Ukraiński samolot w Teheranie mógł zostać zestrzelony?

Samoloty linii UIA, źródło: Wikipedia, fot. Vasyatka1 (CC BY-SA 4.0)

Ukraińscy śledczy mają 4 wstępne hipotezy na temat przyczyn wczorajszej katastrofy lotniczej w Teheranie, w której rozbił się samolot pasażerskich ukraińskich linii lotniczych UIA ze 176 osobami pokładzie. Wśród tych hipotez jest także zestrzelenie maszyny rakietą przeciwlotniczą.

 

Samolot Boeing 737-800 linii Ukrainian International Airlines rozbił się wczoraj (8 stycznia) rano kilka minut po starcie z lotniska w Teheranie. Maszyna zapaliła się w powietrzu, a potem spadła na ziemię i eksplodowała. Władzie irańskie szybko poinformowały, że przyczyną była awaria jednego z silników. Ale eksperci ds. katastrof lotniczych podkreślają, że w krótkim czasie nie można jasno określić powodów rozbicia się samolotu.

Ukraińscy eksperci już w Teheranie

Ukraina wszczęła własne śledztwo w sprawie wypadku. Do Teheranu udała się już licząca 45 osób grupa ukraińskich ekspertów reprezentujących 12 różnych instytucji, w tym różne ministerstwa. Mają oni wziąć udział w badaniu resztek samolotu oraz jego odnalezionych czarnych skrzynek. Strona irańska ogłosiła już, że dopuści zagranicznych ekspertów do badania katastrofy, ale odmówiła wydania czarnych skrzynek producentowi samolotu, firmie Boeing.

Teheran tłumaczy, że zgodnie z międzynarodowym prawem to irańscy śledczy będą badać czarne skrzynki. Rejestratory lotu mają też być poważnie uszkodzone, więc nie jest pewne czy ich zawartość (parametry lotu czy nagranie rozmów w kokpicie) uda się odtworzyć. Tymczasem najlepsze światowe laboratoria zajmujące się takimi sprawami znajdują się w USA i Europie.

Organizacja Lotnictwa Cywilnego Iranu, potwierdziła już, że ukraiński samolot zapalił się w powietrzu. Zdaniem irańskich śledczych maszyna próbowała zawrócić na lotnisko, ale załoga nie podjęła z wieżą kontaktu radiowego ani nie informowała o problemach. Samolot przed zniknięciem z radarów wzniósł się na wysokość 2,4 tys. metrów i stabilizował lot. Awarie na tym etapie lotu praktycznie się już nie pojawiają. Kluczowy jest bowiem moment wznoszenia się maszyny na ten właśnie pułap.

Katastrofa ukraińskiego samolotu w Iranie

Samolot ukraińskich linii lotniczych UIA, czyli narodowego przewoźnika Ukrainy, rozbił się krótko po starcie z lotniska w Teheranie. Irańskie służby informują, że doszło do awarii maszyny, ale strona ukraińska żąda kolejnych wyjaśnień.

 

Samolot Boeing 737-800 należący do linii lotniczych UIA (Ukraine …

Śledczy poszukają resztek rakiety przeciwlotniczej

Sekretarz Rady Bezpieczeństwa Ukrainy Ołeksij Danyłow oświadczył tymczasem, że ukraińscy śledczy biorą pod uwagę obecnie 4 hipotezy na temat przyczyn katastrofy. To wybuch silnika, kolizja z innym obiektem latającym, akt terrorystyczny bądź zestrzelenie samolotu. Ukraińscy śledczy mają na miejscu katastrofy szukać resztek produkowanej przez Rosję rakiety przeciwlotniczej „Tor”. Zestrzelenie ukraińskiego Boeinga takim pociskiem to według Danyłowa „jedna z głównych wersji przyczyn wczorajszej katastrofy”.

Irańska obrona przeciwlotnicza dysponuje 29 zestawami rakiet przeciwlotniczych „Tor”. Lotniska, jako obiekty strategiczne, często bywają osłaniane przed potencjalnym atakiem z powietrza. Nie wiadomo jednak czy taki zestaw rakietowy był akurat zainstalowany wczoraj w okolicy portu lotniczego w Teheranie.

Do katastrofy ukraińskiego samolotu doszło dokładnie 4 godziny i 14 minut po odwetowym irańskim ostrzale amerykańskich baz w Iraku. Pojawiają się więc teorie mówiące o tym, że żołnierze irańskich sił obrony przeciwlotniczej mogli omyłkowo wziąć pasażerskiego Boeinga za samolot amerykański bądź za amerykański pocisk. Kilka chwil przed startem feralnego lotu do Kijowa z teherańskiego lotniska wystartowało jeszcze kilka innych maszyn (w tym samolot Lufthansy). Załoga żadnego z nich nie zgłosiła kłopotów ze startem bądź zawirowań pogodowych.

Iran ostrzelał amerykańskie bazy w Iraku

W sumie 22 pociski spadły na dwie amerykańskie bazy wojskowe w Iraku – w Ajn Al-Asad na zachodzie kraju oraz w Irbilu na północy. Według Waszyngtonu nikt w tych atakach nie ucierpiał.

 

Z kolei irańska telewizja poinformowała, że zginęło w tym …

„Samolot sprawny, załoga wypoczęta”

Załoga lotu linii UIA była doświadczona. Kapitan samolotu miał wylatane za sterami tego typu maszyn ponad 11 tys. godzin. Drugi pilot był równie doświadczony. W kokpicie był także trzeci, także doświadczony, pilot rezerwowy. Załoga była wypoczęta, noc spędziła bowiem w hotelu w Teheranie. Maszyna zaś została wyprodukowana w 2016 r. i trafiła bezpośrednio do linii UIA. Ostatni przegląd techniczny przeszła w Kijowie 6 stycznia, czyli na 2 dni przed katastrofą. Takie informacje podało kierownictwo linii UIA.

