Blokady dróg w polskich miastach. Kolejny dzień protestów po orzeczeniu TK ws. aborcji / Europa i świat w skrócie.

Protest przeciw orzeczeniu TK ws. aborcji w Poznaniu, źródło: Twitter/#StrajkKobiet (@strajkkobiet)

Protest przeciw orzeczeniu TK ws. aborcji w Poznaniu, źródło: Twitter/#StrajkKobiet (@strajkkobiet)

W wielu miastach w Polsce popołudniu doszło do zablokowania ruchu w miastach. To kolejny dzień protestów po orzeczeniu TK ws. aborcji | W niedzielnym referendum zdecydowana większość Chilijczyków zagłosowała za zmianą konstytucji | Władimir Putin oświadczył, że Rosja jest gotowa zrezygnować z rozmieszczenia rakiet na terenie Europy

W poniedziałek Ministerstwo Zdrowia poinformowało o 10 241 nowych przypadkach zakażenia koronawirusem w Polsce i 45 zgonach. W ciągu ostatniej doby najwięcej przypadków koronawirusa na świecie odnotowano w Indiach – 35 tys., w Wielkiej Brytanii – 20,8 tys., w USA – 20,3 tys., w Szwajcarii – 17,4 tys., w Rosji – 17,3 tys. i we Włoszech – 17 tys.

Liczba wykrytych na całym świecie od początku pandemii zakażeń wynosi ponad 43,5 mln, zmarło ponad 1,1 mln osób, ale wyzdrowiało już ponad 32 mln.

  • Polska: W wielu miastach w Polsce doszło dziś (26 października) popołudniu do blokady kluczowych miejsc dla ruchu drogowego – rond, mostów czy skrzyżowań. To kolejne manifestacja po ubiegłotygodniowym orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego uznającego przerwanie ciąży z powodów embriopatologicznych (czyli nieodwracalnego uszkodzenia płodu) za niezgodną z konstytucją, co de facto niemal całkowicie ograniczy prawo do aborcji w Polsce.
  • RosjaWładimir Putin poinformował, że Rosja jest gotowa nie rozmieszczać rakiet 9M729 w europejskiej części swojego terytorium, pod warunkiem takich samych działań ze strony USA i NATO. Co więcej, zaproponował obustronne inspekcje, które miałyby nadzorować przestrzeganie porozumienia. Stosowanie przez Rosję tych rakiet było powodem wyjścia USA z traktatu INF, podpisanego 1987 r. przez Ronald Reagana i Michaiła Gorbaczowa w Waszyngtonie. Traktat zakładał likwidację arsenałów pocisków rakietowych średniego i pośredniego zasięgu (500-5500 m), a także zabraniał ich produkowania, przechowywania i stosowania.
  • Litwa: Będący dotąd przez dwie kadencje w opozycji konserwatyści zdobyli ostatecznie najwięcej mandatów do litewskiego parlamentu – Seimasu. Kandydatka na premiera z ramienia tego ugrupowania już zaprosiła do rozmów koalicyjnych dwie partie liberalne. Więcej informacji TUTAJ 
  • Syria: W północno-wschodniej Syrii zbombardowano obóz bojowników wspieranych przez Turcję. Według nieoficjalnych źródeł, przytaczanych przez agencję Reuters, ataku dokonali Rosjanie, którzy od lat wspierają rząd Baszara al Assada. Zbombardowany miał zostać obóz niedaleko miasta Kafr Takharim, odległego o ok. 10km od granicy tureckiej. Syryjskie Obserwatorium Praw Człowieka w Londynie twierdzi, że zginęły 34 osoby, a dziesiątki zostały ranne.
  • Górski Karabach: Armenia i Azerbejdżan wspólnie z Departamentem Stanu USA ogłosiły rozejm humanitarny, który miał obowiązywać od poniedziałku (26 października). Niestety jeszcze tego samego dnia MSZ Azerbejdżanu oskarżyło siły armeńskie o zbombardowanie miasta Terter i okolicznych wiosek, a także pozycje armii azerbejdżańskiej. Armeńskie władze Górskiego Karabachu stwierdziły, że to „dezinformacja” i poinformowały, że azerbejdżańskie siły zbrojne przeprowadziły atak rakietowy na pozycje armeńskie po północno-wschodniej stronie tzw. linii kontaktowej.
  • Chile: W niedzielnym (26 października) referendum 78 proc Chilijczyków opowiedziało się za zmianą konstytucji, która obowiązuje od czasów dyktatury Augusta Pinocheta. Poparto  również pomysł, aby nowa konstytucja została opracowana przez organ pochodzący z nowych wyborów oraz aby została poddana pod głosowanie w kolejnym referendum, które prawdopodobnie odbyłoby się w połowie 2022 roku. Wyniki referendum zostały entuzjastycznie przyjęte przez dziesiątki tysięcy ludzi zebranych na ulicach Santiago oraz innych miast.
  • Belgia: Władze w Brukseli zakazały obchodów Halloween, przedłużyły godzinę policyjną i ograniczyły zgromadzenia publiczne do zaledwie czterech osób w ramach nowych środków antykoronawirusowych przyjętych w sobotę, które wejdą w życie w poniedziałek.
  • Unia Europejska: Komisja Europejska odrzuciła żądania Parlamentu Europejskiego dotyczące nałożenia wiz na obywateli USA. Obywatele Bułgarii, Chorwacji, Cypru i Rumunii nadal potrzebują wizy, aby wjechać na teren Stanów Zjednoczonych nawet na krótki pobyt, w związku z tym posłowie do Parlamentu Europejskiego w zeszłym tygodniu zażądali od Komisji nałożenia podobnych wymogów na obywateli USA.
  • Seszele wybrały nowego prezydenta, przekazuje agencja Reutera. Po raz pierwszy od 1977 r. w tym kraju w wyborach zwyciężył kandydat opozycji. Prezydent-elekt Wavel Ramkalawan powtórzył obietnicę podniesienia płacy minimalnej po tym, jak kryzys wywołany pandemią koronawirusa mocno dotknął opartą na turystyce krajową gospodarkę. Ramkalawan zebrał 54,9 proc. głosów, zaś jego kontrkandydat, dotychczasowy prezydent i były anglikański pastor Danny Faure uzyskał 43,5 proc. Jest to pierwszy raz w historii kraju, kiedy wybory prezydenckie wygrywa kandydat z partii innej niż Zjednoczone Seszele (United Seychelles). Wavel Ramkalawan oraz wybrany przez niego na wiceprezydenta Ahmed Afif zostaną zaprzysiężeni w poniedziałek (26 października).
  • Sieci sklepów i drogerii w niektórych krajach Bliskiego Wschodu prowadzą bojkot francuskich produkty, informuje agencja Reutera. Jest to gest protestu wobec wykorzystania na lekcji karykatur Mahometa przez zamordowanego w ubiegły piątek (16 października) Samuela Paty’ego, nauczyciela historii ze szkoły w Conflans-Sainte-Honorine pod Paryżem. Francja zaapelowała już o zaprzestanie podobnych praktyk.
  • Turcja: Prezydent Recep Tayyip Erdoğan stwierdził w niedzielę (25 października), że Emmanuel Macron „sam się zagubił” w swojej walce z radykalnym islamizmem. To już druga w ciągu dwóch dni krytyka tureckiego przywódcy w stosunku do francuskiego prezydenta. „Osoba rządząca Francją sama się pogubiła”, powiedział w przemówieniu w prowincji Malatya. „Cały dzień mówi tylko o Erdoğanie. Spójrz najpierw na siebie i na to, co sam robisz”, poradził Macronowi. „Mówiłem to już wczoraj w Kayseri: on naprawdę ma jakiś problem i trzeba go przebadać”, oświadczył, odnosząc się do swojego stwierdzenia z soboty, że prezydent Francji „potrzebuje leczenia psychiatrycznego”. W odpowiedzi na tamten komentarz Paryż postanowił wezwać na konsultacje swojego ambasadora w Ankarze. Więcej na ten temat piszemy tutaj.
