Unijna ofensywa dyplomatyczna w USA

Wysoki przedstawiciel UE ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Josep Borrell / Zdjęcie via twitter @JosepBorrellF

Szef unijnej dyplomacji Josep Borrell udał się z pierwszą wizytą do Waszyngtonu. Jednocześnie w stolicy USA komisarz ds. handlu Phil Hogan rozmawiał w sprawie amerykańskich taryf na europejski przemysł samochodowy.

 

 

Dla Josepa Borrella wizyta w Waszyngtonie jest pierwszą w trakcie sprawowania funkcji wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa. Wizyta nastąpi w kilka dni po tym, jak Hiszpan skrytykował przedstawiony w ubiegłym tygodniu przez prezydenta USA plan pokojowy dla Izraela i Palestyny.

W przypadku Phila Hogana wizyta w Waszyngtonie jest drugą w odstępie zaledwie trzech tygodni. Irlandczyk rozmawiał na temat uniknięcia obłożenia taryfami unijnego sektora motoryzacyjnego. Podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos prezydent Donald Trump ostrzegał UE przed „bardzo wysokimi cłami” na samochody i inne towary w przypadku niezawarcia nowej umowy handlowej z USA.

Rozpoczął się największy od ćwierć wieku przerzut wojsk amerykańskich do Europy

W Europie trwają największe od 25 lat manewry z udziałem wojsk USA. Amerykanie zapewniają o swoich zobowiązaniach wobec europejskich sojuszników w NATO, a Rosja i Białoruś postrzegają ćwiczenia jako niepotrzebną prowokację w pobliżu ich granic.

 

 

W ramach ćwiczeń 20 tysięcy żołnierzy …

Pierwsze rozmowy

W trakcie dwudniowej wizyty w Waszyngtonie Josep Borrell spotka się m.in. z sekretarzem stanu USA Mikiem Pompeo, doradcą prezydenta USA ds. umów handlowych i Bliskiego Wschodu Jaredem Kushnerem, przewodniczącą Izby Reprezentantów Nancy Pelosi oraz doradcą Białego Domu ds. bezpieczeństwa narodowego Robertem O’Brianem.

Z informacji służb prasowych Komisji Europejskiej wiadomo, że spotkania będą okazją do dialogu na temat polityki zagranicznej między UE i USA. „Podczas spotkań z przedstawicielami amerykańskiej administracji Borrell omówi bieżące problemy polityki zagranicznej i będzie szukać wspólnych rozwiązań opartych na zobowiązaniu do multilateralizmu i regułach porządku międzynarodowego”.

W ostatnich miesiącach Waszyngton i Bruksela prezentowały rozbieżne stanowiska w polityce zagranicznej. Najdobitniejszym przykładem jest sytuacja na Bliskim Wschodzie. Prezydent Donlad Trump najpierw ogłosił w 2018 r. wycofanie się Stanów Zjednoczonych z porozumienia nuklearnego z Iranem, by z każdym następnym miesiącem zwiększać presję na Teheranie aż do kulminacji z początku stycznia br., gdy USA zabiły w Bagdadzie generała Kassima Sulejmaniego, kierującego elitarną jednostką Al Kuds.

Unia Europejska od samego początku opowiedziała się za wstrzymaniem przemocy na Bliskim Wschodzie oraz zachęcała obie strony do dialogu. Innym punktem spornym jest zaprezentowany w ubiegłym tygodniu przez prezydenta USA plan pokojowy dla Izraela i Palestyny. Borrell zastrzegł, że UE opowiada się za znalezieniem rozwiązania konfliktu izraelsko-palestyńskiego, ale pod warunkiem zachowania rozwiązania dwupaństwowego, opartego na liniach granicznych z 1967 r., które nie zostałyby dotrzymane w ramach amerykańskiej propozycji.

