jak traktuje mniejszości i jaką politykę stosuje wobec Tajwanu.

Jake Sullivan przekazał, że wzorem poprzedników Biden poruszy na szczycie sprawę „równego podziału obciążeń” (ang. „burden sharing”) wśród sojuszników, co w przeszłości najczęściej sprowadzało się do rozmów o wydatkach państw członkowskich na obronność. W 2014 r. państwa NATO zobowiązywały się do podniesienia wydatków z budżetu na cele obronne w ciągu dekady. Dziś wiadomo, że nie wszyscy osiągną ten cel.

Innym tematem, jaki prawdopodobnie poruszą przywódcy, będzie kwestia Nord Stream 2. W ubiegłym miesiącu Stany Zjednoczone nałożyły sankcje na osiem podmiotów zaangażowanych w budowę gazociągu Nord Stream 2, po czym jednak wycofały się jednak z części restrykcji, m.in. tych wobec spółki Nord Stream AG. W poniedziałek (7 czerwca) Biden rozmawiał przez telefon ze swoim ukraińskim odpowiednikiem Wołodymyrem Zełenskim, którego zapewnił, że mimo rezygnacji z sankcji USA nie przestają wspierać Ukrainy.

Na marginesie natowskiego szczytu Joe Biden ma spotkać się z prezydentem Turcji Recepem Tayyipem Erdoğanem. Przywódcy mają poruszyć wiele tematów, wśród których znajdzie się m.in. turecki konflikt z Grecją i Cyprem o prawa do terytoriów i surowców we wschodniej części Morza Śródziemnego, a także sytuacja w Syrii i Afganistanie oraz sposób rozwiązania problemu nasilających się różnic między oboma państwami, przekazał Sullivan.

Ukraina zawiedziona postawą USA ws. Nord Stream 2. Biden interweniuje

Joe Biden zapewnił, że Waszyngton nie rezygnuje ze wspierania Ukraińców.

Biden: Nie chcemy konfliktu z Rosją

Prawdopodobnie najtrudniejszym punktem wizyty Joego Bidena w Europie będzie punkt ostatni, a mianowicie spotkanie z Władimirem Putinem, do którego dojdzie w szwajcarskiej Genewie.

W rozmowie z rosyjskim prezydentem Biden wyrazi zapewne zaniepokojenie m.in. cyberatakami Rosji na USA, agresją wobec Ukrainy, uwięzieniem Aleksieja Nawalnego i zatrzymaniami innych opozycjonistów i protestujących oraz wsparciem reżimu Alaksandra Łukaszenki.

„Nie szukamy konfliktu z Rosją”, zapewnił amerykański prezydent. Podkreślił, że Waszyngton życzy sobie stabilnych i przewidywalnych stosunków z Moskwą, tym niemniej „USA odpowiedzą stanowczo”, jeśli Rosja dalej będzie podejmować agresywne działania.