  • Litwa: Trwa druga tura wyborów parlamentarnych. W 68 okręgach jednomandatowych o mandat walczy po dwóch kandydatów, którzy zdobyli najwięcej głosów w pierwszej turze. W dwóch okręgach walczą kandydaci polskiej partii AWPL-ZChR. Ze względu na pandemię Litwini mogli oddać głos od poniedziałku do czwartku nie tylko w budynkach administracyjnych, ale i w dodatkowo wyznaczonych miejscach. Pierwszą turę wyborów 11 października wygrali opozycyjni konserwatyści z partii Związek Ojczyzny – Litewscy Chrześcijańscy Demokraci (TS-LKD).
  • Rosja: W sobotę doszło do wybuchu na rosyjskim tankowcu przypływającym przez Cieśninę Kerczeńską na Morzu Azowskim. Na pokładzie znajdowało się trzynaście osób, sześć wyłowiono z wody, cztery pozostały na pokładzie. Nadal trwają poszukiwania trzech zaginionych – podało rosyjskie ministerstwo ds. sytuacji nadzwyczajnych. Lokalne władze  poinformowały, że tankowiec nie przewoził ropy naftowej. Przyczyną wybuchu mogły być opary paliwa.
  • Irak: Anty-rządowe strajki zgromadziły setki protestujących na placu Tahrir w Bagdadzie. Niedzielne demonstracje ponowiły apele z początku października ubiegłego roku, kiedy to rozpoczął się największy antyrządowy ruch protestacyjny w Iraku od upadku Saddama Husajna w 2003 r., Do głównych żądań demonstrantów w Bagdadzie ale i w południowej szyickiej części Iraku należy walka z korupcją, wprowadzenie reform ułatwiających zatrudnienie oraz dostęp do podstawowych usług.
  • Chile: Dziś – w niedzielę – odbędzie się referendum, które zdecyduje o losie konstytucji z 1980 r., a więc pamietającej jeszcze dyktaturę generała Augusto Pinocheta. Głosowanie zdeterminuje przyszłość kraju, w którym neoliberalna polityka gospodarcza wojskowej junty przyczyniła się do bardzo szerokiego rozwarcia nożyc nierówności ekonomicznych. Będzie to domknięciem cyklu politycznego zapoczątkowanego protestami studenckimi z 2006 r., a zakończonego ubiegłoroczną „rewoltą społeczną”. Protesty z października 2019 r. trwały z różnym natężeniem jeszcze przez kilka miesięcy i wyhamowała ja dopiero pandemia koronawirusa. Więcej informacji na ten temat znajdują się TUTAJ
  • Japonia: Zanieczyszczona woda, która może wkrótce zostać uwolniona do Oceanu Spokojnego z elektrowni jądrowej Fukushima Daiichi, zawiera radioaktywny węgiel, który może uszkodzić ludzkie DNA, ostrzegła Greenpeace. Według informacji podanych przez organizację, woda z elektrowni, oprócz radioaktywnego izotopu trytu, zawiera radioaktywny izotop węgla-14, który jest „głównym czynnikiem przyczyniającym się do zbiorczej dawki promieniowania u ludzi i potencjalnie uszkadzającym ludzkie DNA. W 2011 roku w elektrownii jądrowej Fukushima Daiichi doszło do najpoważniejszej katastrofy jądrowej w historii Japonii. Aby schłodzić rdzenie paliwowe w uszkodzonej elektrowni atomowej w Fukushimie, firma Tokyo Electric Power Company (TEPCO) wpompowała przez lata dziesiątki tysięcy ton wody. Obecnie kończy się miejsce do magazynowania, a rząd Japonii, wbrew sprzeciwom działaczy ekologicznych i przedstawicieli przemsyłu rybnego, uważa, że jedynym rozwiązaniem jest wypuszczenie wody do oceanu. W piątek rząd Japonii odroczył decyzję, co zrobi ze zgromadzoną w elektrownii wodą.
  • Turcja poinformowała, że przedłuży do 4 listopada prace swojego statku sejsmicznego Oruc Reis na sporne wody Morza Śródziemnego. Turcja i Grecja toczą spór o zasięg ich szelfu kontynentalnego i sprzeczne roszczenia do zasobów węglowodorów we wschodniej części Morza Śródziemnego. Konflikt między krajami rozpoczął się w sierpniu, kiedy Turcja wysłała swój statek Oruc Reis na obszar, do którego praw domagały się również Grecja i Cypr. Zgodnie z poprzednim oświadczeniem wydanym przez Turcję, prace statku sejsmicznego miały potrwać do 27 października.
  • Polska: W niedzielę w wielu miastach odbędą się demonstracje przeciwko orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego. Uznał on, że aborcja ze względu na nieodwracalne wady płodu jest niekonstytucyjna. Ogólnopolski Strajk Kobiet zapowiada akcję w kościołach. Organizatorzy wszystkich demonstracji i spacerów apelują do uczestników o obowiązku zakrywania ust i nosa oraz zachowanie bezpiecznego dystansu. Sobota była kolejnym dniem protestów. Demonstracje odbyły się w całej Polsce.
  • Korea Płd.: W wieku 78 lat zmarł w niedzielę Lee Kun-hee, prezes południowokoreańskiego koncernu Samsung Group i jego najważniejszego przedsiębiorstwa Samsung Electronics. Pół roku temu był hospitalizowany z powodu zawału serca. Pod kierownictwem Lee Kun-hee Samsung stał się największym producentem smartfonów i układów pamięci na świecie, a całkowita sprzedaż firmy stanowi obecnie jedną piątą produktu krajowego brutto Korei Płd.
  • Kamerun: Pięcioro dzieci zginęło i dziewięcioro zostało rannych w wyniku ataku na szkołę w mieście Kumba, na zachodzie Kamerunu. Przypuszcza się, że byli to członkowie ruchu separatystycznego, którzy działają w południowo-zachodniej części kraju, dążąc do utworzenia odrębnego państwa – Ambazonii.  Separatyści należą do mniejszości anglojęzycznej i zarzucają, że są marginalizowani względem, przeważającej francuskojęzycznej części Kamerunu.
  • Gwinea: Komisja wyborcza podała pełne wyniki głosowania w wyborach prezydenckich, które odbyły się 18 października. Zgodnie z przekazanymi informacjami prezydent Gwinei Alpha Conde wywalczył reelekcję uzyskując 59,5 proc. głosów. Zwycięstwo, które wymaga potwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny, daje 82-letniemu Conde trzecią kadencję po zaciekłych wyborach, które przedstawiciele opozycji uznali jako niezgodne z prawem. Już wstępne wyniki wskazywały, że Conde ma niepodważalną przewagę, wywołując uliczne protesty opozycyjnych środowisk, w których zginęło co najmniej 17 osób. Były premier Cellou Dalein Diallo, główny rywal Conde, który otrzymał 33,5 proc. oparcia, stwierdził, że posiada dowody oszustwa i planuje złożyć skargę do sądu konstytucyjnego. Diallo przegrał z Conde również w wyborach w 2010 i 2015 r.
  • Afganistan: Dziś (sobota) miał miejsce samobójczy zamach bombowy w stolicy Afganistanu- Kabulu. Rzecznik Ministerstwa Zdrowia Saeed Jami poinformował, że podczas zamachu zginęło conajmniej 13 osób oraz jest wielu rannych. Atak miał miejsce w rejonie zachodniego Kabulu, który jest zamieszkany przez członków społeczności szyickiej, mniejszości w Afganistanie, którzy w przeszłości byli obiektem podobnych. ataków. W tym samym rejonie Kabulu dziesiątki uczniów zginęły w ataku na inny ośrodek edukacyjny w 2018 r., podczas gdy w maju zaatakowano oddział położniczy, zabijając 24 osoby, w tym matki i dzieci.
