UE i koalicja na rzecz zakazu sprzedaży narzędzi tortur

Pokój wykonywania kary śmierci poprzez śmiertelny zastrzyk w więzieniu San Quentin w Kalifornii

Pokój wykonywania kary śmierci poprzez śmiertelny zastrzyk w więzieniu San Quentin w Kalifornii

Prawie 60 krajów z Unią Europejską na czele podpisało w przeddzień posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego ONZ wspólną deklarację przeciw handlowi urządzeniami oraz substancjami przeznaczonymi do tortur oraz egzekucji. Koalicja jest otwarta, więc inicjatorzy liczą na przyłączenie się kolejnych państw.

 

Komisarz ds. handlu Cecilia Malmström cieszyła się na Twitterze, że do ogłoszonej zaledwie 7 września inicjatywy udało się przekonać już 57 państw. Jako ostatnie przyłączyły się Argentyna i Mongolia. „Jestem dumna” – komentowała podpisanie w Nowym Jorku deklaracji przez kolejnych sygnatariuszy.

Wśród krajów, które przystąpiły do koalicji nie ma jednak Stanów Zjednoczonych, Arabii Saudyjskiej, Iranu oraz Chin, czyli państw, które wykonują najwięcej na świecie wyroków śmierci. W najbliższym czasie przyłączyć się do inicjatywy mają natomiast Kanada, Meksyk oraz kilka innych krajów południowoamerykańskich. Bruksela liczy, że pod dokumentem znajdą się podpisy przedstawicieli wszystkich państw, które usunęły ze swoich kodeksów karę śmierci.

UE od lat walczy z torturami i egzekucjami

Unia Europejska od dawna jest w awangardzie walki ze stosowaniem tortur. Kary śmierci nie stosuje też żaden kraj członkowski. W Europie jedynie Białoruś wciąż wykonuje takie wyroki. Bruksela na celownik wzięła sobie także handel sprzętem i substancjami chemicznymi wykorzystywanymi do stosowania tortur lub stosowania kary śmierci. Pierwsze kroki podjęto już w 2005 r., w 2012 r. wprowadzono natomiast ścisłą kontrolę handlu i eksportu substancji wchodzących w skład śmiertelnych zastrzyków. Stosuje się je np. w niektórych stanach w USA. Od 2016 r. ściśle kontrolowany jest także przewóz takich substancji między państwami członkowskimi, szczególnie jeśli jednym z docelowych miejsc jest port morski.

Turcja: kara śmierci będzie przywrócona?

Prezydent Recep Tayyip Erdoğan wykorzystał odsłonięcie pomnika ofiar zamachu stanu z zeszłego roku do ataku na Unię Europejską. Zapowiedział również, że zgodzi się na przywrócenie kary śmierci, jeżeli kontrolowany przez niego parlament przyjmie odpowiednie zmiany w prawie.
 

W nocy z sobotę …

Komisarz Malmström przekonywała, że obostrzenia już wywarły spory wpływ na światowy rynek. Ceny niektórych substancji poszybowały w górę, co spowodowało odroczenie wykonania części wyroków np. w USA. Według danych amerykańskiego Death Penalty Information Center w ubiegłym roku wykonano w Stanach Zjednoczonych 20 wyroków śmierci, podczas gdy w roku 2015 było to 36 egzekucji. W roku 1996 stracono zaś aż 315 skazanych. Choć kara śmierci obowiązuje w aż 31 amerykańskich stanach, w 2016 r. egzekucje wykonano tylko w 5 z nich: Georgii, Teksasie, Alabamie, Missouri oraz na Florydzie. W Arizonie przedstawiono natomiast zaskakujące dla wielu komentatorów rozwiązanie. Skazani na karę śmierci mieliby sami zakupić i dostarczyć (poprzez rodzinę lub prawników) preparat chemiczny do wykonania wyroku. Ostatecznie z tego pomysłu zrezygnowano. W Arizonie na wykonanie kary śmierci oczekuje 119 więźniów. Od lipca 2014 r. nie stracono jednak nikogo.

W samej Europie spadła natomiast produkcja substancji chemicznych wchodzących w skład śmiertelnych mieszkanek, a także sprzętu, który może być wykorzystywany do tortur. Chodzi np. o stosowane przez policję w niektórych krajach świata pałki elektryczne czy kajdanki na kciuki. „Nowe unijne prawo dało pozytywny efekt, ale producenci takich wyrobów starają się je omijać. Im więcej krajów przyłączy się do naszej koalicji, tym skuteczniej będą działać tego typu handlowe obostrzenia” – mówił Cecilia Malmström. „To urządzenia służące przede wszystkim do zadawania bólu i cierpienia. Nie może być tak, że handluje się tym tak samo jak rzeczami codziennego użytku. Czas najwyższy skończyć z tak odrażającym sposobem zarabiania pieniędzy” – dodała komisarz ds. handlu.

W 2015 r. wykonano najwięcej wyroków śmierci od ponad 25 lat

Amnesty International opublikowało raport na temat stosowania kary śmierci na świecie. Przynosi on niepokojące dane na temat liczby wykonywanych egzekucji. W 2015 r. stracono  więcej niż 1634 osób, co stanowi wzrost o ponad 50 proc. w stosunku do poprzedniego roku (min. 1061 …