UE krytyczna wobec amerykańskiego planu pokojowego dla Izraela i Palestyny

Wysoki Przedstawiciel Unii Europejskiej ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa skrytykował przedstawiony w ubiegłym tygodniu przez prezydenta USA plan pokojowy dla Izraela i Palestyny. Josep Borrell przypomniał też, że UE jest zwolennikiem innych rozwiązań.

 

Przedstawiony przez Donalda Trumpa plan zakłada powstanie niepodległej Palestyny, …

Gra o wysoką stawkę

Do nieporozumień między USA a UE dochodzi także na niwie gospodarczej. Niemal od początku kadencji Donlad Trump ostrzega przed obłożeniem europejskiego przemysłu taryfami. Amerykański prezydent podkreśla, że relacje transatlantyckie nie są korzystne dla jego kraju ze względu na ujemne saldo USA w handlu z UE. W Davos gospodarz Białego domu powiedział, że „dotychczas w konflikcie handlowym między USA i UE zachowywał powściągliwość, ponieważ chciał najpierw uregulować spór z Chinami”.

Stąd kolejna w krótkim odstępie czasu wizyta Hogana w Stanach Zjednoczonych, podczas której doszło do spotkania ze specjalnym przedstawicielem rządu USA ds. handlu Robertem Lighthizerem. Irlandczyk przebywał w Waszyngtonie już przed trzema tygodniami, gdy próbował przekonać Amerykanów do zreformowania Światowej Organizacji Handlu (WTO), zażegnać konflikt związany z oskarżeniami o finansowanie z publicznych pieniędzy największych producentów samolotów na świecie: europejskiego Airbusa i amerykańskiego Boeinga czy doprowadzić do polubownego zakończenia konfliktu wokół groźby wprowadzenia ceł na europejskich producentów samochodów.

Donald Trump zagroził w styczniu w Davos, że jeżeli UE nie zawrze nowej umowy handlowej z USA, może spodziewać się bardzo wysokich ceł importowych na samochody i inne towary”. Biały Dom już kilkukrotnie przekładał podjęcie decyzji ws. wprowadzenia ceł na produkcję przemysłu motoryzacyjnego z Unii. Jednocześnie Komisja Europejska niejednokrotnie podkreślała, że jakiekolwiek dodatkowe amerykańskie cła spotkają się z „właściwą reakcją”.

Dział prasowy KE poinformował, że wizyta unijnego komisarza jest „częścią stałych, dwustronnych kontaktów zapoczątkowanych nową agendą handlową w lipcu 2018 r. Obie strony negocjują nowa umowę handlową, jednak jak na razie istnieje wiele rozbieżnych punktów, jak chęć wyłączenia przez Brukselę ochrony rolnictwa czy dostępu do usług publicznych w przypadku USA.

Punktem spornym może być także deklaracja nowej KE, że każde nowe porozumienie handlowe powinno obejmować zapisy związane z żywnością, energią i technologią, co w kontekście sporów o amerykańskie koncerny cyfrowe czy rozpoczęcie wycofywania się przez USA z paryskiego porozumienia klimatycznego może wpłynąć na opóźnienie osiągnięcia kompromisu. Wartość wymiany dóbr i usług między Wspólnotą i Stanami Zjednoczonymi wyniosła w 2018 r. blisko 1,3 mld dolarów.

Niewiele wiadomo o efektach wizyty Hogana w USA. W przyszłości „ma dojść do kolejnych spotkań”. Spekuluje się, że w ciągu najbliższych miesięcy mogłoby dojść do wizyty Ursuli von der Leyen w USA. Szefowa KE spotkała się w styczniu w Davos z Donaldem Trumpem, jednak nadal nie ustalono terminu jej wizyty w Waszyngtonie.

Trudna misja unijnego komisarza ds. handlu w USA

W środę ma nastąpić podpisanie wstępnej umowy handlowej między USA a Chinami. Jednocześnie do Waszyngtonu udał się unijny komisarz ds. handlu Phil Hogan, aby spróbować nie dopuścić do eskalacji wojny handlowej między USA a Unią Europejską.

 

 

W dniach 13-15 stycznia w …