  • Polska: Dziś – w sobotę – trwają kolejne demonstracje przeciwko wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego, który w środku pandemii uznał za niezgodną z Konstytucją aborcję w przypadku ciężkiej, nieodwracalnej wady płodu lub nieuleczalnej choroby zagrażającej życiu. Wśród miast, które protestowały w piątek do późnych godzin nocnych przeciwko zaostrzeniu prawa aborcyjnego były m.in. Warszawa, Wrocław, Kraków, Katowice, Łódź, Szczecin, Kielce, Lublin czy Bydgoszcz. Manifestacje odbyły się także w wielu mniejszych miejscowościach. W Warszawie manifestanci spotkali się na Żoliborzu w pobliżu domu Jarosława Kaczyńskiego, a następnie przeszli na ul. Parkową, gdzie mieszka Mateusz Morawiecki. Tam, według nieoficjalnych informacji – pisze tak m.in. portal onet.pl – miał przebywać także prezes PiS. Protesty mają trwać dalej. „W poniedziałek blokujemy wszystko, co się da – ulice, ronda. Od środy – nie idziemy do roboty!”, zapowiedziała liderka Ogólnopolskiego Strajku Kobiet Marta Lempart podczas demonstracji na warszawskim Żoliborzu. W samej Warszawie według szacunków w proteście mogło uczestniczyć 15 tys. osób.
  • Polska: „Nie chcemy zmuszać matek chorych dzieci do heroizmu, chcemy wypracować konsensus; już w przyszłym tygodniu chcemy się spotkać, żeby dodefiniować to, co jest wadą letalną”, zapowiedział w TVN 24 Bolesław Piecha, poseł Prawa i Sprawiedliwości. Jak przyznał „nie cieszy się i nie triumfuje, że akurat ta przesłanka eugeniczna została totalnie zniesiona”. Piecha przyznał, że jako lekarz ginekolog przeprowadzał aborcje, w tym aborcję w sytuacji ciężkiego uszkodzenia płodu. W tym kontekście stwierdził: „Nie wolno zmuszać kobiety do heroizmu. Dlatego sądzę trzeba szukać jakiegoś wyjścia, żeby tę przesłankę embriopatologiczną w jakiś sposób może ograniczyć, może dodefiniować – nie wiem”.
  • Słowenia: Wczoraj na Twitterze premier Janez Janša poparł prezydenta USA Donalda Trumpa w wyścigu o fotel prezydencki. „Szanujemy trudne, tragiczne życie osobiste Josepha Bidena i niektóre z jego politycznych osiągnięć sprzed lat. Ale dziś, gdyby został wybrany, byłby jednym z najsłabszych prezydentów w historii. Kiedy wolny świat, jak nigdy wcześniej, rozpaczliwie potrzebuje silnych Stanów Zjednoczonych. Wygraj, Donaldzie Trumpie” – TUTAJ
  • Izrael. Premier Benjamin Netanjahu stwierdził w piątek (23 października), że nie sprzeciwi się sprzedaży przez USA uzbrojenia Zjednoczonym Emiratom Arabskim. Słowa prezydenta odnosiły się przede wszystkim do samolotów F-35, o których nabycie od Amerykanów starają się ZEA. „Jako że Stany Zjednoczone wspierają modernizację izraelskich sił zbrojnych (…), Izrael nie będzie miał nic przeciwko sprzedaży tej broni ZEA”, powiedział Netanjahu, powołując się na porozumienie dotyczące modernizacji izraelskiego wojska osiągnięte w tym tygodniu przez ministra obrony Izraela Beniego Ganca i sekretarza obrony USA Marka Espera.
  • Egipt wybiera w ten weekend (24/25 października) nowy parlament, informuje agencja Reutera. Pierwsza tura wyborów parlamentarnych potrwa do niedzieli, zaś druga odbędzie się w dniach 7/8 listopada. Nowa ordynacja wyborcza, zdaniem krytyków władzy, sprawia, że prezydent Abd al-Fattah as-Sisi będzie miał duży wpływ na obsadzenie parlamentu.  Zwolennicy zmian argumentują natomiast, że nowy system służy stabilizacji kraju, co pozwoli na przeprowadzenie koniecznych reform gospodarczych Faworytem w wyborach jest partia Przyszłość Narodu (Mostaqbal Watn), która w sierpniowych wyborach do Senatu zdobyła niemal 3/4 mandatów .
  • Nigeria: 69 osób, w tym 51 cywilów, zginęło w ostatnich dniach w starciach demonstrantów z siłami bezpieczeństwa, poinformował w piątek wieczorem (23 października) prezydent Muhammadu Buhari. Trwające od kilkunastu dni manifestacje z początku organizowane były przez młodzież, protestującą przeciwko policji, której zarzucano wymuszanie haraczy. Protesty szybko rozszerzyły się o postulat ustąpienia prezydenta kraju.
  • Grecja: Sąd w Atenach odrzucił w czwartek (22 października) apelacje liderów neofaszystowskiej partii „Złoty Świt”, którzy domagali się pozostania na wolności do czasu rozpatrzenia odwołania od wyroków za kierowanie organizacją przestępczą, co mogłoby jednak potrwać nawet kilka lat. Decyzją sądu czołowi politycy partii, w tym jej założyciel Nikos Michaloliakos, będą musieli natychmiast rozpocząć odsiadywanie swoich wyroków. Wyrok w sprawie „Złotego Świtu” zapadł 7 października.
  • Boliwia: Kandydat socjalistów Luis Arce wygrał wybory prezydenckie w Boliwii już w pierwszej turze. Jak poinformował w piątek (23 października) Najwyższy Trybunał Wyborczy, w niedzielnym głosowaniu Arce zdobył 55,1 proc. głosów. Więcej o wyborach w Boliwii piszemy tutaj
  • Izrael: Sudan podpisał z Izraelem umowę o normalizacji. Jako trzeci kraj arabski. W porozumieniu pośredniczyły USA, które kilka dni temu zdecydowały o wykreśleniu Sudanu z listy państw sponsorujących terroryzm. Umowa uzgodniona została przez premiera Izraela Benjamina Netanjahu, premiera Sudanu Abdallę Hamdoka oraz szefa Rady Tymczasowej tego kraju Abdela Fattaha al-Burhana. „Przywódcy Sudanu i Izraela zgodzili się na normalizację stosunków i zakończenie stanu wojennego między ich narodami” – napisano we wspólnym oświadczeniu trzech krajów. W negocjacjach nad porozumieniem po stronie USA uczestniczyli doradca Trumpa Jared Kushner, wysłannik ds. Bliskiego Wschodu Avi Berkowitz, doradca ds. bezpieczeństwa narodowego Białego Domu Robert O’Brien, sekretarz stanu Mike Pompeo i członek sztabu ds. bezpieczeństwa narodowego Miguel Correa. Sudan jest trzecim krajem arabskim, który zdecydował się na normalizację stosunków z Izraelem. Wcześniej uczyniły to Zjednoczone Emiraty Arabskie i Bahrajn. Ceremonia podpisania umowy ma nastąpić w najbliższych tygodniach w Białym Domu.
  • Polska: Dziś (piątek) wieczorem rozpoczęła się druga noc protestów przeciwko czwartkowej decyzji Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł, że przepisy dopuszczające możliwość aborcji ze względu na ciężkie i nieuniknione wady płodu są niezgodne z Konstytucją. Protestujący zebrali pod domem prezesa PIS Jarosława Kaczyńskiego na Żoliborzu, a następnie ruszyli w kierunku centrum Warszawy. Okoliczne ulice obstawiają liczne siły policyjne. Protesty trwają również w innych miastach w całej Polsce, min. w Gdańsku, Krakowie, Poznaniu, Łodzi i Bydgoszczy.
  • Francja: Jeremie Breaud, burmistrz francuskiego miasta Bron, poinformował  że otrzymał groźbę śmierci – zaledwie tydzień po morderstwie nauczyciela Samuela Paty’ego, którye wstrząsnęło całą Francją. Breaud zamieścił na swoim koncie na Twitterze zdjęcie graffiti, wykonane na murze,20 z napisem „Jeremy Breaud, odetniemy ci głowę”. Policja dokładnie bada okoliczności sprawy. „Te groźby należy traktować poważnie” – powiedział w piątek BFM TV Breaud, dodając, że otrzymał oferty ochrony policyjnej. Francuski minister spraw wewnętrznych Gerald Darmanin wyraził swoje wsparcie dla Breauda na Twitterze. Obiecał również, że burmistrz otrzyma ochronę policji.
