Serbia i Kosowo: Wizyta specjalnego wysłannika USA

źródło EPA EFE

Specjalny wysłannik USA ds. dialogu Belgrad-Prisztina Richard Grenell (który jest również amerykańskim ambasadorem w Niemczech) złożył wizytę w stolicach Serbii i Kosowa. Spotykał się z przedstawicielami władz i rozmawiał m.in. o wznowieniu połączenia lotniczego.

 

Specjalny wysłannik USA Richard Grenell najpierw odwiedził Prisztinę. Podkreślił tam, że zamierza współpracować z rządami w Kosowie i Serbii w celu poprawy relacji gospodarczych i tworzenia miejsc pracy. Przykładem udanych działań jest mediacja między Belgradem a Prisztiną w kwestii wznowienia regularnego połączenia lotniczego pomiędzy obiema stolicami.

„Chcemy być liderem gospodarczym w tym regionie. Rozwiązując obecnie problemy musimy się skupić na ludziach. Musimy zapewnić miejsca pracy i rozwój gospodarczy ludziom, bo na to zasługują. Amerykański i europejski biznes chciałyby być bardziej obecne w tym regionie, ale nie mogą na razie, ponieważ istnieje konflikt na poziomie establishmentu politycznego” – powiedział Grenell. Specjalny wysłannik podkreślił, że wprowadzone w ubiegłym roku cła na serbskie towary muszą zostać zniesione i są niedopuszczalne.

Prezydent Kosowa Hashim Thaci podziękował Grenellowi za pomoc w osiągnięciu porozumienia w sprawie linii lotniczej między Prisztiną a Belgradem. „To była umowa historyczna, dziękujemy za to również prezydentowi Stanów Zjednoczonych. Wierzę, że przy pomocy Donalda Trumpa osiągniemy pokój, stabilność i ostateczne porozumienie między Kosowem a Serbią” – powiedział Thaci.

Porozumienie w sprawie wznowienia lotów podpisano w ambasadzie USA w Berlinie przy dużym wkładzie m.in. Roberta O’Briena, doradcy amerykańskiego prezydenta ds. bezpieczeństwa narodowego. Bezpośrednie loty wstrzymano w 1998 r., krótko po wybuchu wojny w Kosowie.

 

Dzień po wizycie w Prisztinie Richard Grenell zjawił się w Belgradzie, spotykając się tam z prezydentem Serbii Aleksandarem Vucziciem.  „Staram się skupić na lepszej przyszłości dla mieszkańców Kosowa i Serbii. Musimy zrobić wszystko, co w naszej mocy, aby przezwyciężyć to, co każdy uważa za konflikt. Musimy iść w kierunku gospodarki” – podkreślił Grenell w swoim przemówieniu.

Mediacje amerykańskie i unijne

Stany Zjednoczone i Unia Europejska wspierają oraz zachęcają Kosowo i Serbię do znormalizowania stosunków. Od 2013 r. Prisztina i Belgrad prowadzą dialog na rzecz normalizacji stosunków. Udało się już osiągnąć porozumienie w wielu drobniejszych sprawach dotyczących codziennego życia ludności, ale wciąż wiele problemów pozostaje nierozwiązanych. Unormowanie wzajemnych stosunków jest jednak warunkiem poważniejszego zbliżenia obu krajów z UE. Od 2014 r. Serbia prowadzi już negocjacje akcesyjne z Unią Europejską.

Rozmowy między Kosowem a Serbią zostały przerwane w listopadzie 2018 r., gdy Prisztina wprowadziło 100-procentowe cła na towary produkowane w Serbii. Belgrad zapowiedział, że nie wróci do negocjacji do momentu cofnięcia ceł.

Kosowo nakłada 100% cła na import z Serbii oraz Bośni i Hercegowiny

„Agresywną kampanią międzynarodową Belgradu zostaliśmy zmuszeni do podjęcia stanowczych, ekonomicznych działań” – tak nałożenie 100-proc. ceł na towary importowane z Serbii oraz Bośni i Hercegowiny (BiH) argumentuje Ramush Haradinaj, szef kosowskiego rządu.
 

Wprowadzone 21 listopada cło jest drugą barierą wdrożoną w …