Szczyt UE-USA: Bruksela i Waszyngton osiągnęły ugodę w sprawie sporu o Airbusa i Boeinga

USA, Unia Europejska, UE, Joe Biden, Charles Michel

Prezydent USA Joe Biden i przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel podczas szczytu UE-USA, 15 czerwca 2021 / Zdjęcie: © European Union 2021 [EUCO Newsroom]

Na pierwszym od 2014 r. szczycie UE-USA strony osiągnęły porozumienie co do 5-letniego „rozejmu” w trwającym od 17 lat sporze dotyczącym Airbusa i Boeinga. Unia Europejska i Stany Zjednoczone zgodziły się też co do potrzeby stanowczej postawy wobec agresywnych działań Rosji.

 

Trwający od 2004 r. spór jest najdłuższym prowadzonym na forum Światowej Organizacji Handlu (WTO). Sprawa dotyczyła subsydiowania europejskiego Airbusa i amerykańskiego Boeinga.

W 2019 r. arbitrzy Światowej Organizacji Handlu (WTO) zezwolili USA na nałożenie karnych ceł na niektóre europejskie produkty, m.in. francuskie sery, w związku z dalszym dotowaniem Airbusa przez państwa UE. Łączna wartość towarów objętych cłami (ok. 7,5 mld dol. rocznie) była najwyższa w historii WTO. Cła wymierzone zostały głównie przeciwko czterem wspierającym finansowo Airbusa państwom – Francji, Niemcom, Wielkiej Brytanii i Hiszpanii.

W odpowiedzi na ten krok w listopadzie 2020 r. Unia Europejska podjęła decyzję o nałożeniu na sprowadzane z USA towary i usługi o wartości do 4 mld dolarów ceł w związku z niedozwoloną państwową pomocą dla Boeinga. Dotąd biznes w USA i UE musiał wskutek tych decyzji zapłacić łącznie 3,3 mld euro dodatkowych ceł, wskazuje agencja Reutera.

Przed szczytem UE-USA. Celem naprawienie relacji handlowych

To pierwszy szczyt Unia-USA od 2014 r. i pierwsza wizyta amerykańskiego prezydenta w europejskich instytucjach od 2017 r.

5-letnie „zawieszenie broni” pomoże relacjom między USA a UE?

W marcu tego roku obie strony zgodziły się na zawieszenie tych ceł do lipca, kiedy to miało dojść do wypracowania kompromisu. Podczas wczorajszego (15 czerwca) szczytu ustalono, że zawieszenie zostanie przedłużone do pięciu lat.

„Oświadczenie to otwiera drogę do rozwiązania kwestii, która stanowiła dotąd przeszkodę w relacjach między Stanami Zjednoczonymi a Unią Europejską”, oceniła przedstawiciel USA ds. Handlu Katherine Tai, cytowana przez agencję Associated Press. „Zamiast rywalizować z naszym najbliższym sojusznikiem, wreszcie jednoczymy się w walce ze wspólnymi wyzwaniami”, powiedziała.

Jak poinformowała Tai, obie strony porozumiały się co do tego, jaki rodzaj wsparcia może być udzielany prywatnym koncernom produkującym samoloty. Zastrzegła jednak, że cła mogą zostać wznowione, jeśli amerykańskie firmy nie będą w stanie konkurować na równych warunkach z tymi europejskimi.

Wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej ds. gospodarki służącej ludziom Valdis Dombrovskis stwierdził natomiast na konferencji prasowej po szczycie, że ugoda w sprawie sporu dotyczącego Airbusa i Boeinga jest ważnym sygnałem w kontekście wzmacniania relacji między Stanami Zjednoczonymi a Unią.

Również prezydent USA Joe Biden przyjął z zadowoleniem „wielki przełom”, jakim nazwał ustalenia w sprawie Boeinga i Airbusa, podobnie jak ministrowie z Niemiec i Francji oraz kierownictwo Airbusa. Dyrektor generalna WTO Ngozi Okonjo wyraziła satysfakcję z tego, jak obie strony sporu pokazały, że porozumienie jest możliwe. Wraz z decyzją akcje obu koncernów lekko wzrosły, odnotowuje Reuters.