  • Czechy: Czeski minister zdrowia Roman Prymula (urzędujący od 21 września 2020 r.) złamał zasady lockdownu poprzez wizytę w pubie (wszystkie puby powinny być zamknięte) bez maseczki wraz z wiceprzewodniczącym rządzącej partii ANO. Premier Babiš poprosił go o rezygnację.
  • Polska: W nocy z czwartku na piątek doszło do starć protestujących z policją w okolicy domu Jarosława Kaczyńskiego na Żoliborzu. Zebrały się tam osoby krytyczne wobec decyzji Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności aborcji z powodu ciężkiego upośledzenia płodu. Na protestujących czekały setki policjantów i radiowozów, którzy po północy rozpylili gaz. Wystawionych zostało 35 mandatów karnych, 89 wniosków do sądu, ponad 200 notatek do sanepidu, 15 osób zostało zatrzymanych, z czego 14 wciąż przebywa na komendzie. Spontaniczne protesty zapowiedziano również w innych miastach w Polsce.
  • USA: W Nashville w stanie Tennessee odbyła się druga i ostatnia debata kandydatów na prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa i Joe Bidena. Ubiegający się o reelekcję prezydent i kandydat demokratów dyskutowali między innymi o podejściu rządu do walki z koronawirusem, strategii otwarcia gospodarki po pandemii oraz polityce zagranicznej. Wśród omawianych tematów znalazły się również sprawy gospodaracze, podwyższenie płacy minimalnej oraz zmiany kllimatu. Trump zapewnił, że jego administracja dba o rozwój środowiska „bez niszczenia środowiska”, natomiast Biden podkreślił, że kolejna kadencja Trumpa oznaczać będzie „prawdziwe kłopoty”. Pod koniec w trakcie dyskusji o kwestiach rasowych Biden wymownie spojrzał na swój zegarek na ręce. Zachowanie prawdopodobnie było formą krytyki wobec postawy konkurenta. W 1992 r. George H.W. Bush również spojrzał na zegarek podczas debaty, co zapadło wyborcom w pamieć i potraktowane zostało jako oznaka słabości. Po doświadczeniach z poprzednich debat Komisja ds. Debat Prezydenckich zdecydowała się na wyłączenie mikrofonu jednego z kandydatów w trakcie wypowiedzi drugiego.
  • Zjednoczone Emiraty Arabskie: To pierwsze arabskie państwo, którego obywatele będą mogli podróżować do Izraela bez wizy. W ramach ruchu bezwizowego turyści z tego państwa będą mogli pozostać w Izraelu przez 90 dni. ZEA i Izrael oficjalnie nawiązały relacje dyplomatyczne 15 września 2020 r. Więcej na temat stosunków Izraela z ZEA piszemu tutaj.
  • Polska: Żadna kobieta i dziecko nie pozostaną bez pomocy, program „Za życiem” zostanie usprawniony i poszerzony. Powołamy komisję nadzwyczajną, która w ciągu kilku tygodni przedstawi kompleksową nowelizację przepisów, oświadczyła Anita Czerwińska rzeczniczka PiS po wyroku TK ws. aborcji. „Państwo musi zapewnić odpowiednią opiekę matkom i dzieciom, które będą przychodzić na świat w związku z tym orzeczeniem. My, jako PiS, szanujemy orzeczenia TK i nie uciekamy przed tą odpowiedzialnością”, podkreśliła Czerwińska.
  • USA: Komisja sprawiedliwości Senatu Stanów Zjednoczonych zaakceptowała kandydaturę znanej z bardzo konserwatywnych poglądów sędzi Amy Coney Barrett do Sądu Najwyższego. Nominację zgłosił prezydent USA Donald Trump. Za kandydaturą Coney Barrett głosowało 12 członków zdominowanej przez Republikanów komisji. 10 Demokratów zbojkotowało głosowanie.
  • Polska: Sejm nie powołał Zuzanny Rudzińskiej-Bluszcz na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich. Była to jedyna kandydatura. Została zgłoszona przez kluby Koalicji Obywatelskiej i Lewicy. Przeciw powołaniu Rudzińskiej-Bluszcz opowiedziało się 234 posłów, za tą kandydaturą było 201, a od głosu wstrzymało się 7. W związku z tym, że Sejm nie powołał RPO. Procedura zostanie przeprowadzona ponownie.
  • Polska: W czwartek (22 października) prezes Trybunału Julia Przyłębska poinformowała, że aborcja przeprowadzana ze względu na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu jest niezgodna z konstytucją RP. Wniosek grupy posłów dotyczący dopuszczalności aborcji embriopatologicznej po raz pierwszy trafił do Trybunału Konstytucyjnego już trzy lata temu. Zakończenie kadencji parlamentu sprawiło, że uległ on jednak dyskontynuacji. W ramach sprzeciwu pod Trybunałem zgromadziło się jedynie kilkanaście osób,  ze względu na pandemię koronawirusa. Protesty wobec zmian w prawie widoczne były natomiast przede wszystkim w internecie.
  • Polska: Nowy sondaż partyjny IBRiS na zlecenie Onetu. Zaskakuje niska frekwencja, jedynie 43 proc. respondentów zadeklarowało, że wzięłoby udział w wyborach, gdyby odbyły się w najbliższą niedzielę. Według sondażu na najwyższe popracie może liczyć PiS, na które swój głos oddałoby 37 proc. ankietowanych. Na drugim miejscu uplasowała się KO z poparciem 26,8 proc. respondentów. Podium zamyka Polska 2050 Szymona Hołowni, która może liczyć na 8,7 proc. badanych. Lewica zajęła 4 miejsce z poparciem 7,5 proc. ankietowanych i przewagą 0,3 proc. Konfederacją. Poza Sejmem znalazłoby się PSL, które poparło jedynie 3,8 proc. badanych. 9 proc. odpowiedziało, że nie wie na kogo zagłosuje.
  • Tajlandnia: Rząd wycofał dekret o stanie wyjątkowym, który zakazywał między innymi  organizacji zgromadzeń powyżej 5 osób. Dekret zamiast ograniczyć protesty tylko je podsycił.  Po jego wprowadzeniu, na ulice Bangkoku wyszły dziesiątki tysięcy nowych demonstrantów. Więcej o sytuacji w Tajlandii piszemy tutaj.
  • Watykan: Papież Franciszek oficjalnie poparł przyznawanie parom jednopłciowym prawa do zawierania związków partnerskich. „Ludzie homoseksualni mają prawo być w rodzinie. Są dziećmi Boga i mają prawo do rodziny. Nikt nie powinien być wyrzucany czy upokarzany z powodu orientacji seksualnej. Musimy stworzyć cywilne przepisy o związkach partnerskich. W ten sposób ludzie homoseksualni będą chronieni przez prawo. Jestem za tym” – powiedział zwierzchnik kościoła katolickiego w ujawnionym fragmencie filmu dokumentalnego pod tytułem „Francesco”.
  • USA: Już w czwartek (piątek o godz. 3 czasu polskiego) w Nashville w stanie Tennessee odbędzie się trzecia debata przed zaplanowanymi na 3 listopada wyborami prezydenckimi w USA. O stanowisko prezydenta USA ubiegają się Donald Trump z ramienia Partii Republikańskiej oraz Joe Biden, który uzyskał nominację Demokratów. Debatę poprowadzi dziennikarka NBC News Kristen Welker. Debata potrwa 90 minut i będzie podzielona na 6 tematów: walka z pandemią COVID-19, amerykańskiej rodziny, rasizmu, zmian klimatu, bezpieczeństwa narodowego oraz przywództwa. W związku z kontrowrsjami związanymi z pierwsza debatą – kandydaci odnosili się do siebie w sposób agresywny i wzajemni sobie przerywali – zmieniono regulamin spotkania. Nowość będzie polegała na wyłączeniu mikrofonu jednego z kandydatów w trakcie, gdy jego konkurent otrzyma 2 minuty na odpowiedź na zadane pytanie. Zdecydowała tak amerykańska Komisja ds. Debat Prezydenckich.
