Spotkanie Biden – Merkel: USA „zaniepokojone” postawą Niemiec w kwestii Nord Stream 2

Niemcy, USA, Angela Merkel, Joe Biden

Kanclerz Niemiec Angela Merkel i prezydent USA Joe Biden podczas spotkania w Białym Domu, 15 lipca 2021 r. [Twitter] [@POTUS]

Prezydent USA i kanclerz Niemiec podczas spotkania w Waszyngtonie nie rozwiązali ostatecznie dzielącej oba kraje kwestii gazociągu Nord Stream 2, co nie oznacza, że nie znaleźli wspólnego języka i w tej sprawie. Wczorajsza wizyta Merkel była jej ostatnią w USA w roli szefowej niemieckiego rządu.

 

Podczas wspólnej konferencji prasowej z niemiecką kanclerz Angelą Merkel w Białym Domu prezydent Joe Biden poinformował, że przekazał jej zaniepokojenie Stanów Zjednoczonych związane z będącym na ukończeniu gazociągu Nord Stream 2.

W maju Departament Stanu zdecydował się wyłączyć spółkę Nord Stream 2 AG i jej prezesa Matthiasa Warniga z planowanych sankcji wobec podmiotów związanych z projektem, uzasadniając ten krok interesem narodowym USA. Chodziło o to, by uniknąć pogorszenia relacji z Berlinem, na których zależy amerykańskiej dyplomacji.

Waszyngton prowadzi z Berlinem negocjacje w sprawie gazociągu. Szef niemieckiej dyplomacji Heiko Maas wyraził w ubiegłym miesiącu nadzieję, że uda się osiągnąć porozumienie do końca lipca.

Angela Merkel po raz ostatni w Białym Domu: Celem odbudowanie relacji z USA

Między Berlinem a Waszyngtonem nadal jest wiele punktów spornych. Wśród nich budowa gazociągu Nord Stream 2.

Celem ochrona Ukrainy przed zastraszaniem przez Rosję

Strony deklarują jednak, że mają wspólny cel, a jest nim zapobiec wykorzystywaniu przez Moskwę sprawy tranzytu gazu jako narzędzia politycznej presji. Jak powiedział Biden, on i Merkel „absolutnie zgadzają się, że Rosja nie może używać energetyki jako broni czy środka przymusu do zastraszania swoich sąsiadów”.

Merkel przyznała, że Niemcy inaczej patrzą na Nord Stream 2 niż USA. Zastrzegła jednak, że według Berlina Ukraina musi pozostać krajem tranzytowym gazu do UE, nawet jeśli dojdzie do ukończenia nowego gazociągu. Takiej gwarancji domagał się podczas poniedziałkowego (12 lipca) spotkania z Merkel w Berlinie prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. „Ukraina, jak każde inne państwo świata, ma prawo do integralności terytorialnej”, stwierdziła.

Kanclerz stwierdziła, że Europa posiada „liczne instrumenty”, takie jak sankcje, które może wykorzystać wobec Rosji, jeśli ta nie zmieni swojego postępowania wobec Ukrainy. Biden poinformował natomiast, że rządy USA i Niemiec będą wspólnie zastanawiać się nad wachlarzem możliwych sposobów przeciwdziałania osłabianiu przez Rosję bezpieczeństwa energetycznego Europy.

Oboje przywódców podpisało tzw. Deklarację Waszyntońską, w której zgodzili się m.in. co do potrzeby inwestycji w ukraińskie bezpieczeństwo energetyczne, wydajność energetyczną oraz transformację ekologiczną w energetyce.

Republikański senator Marco Rubio przed spotkaniem Bidena z Merkel wystosował do prezydenta list, w którym argumentował, że Nord Stream 2 już dziś przynosi szkody Ukrainie. Wskazał, że Gazprom już teraz „zmniejsza wykorzystanie gazociągów biegnących przez Ukrainę

Niemcy: Merkel wątpi w szybkie porozumienie z USA ws. Nord Stream 2

Kanclerz Niemiec spotkała się wczoraj z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim, a już w czwartek ma udać się z wizytą do Białego Domu.

Biden: USA będą nadal wspierać wschodnią flankę NATO

Joe Biden zadeklarował wsparcie dla Europy Środkowo-Wschodniej przeciwko rosyjskiemu zagrożeniu, przede wszystkim dla państw należących do NATO. „Jesteśmy i pozostaniemy zjednoczeni w obronie naszych sojuszników ze wschodniej flanki NATO przed rosyjską agresją”, oświadczył.

Postawa Bidena, ku zadowoleniu Europejczyków, stanowi ogromny kontrast w zestawieniu ze sposobem postrzegania NATO przez poprzednika Bidena, Donalda Trumpa, sceptycznego wobec tej organizacji.