Wielka Brytania, która opuściła UE w 2020 r., a która również była uwikłana w konflikt ze względu na to, że na terytorium kraju ma miejsce produkcja Airbusa, także ma nadzieję na podobne porozumienie z USA w najbliższych dniach. Tai będzie dziś (16 czerwca) rozmawiać w tej sprawie ze swoją brytyjską odpowiedniczką Liz Truss.

Szczyt UE-USA. Mieszanie szczepionek we Włoszech. Propozycja ws. Turowa / STOLICE

Codzienny briefing z europejskich stolic – 15 czerwca.

Sprawa ceł na metale

Między Unią a USA jest jeszcze druga ważna kwestia sporna, jeśli chodzi o handel, pozostała po administracji poprzedniego amerykańskiego prezydenta Donalda Trumpa, a mianowicie uzasadniane bezpieczeństwem narodowym cła wobec UE na import stali i aluminium. Sprawa ceł na metale jest jednak o tyle trudniejsza, że są one popierane przez przemysł amerykański.

Jeden z unijnych urzędników, na którego powołuje się agencja Reutera, powiedział, że strony rozmawiały podczas szczytu także na temat ceł na stal i aluminium, ale w tej kwestii póki co nie ma porozumienia. Unia ma nadzieję, że uda się je osiągnąć do końca roku.

Unia i Stany zobowiązały się do współpracy w obszarach związanych z handlem i nowymi technologiami, na przykład poprzez wypracowanie wspólnych standardów w sprawie sztucznej inteligencji.

USA dołączą do unijnego projektu ws. mobilności wojskowej. Ameryka bardziej przychylna obronnym ambicjom UE?

Oprócz Stanów Zjednoczonych do unijnego projektu w ramach mechanizmu PESCO mają też dołączyć dwa inne państwa spoza Wspólnoty: Kanada i Norwegia.

Unia i Stany mówią jednym głosem w sprawie Rosji

Prezydent Joe Biden oraz szef Rady Europejskiej Charles Michel i przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen rozmawiali także w Brukseli o potrzebie utrzymywania dialogu na wysokim szczeblu między Stanami Zjednoczonymi a państwami Unii Europejskiej na temat Rosji.

W oświadczeniu wydanym po wtorkowych rozmowach troje przywódców zobowiązało się do „jedności w opartym na zasadach podejściu wobec Rosji” i „wyraziło gotowość do stanowczej odpowiedzi na systematyczne szkodliwe działania” Moskwy.

Biden, Michel i von der Leyen wezwali także Kreml do „zaprzestania represji wobec społeczeństwa obywatelskiego, opozycji i niezależnych mediów oraz do uwolnienia wszystkich więźniów politycznych”. Jednocześnie przywódcy USA i UE zapowiedzieli również utrzymanie kanałów komunikacji z Rosją w „obszarach wspólnego zainteresowania”.

Dziś Joe Biden spotka się w szwajcarskiej Genewie ze swoim rosyjskim odpowiednikiem Władimirem Putinem. Będzie to pierwsze spotkanie obu polityków od czasu objęcia przez Bidena stanowiska prezydenta USA i pierwszy szczyt Rosja-USA od czasu spotkania między Putinem a Donaldem Trumpem w lipcu 2018 r. w Helsinkach.

Szczyt NATO: Sojusz ostro o Chinach i Rosji. Relacje z Moskwą "najgorsze od zimnej wojny"

„Rosnące wpływy Pekinu stanowią wyzwanie dla bezpieczeństwa Sojuszu”, ostrzegał szef NATO Jens Stoltenberg.

Podróż Bidena do Europy

Rozpoczęta w ubiegłym tygodniu 8-dniowa podróż Joego Bidena do Europy jest jego pierwszą wizytą na Starym Kontynencie w roli amerykańskiego prezydenta. Od piątku do niedzieli (11-13 czerwca) Biden brał udział w szczycie G7 w Kornwalii, a dzień później w szczycie NATO w Brukseli. Środowe spotkanie z Putinem jest ostatnim punktem podróży.

Ostatni szczyt USA – Unia Europejska miał miejsce w marcu 2014 r. Wówczas w Brukseli spotkali się ówcześni amerykański prezydent Barack Obama, szef Rady Europejskiej Herman van Rompuy i szef Komisji Europejskiej José Manuel Barroso.