  • USA: Departament Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych oraz 11 stanów pod przewodnictwem Teksasu złożyły we wtorek (20 października) pozew przeciwko firmie Alphabet. To spółka matka Google, której zarzuca się praktyki monopolistyczne. Firma na razie nie odniosła się do oskarżeń. Do procesu przystępuje 11 stanów wszystkie one mają republikańskich prokuratorów generalnych.
  • Niemcy: Rząd Niemiec obradował w środę (21 października) nad rozszerzeniem uprawnień tajnych służb, by umożliwić im nadzorowanie komunikacji za pośrednictwem WhatsAppa i innych komunikatorów internetowych, pozwalających na wymianę zaszyfrowanych treści, pisze portal DW.com. Z informacji Niemieckiej Agencji Prasowej (DPA), Federalny Urząd Ochrony Konstytucji, czyli niemiecki kontrwywiad cywilny, Federalna Służba Wywiadowcza (BND), czyli wywiad cywilny i Urząd Kontrwywiadu Wojskowego (MAD) będą mogły w przyszłości nie tylko podsłuchiwać bieżące rozmowy prowadzone przez Messengera, ale także czytać zaszyfrowane wiadomości przesyłane za pośrednictwem tego komunikatora internetowego.
  • UE: Komisja Europejska podpisała kolejną, trzecią umowę na możliwy zakup szczepionek przeciwko SARS-CoV-2, z amerykańską firmą Johnson & Johnson. W ich ramach państwa członkowskie UE będą mogły kupić kilkaset milionów dawek szczepionki. Rozmowy Komisji Europejskiej z producentami szczepionek przeciwko koronawirusowi trwają już od kilku miesięcy. Pierwszą umowę podpisano z brytyjsko-szwedzką AstraZeneca, współpracującą z Uniwersytetem Oksfordzkim, która jest jedną z firm będących najbliżej produkcji szczepionki. Umowa dotyczy zabezpieczenia 300 mln dawek szczepionki dla państw Unii Europejskiej. do tej pory KE zabezpieczyła oficjalnymi umowami dostawy szczepionki z trzech firm, łącznie na miliard dawek.
  • Polska: Jerzy Kwieciński złożył rezygnację ze stanowiska prezesa PGNiG z końcem dnia 22 października, poinformowała spółka. Zanim pełnił funkcję prezesa PGNiG, był m.in. ministrem finansów w rządzie Mateusza Morawieckiego. Kwieciński w rozmowie z PAP nie chciał komentować swojej decyzji. Według nieoficjalnych informacji powodem rezygnacji Kwiecińskiego był konflikt z szefem PKN Orlen Danielem Obajtkiem. W lipcu rozpoczął się proces przejęcia Grupy Kapitałowej PGNiG przez paliwowego giganta z Płocka.
    Polska: Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że w sprawie budowy sieci 5G należy oceniać nie dostawcę, ale sam sprzęt i oprogramowanie, pisze portal businessinsider.  Projekt zmian w przepisach dotyczących 5G został skierowany do konsultacji na początku września. To, co się w nim znalazło, zostało zgodnie odebrane jako przygotowanie się do wykluczenia koncernu telekomunikacyjnego z Shenzhen z budowy sieci 5G w Polsce – choć przepisy nie wymieniają wprost Huawei. We wtorek o wykluczeniu chińskich firm z budowy sieci 5G poinformowała Szwecja. Więcej szczegółów tutaj.
  • Gruzja: W jednym z banków w gruzińskim mieście Zugdidi, niezidentyfikowany napastnik wziął za zakładników 20 osób. Według informacji podawanych przez agencję Reuters,  policja rozpoczęła już negocjacje z napastnikiem, który żąda 0,5 mln dolarów w zamian za uwolnieine zakładników.
  • Górski Karabach wciąż jest pogrążony w konflikcie. Rządy w Erywaniu i Baku poinformowały, że w celu podjęcia prób jego rozwiązania szefowie ministerstwa spraw zagranicznych Armenii i Azerbejdżanu, Zohrab Mnacakanian i Dżejhun Bajramow, spotkają się w piątek w Waszyngtonie z sekretarzem stanu USA Mike’em Pompeo. Departament Stanu USA nie wydał jeszcze oświadczenia w tej sprawie. W ubiegłym tygodniu Pompeo oznajmił, że Waszyngton podjął kroki dyplomatyczne, aby trwale rozwiązać konflikt i wezwał Armenię oraz Azerbejdżan, by „wdrożyły uzgodnione zobowiązania dotyczące zawieszenia broni”.
  • Wielka Brytania: Naukowcy z Imperial College London we współpracy z rządem, państwową służbą zdrowia (NHS) i prywatną firmą hVivo planują celowo zakazić koronawirusem zdrowych ochotników w wieku od 18 do 30 lat. Głównym badania ma być ustalenie minimalnej dawki wirusa, która wywołuje chorobę oraz dokładne przebadanie reakcji układu immunologicznego na SARS-CoV-2. Czołowi badacze rządowi twierdzą, że testy z udziałem ludzi mogą być zbyt ryzykowne lub niepotrzebne. Brytyjscy naukowcy podkreślają jednak, że potencjalne korzyści są ogromne, a przyspieszenie rozwoju szczepionek nawet o trzy miesiące może uratować setki tysięcy istnień na całym świecie.
  • Japonia: CrowdStrike, amerykańska firma zajmująca się cyberbezpieczeństwem poinformowała, że japońskie instytucje badawcze pracujące nad projektem szczepionki na koronawirusa padły ofiarą ataków hakerskich. Pierwsze podejrzenia padają na Chiny. Instytucje japońskie doświadczyły ataków hakerskich już w kwietniu, jednak nie doszło do żadnych wycieków informacji w tamtym czasie. Rządowe centrum ds. strategii cyberbezpieczeństwa ostrzegło naukowców i zaleciło wzmożoną czujność przed kolejnymi tego typu próbami.
  • Unia Europejska zadeklarowała przeznaczenie 43,6 mln euro na wsparcie finansowe Burkina Faso, Mali i Nigerii. Jest to odpowiedź na apel Organizacji Narodów Zjednoczonych, która zwróciła się do państw członkowskich o pomoc dla dotkniętego klęską humanitarną regionu. Decyzja UE zapadła podczas wideokonferencji z udziałem przedstawicieli Danii, Niemiec, UE i ONZ. Jak podkreślił rzecznik Komisji Europejskiej Balazs Ujvari, Unia od 2014 r. przeznaczyła już 8 mld euro na pomoc regionowi Sahelu. Oddzielną pomoc zadeklarowały także Belgia, która przeznaczy na ten cel 8 mld euro, oraz Norwegia, która ofiaruje 390 mln koron.
  • NATO rozważa organizację przyszłorocznego szczytu już w marcu, jeśli prezydentem USA zostanie Joe Biden, przekazała agencja Reutera, powołując się na źródła w Sojuszu. Ma to być swego rodzaju powitanie nowego amerykańskiego przywódcy. Jeśli zaś Donald Trump miałby uzyskać reelekcję, liderzy państw NATO spotkają się nieco później, ale w pierwszej połowie roku. „Większość sojuszników chciałaby zwycięstwa Bidena, ale jeśli wygra Trump, też trzeba będzie jakoś z nim współpracować”, powiedział agencji jeden z natowskich urzędników. Marcowy szczyt „byłby szansą dla Bidena na naprawę relacji między Europą a Ameryką Północną, zaś dla NATO – na pozostawienie epoki Trumpa w tyle”, stwierdził inny urzędnik.
  • Komisja Europejska wszczęła procedurę o naruszenie prawa Unii Europejskiej przeciwko Cyprowi i Malcie w związku z wydawaniem przez te kraje „złotych paszportów”. KE twierdzi, że przyznawanie obywatelstwa za inwestycje jest sprzeczne z zasadami lojalnej współpracy. Rząd Cypru poinformował ostatnio, że zamierza zawiesić od 1 listopada program wydawania tak zwanych złotych paszportów. Cypr i Malta mają dwa miesiące wysłanie Komisji odpowiedzi. W przypadku kontynuowania praktyki przyznawania „złotych paszportów” sprawa może trafić do TSUE.
