Nowy przewodniczący niemieckiej partii CDU, Rosja wycofała się z traktatu Open Skies / Europa i świat w skrócie

Rosja, USA, Open Skies, multilateralizm, stosunki międzynarodowe

MSZ Rosji twierdzi, że decyzję podjęto z powodu „przeszkód w kontynuacji kontraktu na obecnych warunkach”. / Foto via unsplash [@photosbysamuelhb]

Armin Laschet nowym szefem niemieckiej Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU) | Wcześniej z traktatu Open Skies wycofały się USA | W Indiach trwa masowy protest rolników przeciwko zmianom ustawodawczym rządu Narendy Modiego |

Dzisiaj – w piątek – Ministerstwo Zdrowia poinformowało o 7 412 nowych przypadkach zakażenia koronawirusem w Polsce. Z powodu COVID-19 zmarło 369 osób.

W ciągu ostatniej doby najwięcej nowych zakażeń przybyło zaś w USA – 248,3 tys., w Brazylii – 68,1 tys., w Wielkiej Brytanii – 55,7 tys., w Hiszpanii – 40,1 tys. i w Rosji – 24,7 tys.

Liczba wykrytych na całym świecie od początku pandemii zakażeń wynosi ponad 94,4 mln, zmarło ponad 2,0 mln osób, ale wyzdrowiało już ponad 67,4 mln.

 