Trump zasłynął wypowiedziami o „przestarzałym NATO”, według nieoficjalnych informacji otwarcie groził też wystąpieniem USA z Sojuszu (np. podczas szczytu NATO w 2018 r.), a nawet poddawał w wątpliwość sens artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego, pytając, dlaczego Stany Zjednoczone powinny bronić takiego kraju jak choćby Czarnogóra.

Biden podczas szczytu Sojuszu Północnoatlantyckiego w ubiegłym miesiącu stwierdził, że przywiązanie Ameryki do sojuszu z Europą pozostaje „niezachwiane”, a artykuł 5, mówiący o udziale wszystkich sojuszników w obronie każdego z państw NATO w razie ataku, nazwał „świętym zobowiązaniem” dla USA.

Spotkanie Biden-Merkel, czyli diabeł tkwi w szczegółach / Briefing z Europy

Codzienny briefing z europejskich stolic – 14 lipca.

Merkel chce koordynacji z USA stanowiska wobec Chin

Sprawa Nord Stream 2 nie była jedyną kwestią sporną, jaką poruszali Joe Biden i Angela Merkel podczas spotkania w Waszyngtonie. Przywódcy rozmawiali także na temat relacji z Chinami, patentów na szczepionki przeciw COVID-19 oraz związanych z pandemią restrykcjach wobec Europejczyków podróżujących do Stanów Zjednoczonych.

Administracja Joego Bidena przypomina rządy jego poprzednika, jeśli chodzi o ostry kurs wobec Pekinu. Berlin krytykuje Chiny za łamanie praw człowieka (m.in. w Hongkongu czy wobec Ujgurów w prowincji Sinciang), ale jednocześnie posiada silne stosunki handlowe z tym krajem, zauważa Associated Press.

Merkel podkreśliła potrzebę współpracy z ChRL w takich obszarach, jak przeciwdziałanie kryzysowi klimatycznemu, a nawet walki z pandemią koronawirusa, mimo że Donald Trump oskarżał Chiny o jej wywołanie.

Jednocześnie wskazała, że chce, by Niemcy i cała Unia Europejska konsultowały z Waszyngtonem swoje podejście wobec Chin w takich kwestiach, jak prawa pracownicze, handel i cyberbezpieczeństwo. Wyraziła przekonanie, że „fundamenty naszych (UE i Stanów Zjednoczonych – red.) stosunków z Chinami muszą być oparte na wspólnych wartościach”.

Europosłowie chcą bojkotu Igrzysk Olimpijskich w Pekinie przez kraje UE

Do bojkotu przyszłorocznych Igrzysk wzywa coraz więcej podmiotów na całym świecie.

Biden deklaruje, że zatęskni za Angelą Merkel

Czwartkowa wizyta w amerykańskiej stolicy była ostatnią dla Angeli Merkel w roli kanclerza Niemiec, którą to funkcję sprawuje od 2005 r. Merkel ustąpi ze stanowiska po wrześniowych wyborach do Bundestagu i utworzeniu nowego rządu.

Atmosfera spotkania z Bidenem była ciepła, choć przywódcy nie ukrywali nostalgii. Prezydent USA nazwał Angelę Merkel „wspaniałą przyjaciółką” – zarówno jego osobistą przyjaciółką, jak i przyjaciółką Stanów Zjednoczonych. Wyznał, że będzie mu brakowało jej obecności na wspólnych szczytach.

Kanclerz, zapytana przez dziennikarzy o porównanie relacji z Bidenem z jej chłodnymi stosunkami z Donaldem Trumpem, stwierdziła dyplomatycznie, że „w interesie każdego niemieckiego kanclerza jest współpracować z każdym amerykańskim prezydentem”, choć przyznała, że jej spotkanie z Joem Bidenem było wyjątkowo przyjacielskie. „Współpraca między Stanami Zjednoczonymi a Niemcami jest silna i mamy nadzieję, że taka pozostanie”, powiedział Biden.

W uroczystej kolacji w Białym Domu uczestniczyli też mąż Merkel Joachim Sauer, a także sekretarz stanu USA Antony Blinken i dwójka spośród jego poprzedników – Hillary Clinton i Colin Powell.

Wcześniej natomiast na śniadaniu w swojej rezydencji Angelę Merkel przyjęła Kamala Harris. Wiceprezydent USA wyraziła podziw dla niemieckiej przywódczyni za całą jej „wspaniałą karierę”. Merkel odwzajemniła uprzejmości, stwierdzając, że cieszy się, mogąc spotkać się z pierwszą kobietą na stanowisku amerykańskiego wiceprezydenta.

Podczas podróży do USA Merkel otrzymała też doktorat honoris causa (już 18. w swojej karierze) prestiżowego Uniwersytetu Johna Hopkinsa.