Dlatego zarówno ukraińskie linie lotnicze, jak i Rada Bezpieczeństwa Ukrainy za najmniej prawdopodobną przyczynę uznają błąd załogi lub usterkę samolotu. Wśród śledczych, którzy udali się do Kijowa znaleźli się za to eksperci, którzy badali sprawę zestrzelenia przez prorosyjskich separatystów nad Donbasem malezyjskiego Boeinga w 2014 roku.

Wówczas do pasażerskiego samolotu strzelono z wyrzutni przeciwlotniczej typu „Buk”, ponieważ omyłkowo wzięto go za ukraiński samolot wojskowy. Jednym z dowodów były udostępnione przez USA nagrania rozmów radiowych między dowódcami separatystów. O ile zestaw rakietowy „Buk” służy do strącania celów lecących na dużej wysokości, o tyle zestaw „Tor” zwalcza cele lecące na pułapie niskim bądź średnim. Ukraiński Boeing 737-800 znajdował się jeszcze w potencjalnym zasięgu rakiet „Tor”.

Rośnie napięcie na Bliskim Wschodzie, USA wysyłają dodatkowe wojska

Tysiące osób pojawiło się w Bagdadzie na uroczystościach żałobnych zabitego przez amerykańskie lotnictwo irańskiego generała. Iran grozi USA odwetem. Waszyngton wysyła do regionu dodatkowych żołnierzy.

 

Generał Kassim Sulejmani zginął w nocy z czwartku na piątek (2-3 stycznia), krótko po tym jak …

Ukraina i Kanada w żałobie

Najwyższe władze Ukrainy nie ferują jednak jeszcze żadnych wyroków. Chcą, aby uczciwie przebadano wszystkie hipotezy i nie wykluczano działań terrorystycznych lub omyłkowego zestrzelenia. „Proszę wszystkich, aby powstrzymali się od manipulacji, spekulacji, teorii spiskowych, pochopnych ocen niesprawdzonych informacji” – apelował w dniu katastrofy ukraiński prezydent Wołodymyr Zełenski, który przerwał w związku z tymi wydarzeniami swoją wizytę w Omanie.

Zełenski ogłosił też dziś na Ukrainie dzień żałoby narodowej. „By upamiętnić tych, którzy zginęli prezydent polecił opuścić do połowy flagi na wszystkich budynkach władz państwowych i samorządowych, a także państwowych przedsiębiorstw i organizacji” – ogłosiła służba prasowa głowy państwa. W całym kraju odwołano planowane na dziś koncerty, zabawy i spektakle. Zmieniono też programy telewizyjne i radiowe.

Wśród ofiar katastrofy było 11 obywateli Ukrainy (w tym 9 członków załogi). Najwięcej ofiar to Irańczycy (82 osoby) i Kanadyjczycy (63 osoby). Wśród Kanadyjczyków większość to osoby pochodzenia irańskiego. 138 osób jeszcze wczoraj miało się w Kijowie przesiąść na lot do Toronto. Pozostałe ofiary katastrofy to 10 obywateli Szwecji, 4 Afgańczyków oraz 3 Niemców i 3 Brytyjczyków. Na pokładzie nie było Polaków.

„Kanadyjski rząd będzie współpracował partnerami podczas śledztwa dotyczącego przyczyn katastrofy” – zapowiedział już premier Kanady Justin Trudeau. Flagi na budynku parlamentu w Ottawie opuszczono do połowy.

Rosyjski pocisk zestrzelił malezyjski samolot nad Ukrainą

Dziś (28 września) opublikowano wyniki śledztwa ws. katastrofy samolotu boeing 777  Malaysian Airlines, nr rejsu MH17. Śledztwo prowadził Wspólny Zespół Śledczy (JIT), złożony z prokuratorów z Australii, Belgii, Malezji i Ukrainy pod przewodnictwem Holandii.MH17 leciał 17 lipca 2014 r. z Amsterdamu …

EASA zaleca unikanie lotów nad Irakiem i Iranem

Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) zaleciła tymczasem unikanie przestrzeni powietrznej nad Irakiem oraz Iranem i ocenia możliwe ryzyka wynikające z napiętej sytuacji na Bliskim Wschodzie. EASA skontaktowała się już w tej sprawie z agencjami żeglugi powietrznej w państwach członkowskich UE. „Jutro eksperci spotkają się i ocenią możliwe ryzyka i wpływ napiętej sytuacji, czy zagrożeń w regionie. Zdecydują również o możliwych wspólnych działaniach” – powiedział rzecznik Komisji Europejskiej Stefan De Keersmaecker.

Część europejskich przewoźników lotniczych podjęła już decyzję o wstrzymaniu lotów do Iranu lub nad Iranem. Zrobiły tak m.in. Polskie Linie Lotnicze LOT i Air France (jeszcze przed katastrofą) czy niemiecka Lufthansa i białoruska Belavia (już po katastrofie). Lotów w tym rejonie nie wykonuje także linia UIA.

Holenderskie ofiary upamiętnione

W trzecią rocznicę katastrofy malezyjskiego MH17 holenderska para królewska odsłoniła pomnik upamiętniający ofiary. Jednak śledztwo w sprawie zestrzelenia maszyny przez prorosyjskich separatystów pozostaje niezakończone.
 

Król Holandii Wilhelm Aleksander oraz królowa Maksyma wraz z towarzyszącym im premierem w stanie dymisji Markiem …