  • Rosja: Jak informują media (m.in. DW.com), Rosja zapowiedziała w piątek (15 stycznia), wycofanie się z traktatu Open Skies. MSZ Rosji twierdzi, że decyzję podjęto z powodu „przeszkód w kontynuacji kontraktu na obecnych warunkach”. Stany Zjednoczone ogłosiły w maju ubiegłego roku, że wycofują się z umowy. Amerykańska decyzja weszła w życie z dniem 22 listopada 2020. Traktat „Open Skies” zawarto w 1992 r. przez 27 państw i wszedł w życie w 2002 r. Pozwala umawiającym się państwom na wykonanie określonej liczby lotów rozpoznawczych, ogłoszonych z krótkim wyprzedzeniem. Podczas lotów mogą być wykonywane zdjęcia obiektów wojskowych i działań wojska w danym kraju. Dopuszcza się też zbieranie innych informacji. Ma to na celu zapewnienie przejrzystości i zaufania między umawiającymi się państwami.
  • Niemcy: W Berlinie w piątek (15 stycznia) rozpoczął się zjazd rządzącej partii CDU. Z powodu pandemii koronawirusa dwudniowa konwencja partyjna przybrała formę zdalną. Punktem kulminacyjnym wydarzenia będzie sobotnie (16 stycznia) głosowanie, mające wyłonić nowego lidera ugrupowania. Więcej o wyborach nowego szefa CDU piszemy TUTAJ.
  • Francja: Francuska prokuratura finansowa wszczęła śledztwo przeciwko Nicolasowi Sarkozy’emu w sprawie nielegalnego lobbyingu. Były prezydent Francji jest podejrzewany o udzielenie wsparcia rosyjskiej firmie ubezpieczeniowej w zamian za pieniądze. Sprawę ujawnił lewicowy portal „Mediapart”. Śledczy zbadają na jakiej podstawie Nicolas Sarkozy współpracował ze spółką ubezpieczeniową „Reso-Garantia”, której właścicielami są dwaj rosyjscy miliarderzy.
  • Szwecja: Spółka pocztowa PostNord przygotowała serię znaczków o tematyce klimatycznej. Znaczki mają ilustrować wysiłki rządu szwedzkiego związane z ochroną środowiska. Na jednym z nich umieszczono wizerunek aktywistki Grety Thunberg jako wyróżnienie za jej pracę na rzecz “zachowania unikalnej szwedzkiej natury dla przyszłych pokoleń”.
  • Hiszpania: Burmistrz Madrytu wezwał rząd centralny do ogłoszenia stolicy strefą klęski żywiołowej, ostrzegając, że naprawienie szkód spowodowanych przez burzę śnieżną o nazwie Filomena w ostatni weekend będzie kosztować co najmniej 1,4 miliarda euro, czyli 1,7 miliarda dolarów.
  • Stany Zjednoczone zakazały importu bawełny i pomidorów z północno-zachodniego regionu Chin, gdzie urzędnicy zostali oskarżeni o stworzenie systemu pracy przymusowej dla miliona mieszkających tam muzułmanów ujgurskich.
  • Korea Północna: Zdjęcia opublikowane dziś przez państwową koreańską Centralną Agencję Informacyjną (KCNA) ukazują tysiące ludzi i żołnierzy podczas nocnej parady wojskowej w stolicy kraju, Pjongjangu, w tym przywódcę Kim Dzong Una. Główną gwiazdą był jednak nowy pocisk balistyczny odpalany z łodzi podwodnych (SLBM) – który według KCNA jest „najpotężniejszą bronią świata”. Pjongjang zaprezentował również pozornie nowy pocisk balistyczny krótkiego zasięgu. Pokaz ten ma miejsce zaledwie kilka dni po tym, jak Kim powiedział, że Korea Północna dąży do posiadania wyrafinowanego nowego uzbrojenia zasilającego krajowy arsenał broni jądrowej i programu pocisków balistycznych, miał tutaj na myśli okręt podwodny o napędzie atomowym, taktyczne rodzaje broni jądrowej i zaawansowane głowice rakietowe przeznaczone do penetracji systemów obrony przeciwrakietowej.
  • Indie: Indyjski rząd prowadzi nowe rozmowy z przywódcami dziesiątek tysięcy rolników już od prawie dwóch miesięcy obozujących na obrzeżach New Delhi, którzy protestują przeciwko nowym przepisom rolniczym, które, jak mówią, zagrażają ich życiu. Rząd premiera Narendry Modi wezwał rolników do zaprzestania protestów przeciwko ustawom wprowadzonym we wrześniu, ale rolnicy twierdzą, że nie ustąpią ze swoich żądań.
  • Uganda: Ugandyjczycy głosowali  w wyborach, w których od prawie trzydziestu lat rządzący krajem Yoweri Museveni walczył przeciwko byłemu piosenkarzowi popowem Bobiemu Wine. Głosowanie w Kampali odbyło się w czwartek pod silną obecnością wojska i policji, bez doniesień o brutalnych incydentach. W tym momencie odbywa się liczenie głosów.
  • Indonezja: Według władz co najmniej 34 osoby zginęły, a ponad 600 zostało rannych po trzęsieniu ziemi o sile 6,2 w skali Richtera, które nawiedziło budynki na wyspie Sulawesi w Indonezji we wczesnych godzinach porannych. Epicentrum trzęsienia znajdowało się 6 km. na północny wschód od miasta Majene, na głębokości 10 km. W następstwie trzęsienia wysiedlono również co najmniej 15 tys. osób. Na północ od Majene kilkunastu pacjentów i członków personelu jest uwięzionych pod gruzami szpitala, który został zrównany z ziemią przez trzęsienie ziemi.
  • Kongo: 46 osób zostało zabitych podczas ataku islamskich bojowników na wioskę we wschodniej części kraju w okolicach Irmu. Lokalne siły bezpieczeństwa zostały wysłane na miejsce zdarzenia w celu zbadania sprawy, poinformował minister spraw wewnętrznych prowincji Adjio Gidi. Zdaniem ministra sprawcami ataku są Sprzymierzone Siły Demokratyczne (ADF). Grupa ta miała zabiać ponad 1000 osób w Kongo od początku 2019 r. Państwo Islamskie przyznało się do licznych ataków ADF w przeszłości, chociaż eksperci ONZ nie są w stanie potwierdzić żadnego bezpośredniego związku między tymi dwoma ugrupowaniami.