  • Wielka Brytania: Zjednoczone Królestwo nie będzie kontynuować rozmów z UE na temat handlu, dopóki ta nie zmieni gruntownie stanowiska, miał powiedzieć premier Boris Johnson w rozmowie telefonicznej ze swoim greckim odpowiednikiem Kyriakosem Mitsotakisem według rzecznika premiera Grecji. Jak przekazał, zdaniem Johnsona Unia zerwała negocjacje na własne życzenie i warunkiem ich wznowienia jest fundamentalna zmiana podejścia przez Wspólnotę. Przywódcy rozmawiali także o niedzielnych (19 października) wyborach w Tureckiej Republice Cypru Północnego. „Premier jasno powiedział, że stabilizacja sytuacji na Cyprze jest w interesie wszystkich”, powiedział rzecznik.
  • Rosja: Ministerstwo obrony określa jako „nie do przyjęcia” wysuniętą przez resort finansów propozycję cięć w armii o 100 tys. żołnierzy. Plan zakłada zmniejszenie sił zbrojnych o 10 proc., informuje gazeta „Izwiestia”. W zamian za usunięcie ze służby niektórzy wyżsi stopniem wojskowi mieliby otrzymać stanowiska cywilne. Rosyjski MON stwierdził, że podobne kroki w przeszłości doprowadziły do osłabienia rosyjskich sił zbrojnych. „Propozycja ministerstwa finansów zmniejszenia armii nie przyniesie żadnych zysków z punktu widzenia ekonomii”, oświadczyło ponadto ministerstwo w komunikacje opublikowanym w swoim oficjalnym biuletynie „Krasnaja Zwiezda”. Rzecznik rządu Dmitrij Pieskow poinformował, że decyzja nie została jeszcze podjęta.
  • Białoruś: Alaksandr Łukaszenka zagroził, że znajdzie każdego uczestnika protestów w kraju. „Źle, że włóczą się po Mińsku, źle, że zachowują się bezczelnie. Ale zmieniliśmy taktykę”, oznajmił, cytowany przez agencję BiełTA. „Spokojnie każdego znajdziemy. Współczesne środki na to pozwalają (…). Każdy odpowie za swoje działania”, podkreślił. Stwierdził też, że nie trzyma się na siłę władzy. „Nie chodzi o mnie. Chodzi o was. Co z wami będzie beze mnie?”, pytał. „Myślicie, że się nad wami zlitują, ci co wczoraj, widzieliście ich? Zlitują się? Rozedrą was na strzępy”, przekonywał Białorusinów.
  • Gwinea: Kandydat opozycji w poniedziałkowych wyborach prezydenckich – Cellou Dalein Diallo ogłosił się ich zwycięzcą. Stało się to jeszcze przed opublikowaniem oficjalnych wyników, których ogłoszenie przewidywane jest na jutro (21 października). Partia urzędującego prezydenta Alpha Conde, który dzięki kontrowersyjnej zmianie konstytucji został dopuszczony do kandydowania na 3 kadencję, określiła deklarację opozycjonisty jako „nieodpowiedzialną i niebezpieczną” oraz zapowiedziała podjęcie wszystkich niezbędnych kroków by nie dopuścić do destabilizacji kraju – poinformowała agencja Associated Press.
  • Botswana: Mimo prognozowanego wcześniej spadku o 8,9 proc. gospodarka Botswany urośnie w 2021 roku o 7,7 proc. Wiąże się to z poprawą nastrojów na światowym rynku handlu diamentami. Zyski z wydobycia i handlu diamentami stanowią główne źródło dochodów Botswany. W drugim kwartale 2020 roku gospodarka Botswany skurczyła się o 24 proc., na co wpływ miało załamanie na rynku obrotu diamentami spowodowane pandemią koronawirusa  – wynika z informacji opublikowanych przez agencję Reuters.
  • Górski Karabach: Ministrowie spraw zagranicznych Armenii i Azerbejdżanu spotkają się w piątek w Waszyngtonie z sekretarzem stanu Mikiem Pompeo. Rozmowy mają dotyczyć zakończenia walk w Górskim Karabachu, w którym od września zginęły setki osób – podaje agencja informacyjna Reuters.
  • Polska: Opozycja wygrała głosowanie w sejmie w sprawie odroczenia obrad o jeden dzień, do 21 października. Za głosowało 218 posłów, a przeciw 207. 28 posłów Zjednoczonej Prawicy było nieobecnych na sali obrad, w tym Jarosław Kaczyński, Mateusz Morawiecki i Zbigniew Ziobro.
  • Rosja: Według brytyjskiego Narodowego Centrum Cyberbezpieczeństwa rosyjskie służby wywiadowcze planowały tego lata cyberatak na organizowane przez Japonię igrzyska olimpijskie i paraolimpijskie w Tokio, tym samym próbując zakłócić najważniejsze wydarzenie sportowe na świecie. Wielka Brytania twierdzi, że cyberataki są częścią schematu państwa rosyjskiego wymierzonego w takie kraje jak Ukraina, Stany Zjednoczone, Gruzja, czy Wielka Brytania. Oprócz samego ataku na igrzyska sześciu byłych i obecnych oficerów rosyjskiego wywiadu wojskowego zostało oskarżonych o udział w kampanii hakerskiej, która miała być wymierzona między innymi we francuskie wybory i w amerykańskie firmy i szpitale. 
  • Polska: 19 października z rana zmarł jeden z najsłynniejszych polskich aktorów Wojciech Pszoniak. Aktor zmagał się z chorobą nowotworową i zmarł w wieku 78 lat. Urodzony we Lwowie, występował w teatrach: Starym w Krakowie (1968-72) oraz Narodowym (1972-74) i Powszechnym w Warszawie (1974-80). Znany był przede wszystkim z roli Moryca Welta w „Ziemi obiecanej” Andrzeja Wajdy. Wystąpił również w takich filmach jak „Wesele”, „Danton” i „Korczak” Andrzeja Wajdy, „Austeria” Jerzego Kawalerowicza.
  • Chiny: Według danych Narodowego Biura Statystycznego Chin, chińska gospodarka wzrosła o 4,9 proc. w pierwszym kwartale, wobec 3,2 proc. wzrostu w drugim, w pierwszym natomiast spadła o 6,8 proc. Dane te były nieco gorsze od średniej prognoz mówiącej o wzroście o 5,2 proc. „Mówiąc ogólnie, w gospodarce narodowej mieliśmy kontynuację stabilnego ożywienia i osiągnięto znaczące efekty w koordynowaniu prewencji epidemicznej oraz rozwoju. Jesteśmy jednak świadomi tego, że środowisko międzynarodowe jest wciąż skomplikowane i złe” – mówi komunikat chińskiego Narodowego Biura Statystycznego. Według ekspertów wzrost gospodarczy Chin może być pierwszym krokiem ku globalnemu ożywieniu gospodarczemu.
  • Polska: W poniedziałek (19 października) z rana Przemysław Czarnek został powołany przez prezydenta Andrzeja Dudę na ministra edukacji i nauki. Czarnek ze względu na zakażenie koronawirusem nie mógł uczestniczyć w zaprzysiężeniu reszty ministrów, które miało miejsce 6 października.
  • Armenia i Azerbejdżan uzgodniły w sobotę (17 października) „rozejm humanitarny”, który wszedł w życie o północy czasu miejscowego. Jednak już w niedzielę rzeczniczka ministerstwa obrony Armenii Szuszan Stepanjan oświadczyła na Twitterze, że „wróg prowadził ostrzał artyleryjski w kierunku północnym między godzinami 0:04 a 2:45 i wystrzelił rakiety na południe między 2:20 a 2:45”. Resort obrony Azerbejdżanu zarzucił z kolei Armenii, że siły tego kraju otworzyły ogień w znajdującym się w Górskim Karabachu regionie Ağdam. Obie strony dementują oskarżenia wroga.
  • Francja: W niedzielę (18 października) w wielu miastach odbyły marsze solidarności z brutalnie zamordowanym dwa dni wcześniej nauczycielem historii z podparyskiego gimnazjum. O taki sposób uczczenia zmarłego zaapelował przewodniczący stowarzyszenia francuskich merów François Baroin. W Paryżu demonstrujący zgromadzili się na placu Republiki – w tym samym miejscu, gdzie pięć lat temu miliony osób protestowały w obronie wolności słowa po zamachu na redakcję „Charlie Hebdo” Według ustaleń śledztwa nauczyciel został pozbawiony głowy za to, że dla potrzeb zajęć szkolnych pokazał uczniom karykatury Mahometa z tej właśnie gazety, które stały się przyczyną owego zamachu w 2015 r. Wielu protestujących niosło ze sobą róże i kartki z napisem „Je suis enseignant” (fr. „Jestem nauczycielem). Było to nawiązanie do demonstracji po ataku na redakcję „Charlie Hebdo”, gdy manifestujący pisali na transparentach „Je suis Charlie”. Więcej informacji TUTAJ.
  • Gwinea: Dziś odbyły się wybory prezydenckie. Faworytem do zwycięstwa jest dotychczasowy prezydent Alpha Conde, który rządzi Gwineą od 8 lat. W marcowym referendum uzyskał poparcie dla wprowadzenia nowej konstytucji, która pozwoliła mu kandydować na 3 kadencję. Referendum zostało zbojkotowane przez opozycję, a w trakcie kilkumiesięcznych protestów przeciw wprowadzeniu nowej ustawy zasadniczej zginęło przynajmniej 50 osób.
  • Chiny: Prezes chińskiego banku centralnego Yi Gang zapowiedział, że Chiny mają pandemię koronawirusa pod kontrolą i spodziewają się w tym roku wzrostu PKB o 2 punkty procentowe.
  • Białoruś: Dziesiątki tysięcy Białorusinów wzięło udział w demonstracji, która odbyła się dziś (18 października) w Mińsku. Demonstrantów nie odstraszyły pojawiające się w poprzednich dniach groźby użycia broni przez siły porządkowe. Protesty na Białorusi odbywają się regularnie od wyborów prezydenckich, które odbyły się na Białorusi 9 sierpnia. Protestujący żądają rezygnacji prezydenta Aleksandra Łukaszenki.
  • Izrael: W niedzielę (18 października) do Bahrajnu przyleciała izraelska delegacja, której towarzyszył sekretarz skarbu USA – Steven Mnuchin.  Celem wizyty jest przede wszystkim normalizacja stosunków pomiędzy Izraelem i Bahrajnem. Już wcześniej podobne porozumienie Izrael podpisał ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi. Rozmowy są wspierane przez USA, które dążą do zbudowania anty irańskiej koalicji w rejonie Zatoki Perskiej.
  • Iran: Dzisiaj (18 października) wygasa nałożone przez ONZ na Iran embargo na zakup i sprzedaż broni. Rezolucja ONZ związana była z umową pokojową o rozbrojeniu z 2015 roku, zawartą pomiędzy Iranem a USA, Rosją, Wielką Brytanią, Francją i Chinami oraz Niemcami. Stroną porozumienia była również Unia Europejska. Z porozumienia nuklearnego w 2018 r. wycofały się jednak Stany Zjednoczone, które ponownie zaczęły nakładać sankcje na Iran. Zniesienie embarga oznacza, że Iran będzie mógł legalnie kupować i sprzedawać broń konwencjonalną, w tym pociski, helikoptery i czołgi. Irańskie ministerstwo spraw zagranicznych podkreśliło, że Iran może teraz „pozyskiwać niezbędną broń i sprzęt z dowolnego źródła bez żadnych ograniczeń prawnych, i wyłącznie w oparciu o jego potrzeby obronne ”.
  • USA: Rakieta Falcom 9 (Space X) z misją Starlink-14 wystartowała o godzinie 14:24 polskiego czasu z platformy w Centrum Kosmicznym im. Kennedy’ego (KSC) na Florydzie. Jest to czternasta dedykowana misja z satelitami budowanej przez SpaceX konstelacji Starlink, której głównym celem jest zapewnienie dostępu do internetu na całym świecie. Na niską orbitę okołoziemską ma zostać wyniesione jeszcze kolejne 60 satelitów.
  • Północny Cypr: Urzędujący prezydent Mustafa Akinci oraz obecny premier Ersin Tatar biorą udział w drugiej turze wyborów prezydenckich. Tatar wygrał pierwszą turę wyborów w zeszłym tygodniu z 32,34 proc. głosów, wyprzedzając Akinci, który uzyskał 29,80 proc. poparcia. Akinci popiera ponowne zjednoczenie Cypru, który podzielił się po tureckiej inwazji w 1974 roku, a Tatar opowiada się za utrzymaniem odrębności na obu częściach wyspy. Wynik wyborów na Cyprze Północnym może wpłynąć nie tylko na przyszłość podzielonych części wysypy, ale również na negocjacje w sprawie spornych roszczeń morskich we wschodniej części Morza Śródziemnego, gdzie trwa konflikt pomiędzy Turcją, Grecją i Cyprem.
  • Boliwia: Dzisiejsze wybory prezydenckie w Boliwii są de facto plebiscytem za lub przeciwko dziedzictwu Evo Moralesa, którego protesty społeczne zmusiły rok temu do ucieczki z kraju. Artykuł pokazujący kulisy trwających wyborów TUTAJ.
  • Ambasada Chin w Helsinkach wystosowała ostre ostrzeżenie do Finlandii, aby ta przestała ingerować w sprawy Hongkongu. Oświadczenie zostało wystosowane po tym jak Helsinki zawiesiły umowę ekstradycyjną z Chinami w związku z drakońską ustawą o bezpieczeństwie narodowym wprowadzoną w HK. „Co do decyzji strony fińskiej, strona chińska wyraża poważne zaniepokojenie i silny sprzeciw” – stwierdziła w piątek ambasada chińska. „Hongkong jest specjalnym regionem administracyjnym Chin. Sprawy Hongkongu są całkowicie wewnętrznymi sprawami Chin i nie pozwalają na żadną zagraniczną ingerencję.”
  • Polska: PiS notuje spadek w sondażach. Jak wynika z najnowszego badania IBRiS dla Wirtualnej Polski PiS może obecnie liczyć na nieco ponad 36 proc., co jest spadkiem o prawie sześć punktów procentowych względem sondażu sprzed dwóch tygodni. Na problemach PiS zyskuje najbardziej KO. Ostatni sondaż IBRiS dla Wirtualnej Polski opublikowano 4 października. Wówczas PiS uzyskał poparcie na poziomie 41,6 proc. Zyskuje Koalicja Obywatelska. Dwa tygodnie temu notowania tej partii wynosiły 22,1 proc. Dziś to już 28,2, co oznacza, że ugrupowanie Borysa Budki zbliża się do PiS. Według sondażu IBRiS trzecią siłą w Sejmie byłaby Polska 2050. Ruch Szymona Hołowni popiera 9,4 proc. ankietowanych, co jest wynikiem lepszym o 0,4 punktów proc. względem ostatniego sondażu. Do Sejmu weszłaby jeszcze Konfederacja z poparciem na poziomie 7,8 proc. (+0,3 pp) oraz Lewica z wynikiem 6,4 proc. (-0,8 pp). Natomiast poza parlamentem byłaby Koalicja Polska PSL Kukiz’15, na którą zagłosować chce 2,5 proc. (-1,5 pp).
  • Polska: Wystandaryzowany dla całej Unii Europejskiej wskaźnik inflacji (HICP) wzrósł we wrześniu w Polsce do 3,8 proc. rok do roku. To wyższy wskaźnik niż podawał niedawno GUS (3,2 proc.), bo inny jest koszyk cenowy, na podstawie którego mierzy się zmiany. Drugie w zestawieniu dla Unii Europejskiej Węgry wyprzedziliśmy o 0,4 pkt. proc. – wynika z informacji przedstawionych w piątek (16 października) przez Eurostat. W całej Europie pod względem cenowego wzrostu wyprzedza nas już tylko Turcja (11,7 proc. rdr). Tymczasem w całej Unii Europejskiej ceny się zatrzymały, a roczny wskaźnik spadł do 0,3 proc. W strefie euro jest nawet deflacja (tj. ceny spadły) 0,3 proc. rdr i to jeszcze niższy wskaźnik niż miesiąc wcześniej (-0,2 proc.). Jak wskazują analitycy przyczyną wzrostu inflacji jest m.in. dodruk pieniądza. Jego podaż wzrosła w br. o 12 proc.
  • Francja: Sprawcą morderstwa Samuela Paty’ego, nauczyciela historii z podparyskiej szkoły był 18-letni Czeczen, poinformował prokurator Jean-François Ricard. Zabójca w marcu br. uzyskał 10-letnie pozwolenie na pobyt we Francji w charakterze uchodźcy. W jego telefonie znaleziono fotografie ofiary. Miał on też wypytywać o Paty’ego inne osoby. Zamordowany nauczyciel otrzymywał telefony z pogróżkami. Więcej na ten temat TUTAJ.
  • Turcja: Prezydent Recep Tayyip Erdoğan w rozmowie telefonicznej z kanadyjskim premierem Justinem Trudeau skrytykował niedawną decyzję Ottawy o zawieszeniu eksportu dronów do Turcji, podjętą z powodu obaw o przekazanie sprzętu Azerbejdżanowi do użytku w walce z Armenią w Górskim Karabachu. Erdoğan miał określić ten krok jako „niezgodny z duchem sojuszu”. Zarówno Kanada, jak i Turcja są członkami NATO. Strona kanadyjska twierdziła wcześniej, że na nagraniach z walk widać użycie przez siły azerskie dronów produkcji kanadyjskiej.
  • Słowacja: Premier Igor Matovicz powiadomił, że Słowacja przygotowuje się do przeprowadzenia testów na koronawirusa na wszystkich mieszkańcach kraju, za wyjątkiem dzieci do 10 roku życia. Darmowe testy mają się rozpocząć w przyszłym tygodniu i obejmą nie tylko samych obywateli, ale i każego, kto wjedzie na jej teren. Póki co nie zdecydowano czy będą obowiązkowe. Całą operację, w której weźmie udział 5,4 miliona obywateli kraju ma przeprowadzić i zabezpieczyć wojsko, bez angażowania personelu medycznego przy chorych z COVID-19. Rząd poinformował, że zakupionych zostało 13 milionów testów w cenie około 4 euro za sztukę.
  • Nowa Zelandia: Premier Jacinda Ardern odnosi historyczne zwycięstwo w dzisiejszych wyborach parlamentarnych. Jej Partia Pracy zdobyła 49 proc. głosów – według Komisji Wyborczej, która zliczyła już większość głosów. Więcej TUTAJ
  • Bugłaria: Setki osób wzięły udział we wczorajszych (16 października) demonstracjach, które odbyły się na ulicach wielu bułgarskich miast. Był to zarazem setny dzień nieprzerwanych protestów w tym kraju. Demonstranci sprzeciwiają się wszechobecnej korupcji i degradacji rządów prawa oraz wzywają premiera Bojko Borisowa do ustąpienia ze stanowiska.
  • Tajlania: Nie gasną antyrządowe protesty w Bangkoku. Tysiące mieszkańców stolicy Tajlandii znów wyszło na ulice, by zaprotestować przeciw rządom premiera Prayuth Chan-ocha. Wczoraj (16 października) policja po raz pierwszy użyła armatek wodnych, a dziś wyłączono znaczną część systemu komunikacji miejskiej, tak by utrudnić protestującym organizację demonstracji. Więcej o sytuacji w Tajlandii piszemy tutaj.
  • Górski Karabach: Władzę Azerbejdżanu i Armenii wzajemnie oskarżają się o złamanie zawieszenia broni, które weszło w życie w zeszłą sobotę (10 października). Przedstawiciele Azerbejdżanu twierdzą, że siły zbrojne Armenii ostrzelały dzielnicę mieszkalną w mieście Gandża. Ormiańskie ministerstwo obrony zaprzeczyło tym doniesieniom. Twierdzi natomiast, że Azerowie ostrzeliwują tereny Górskiego Karabachu, w tym stolice spornego regionu – Stepanakert
  • Francja: Cztery osoby, w tym osobę nieletnią, zatrzymano w nocy z piątku (16 października) na sobotę w związku z brutalnym zabójstwem nauczyciela historii w Conflans-Sainte-Honorine, na zachodnich przedmieściach Paryża, poinformowała policja. Według źródeł policyjnych osoby te pochodzą z kręgu rodzinnego domniemanego zabójcy, który został zastrzelony przez policję. Policja nie ujawniła żadnych bliższych danych o zabójcy, który obciął nauczycielowi głowę. W mediach społecznościowych zaczęły pojawiać się informacje, według których był to 18-letni cudzoziemiec pochodzenia czeczeńskiego. Ofiarę z obciętą głową znaleziono w piątek późnym popołudniem około 200 metrów od liceum, w którym pracował w podparyskim Conflans Saint-Honorine, w departamencie Yvelines.
  • Polska: Ministerstwo Aktywów Państwowych nie zgodzi się na sprzedaż aktywów Grupy Lotos podmiotom rosyjskim, wynika z wypowiedzi wiceministra Zbigniewa Gryglasa. Wiceminister Gryglas, podczas piątkowego (16 października) posiedzenia sejmowej komisji do spraw energii, klimatu i aktywów państwowych na pytanie, czy MAP zgodzi się na sprzedaż infrastruktury czy udziałów w rafinerii w Gdańsku jednej ze spółek rosyjskich, odpowiedział: „Nie będzie zgody na taką transakcję, w której nabywającym byłby podmiot, który budzi jakiekolwiek wątpliwości, którego działanie nie opiera się na rynkowych zasadach i który mógłby zagrażać interesom naszego państwa”.
  • USA odrzuciły w piątek (16 października) propozycję prezydenta Rosji Władimira Putina w sprawie przedłużenia o rok, bez żadnych warunków, układu z 2010 r. o ograniczeniu zbrojeń strategicznych. W oświadczeniu doradca prezydenta USA Donalda Trumpa ds. bezpieczeństwa narodowego Robert O’Brien stwierdził, że propozycja Putina jest nie do przyjęcia. Wskazał przy tym, że warunkiem USA jest wstrzymanie modernizacji rosyjskiego arsenału głowic nuklearnych. Nowy START wygaśnie w lutym 2021 r., jeśli strony nie uzgodnią jego przedłużenia. We wtorek władze USA poinformowały, że w sprawie przyszłych losów układu „co do zasady istnieje porozumienie na najwyższym szczeblu” pomiędzy rządami dwóch państw.
  • Japonia: Pomimo protestów rybaków rząd Japonii chce spuścić do morza przefiltrowaną wodę chłodzącą z ruin elektrowni atomowej w Fukushimie. Powodem tej decyzji jest fakt, że powoli brakuje miejsca na przechowywanie wody na terenie siłowni jądrowej, która została zniszczona w 2011 r. w wyniku trzęsienia ziemi i tsunami. Jak podały w piątek (16 października) japońskie media, przypuszczalnie jeszcze w tym miesiącu przedstawione zostanie rozwiązanie tego problemu, nad którym Japończycy debatują od siedmiu lat. Do odprowadzenia wody z wielkich cystern prosto do morza konieczne są prace budowlane, poprzedzone ekspertyzą urzędu nadzoru atomowego, co może potrwać jeszcze dwa lata.

Wybory prezydenckie w USA: Jeśli wygra Joe Biden, Trump zakwestionuje wynik

„USA na własne życzenie chcą oddać pozycję lidera Chinom. Trump rozpoczął proces wycofywania się Ameryki ze świata, czego Biden już nie powstrzyma”, uważa redaktor „DGP”.

Dziś Boliwia wybiera prezydenta i swoją przyszłość. Dlaczego to ważne wybory dla Europy i świata?

Złoża litu w Boliwii stanowią ok. jednej trzeciej światowych zasobów surowca, wynika z szacunków Amerykańskiego Towarzystwa Geologicznego.

Wszystko co ważne w Europie i na świecie na EURACTIV.pl

Zapraszamy także do czytania codziennego przeglądu informacji z europejskich stolic – The Capitals – aby być na bieżąco z najważniejszymi wydarzeniami w Unii Europejskiej.