  • USA: Parler wezwał sąd do nakazania Amazonowi przywrócenia usług hostingowych. Zdaniem Parlera Amazon nie ma dowodów, że serwis został wykorzystany do podżegania do szturmu na Kapitol, który miał miejsce w zeszłym tygodniu. Podczas przesłuchania w sądzie federalnym w Seattle prawnik Parlera, David Groesbeck, powiedział, że portal doznałby nieodwracalnej szkody z powodu trwałego zamknięcia, a jego funkcjonowanie służy interesowi publicznemu. Zbagatelizował także rolę Parlera w zamieszkach w Waszyngtonie. Parler jest faworyzowany przez wielu zwolenników prezydenta USA Donalda Trumpa i obecnie ma ponad 12 milionów użytkowników. Amazon zawiesił hosting Parlera w niedzielę (10 stycznia) ze względu na niecenzuralne treści publikowane w serwisie.
  • Premier Włoch – Giuseppe Conte, którego rząd został osłabiony po wyjściu z koalicji małego ugrupowania Italia Viva Matteo Renziego, zamierza zweryfikować poparcie, jakie ma w parlamencie. Conte poinformował o tym prezydenta Sergio Mattarellę.
  • Grecja: Setki studentów protestowały w czwartek w Atenach przeciw projektowi ustawy, powołującej specjalny organ policyjny do patrolowania greckich uczelni. Na obecność policji na terenie placówek akademickich zezwala ustawa, którą uchwalono w 2019 roku. Demonstrowano także w Salonikach i Patras.
  • Holandia: w piątek rząd podejmie decyzję czy ustąpić, w związku z narastającym   skandalem, który pogrążył wiele rodzin w długach. Sprawa dotyczy urzędników podatkowych, którzy niesłusznie mieli oskarżać tysiące rodziców o oszustwa, nakazując im zwrot zasiłków na opiekę nad dziećmi. Raport w tej sprawie został opublikowany w zeszłym miesiącu w następstwie przeprowadzonego dochodzenia. Zgodnie z nim, holenderski organ podatkowy „naruszył fundamentalne zasady praworządności”. Premier kraju Mark Rutte nie wykluczył możliwości rozwiązania obecnej koalicji rządzącej, ale zaznaczył, że jest temu przeciwny.
  • Rosja: Rosyjski działacz opozycyjny Aleksiej Nawalny znajduje się na krajowej liście osób poszukiwanych za rzekome naruszenie warunków zawieszonej kary pozbawienia wolności i grozi mu skazanie na trzy i pół roku więzienia, kiedy w ten weekend wróci do Rosji, powiedział w czwartek jeden z jego prawników. Nawalny powiedział, że pierwotna sprawa przeciwko niemu została sfabrykowana i że przebywał w Niemczech w tym czasie z powodu zatrucia, więc nie mógł się zgłosić. Służba więzienna twierdzi, że we wrześniu został wypisany ze szpitala w Berlinie i dlatego powinien był wrócić do Moskwy i zgłosić się do nich.
  • Etiopia: Co najmniej 80 osób zginęło we wtorek w wyniku postrzału, kiedy niezidentyfikowani bandyci wtargnęli do wioski w regionie Benishangul-Gumuz, wzdłuż granicy z Sudanem, w ostatniej z serii masakr o podłożu etnicznym w tym regionie.
  • We Włoszech rozpadła się koalicja rządząca. Przedstawiciele ugrupowania „Italia Viva” byłego premiera Matteo Renziego zrezygnowali ze swoich stanowisk w rządzie. Konflikt w koalicji rządzącej wybuchł miesiąc temu na tle sposobu i celów wykorzystania ponad 200 miliardów euro, które Włochy mają otrzymać w ramach Funduszu Odbudowy. Bez wsparcia „Italia Viva” rząd utraci większość w senacie. Może dojść do zmiany premiera i rekonstrukcji rządu. Przyśpieszone wybory są wykluczone z powodu pandemii.
  • Chiny: Chińska waluta, juan, osiągnęła najsilniejszy poziom od ponad dwóch lat w stosunku do dolara i innych głównych światowych walut. To sygnał wzrostu gospodarczej pozycji Chin, przekonują analitycy.
  • Bliski Wschód: Syria poinformowała, że Izrael zbombardował we wczesnych godzinach rannych w środę (13 stycznia) bazy milicji wspierane przez Iran, znajdujące się w pobliżu granicy z Irakiem. Według wojskowych i zachodnich źródeł wywiadowczych był to jeden z najbardziej „rozległych” nalotów w ostatnich miesiącach. Syryjska agencja informacyjna SANA i media państwowe podały, że Izrael dokonał ataków na ośrodki w Al Bukamal, przygranicznym mieście leżącym nad Eufratem, przez które przebiega ważny szlak dostaw, a także na obszarach prowincji i miasta Deir al Zor.
  • Włochy: Setki domniemanych członków najpotężniejszej włoskiej grupy mafijnej staną przed sądem w największym od dziesięcioleci procesie w sprawie przestępczości zorganizowanej. 355 podejrzanych gangsterów i skorumpowanych urzędników zostało oskarżonych po długim dochodzeniu w sprawie mafii z Kalabrii, ‚Ndranghety. Oczekuje się, że zeznania złoży ponad 900 świadków, a oskarżenie obejmuje morderstwa, handel narkotykami, wymuszenia i pranie pieniędzy. Proces rozpoczął się w środę (13 stycznia) i ma potrwać ponad dwa lata.
  • Aleksiej Nawalny planuje wrócić do Rosji. Rosyjski opozycjonista ogłosił na Twitterze, że w niedzielę (17 stycznia) wyjedzie z Niemiec, gdzie trafił po otruciu w ubiegłym roku. Nawalny przyznał, że nigdy nie rozważał pozostania za granicą, ponieważ nie wyjechał z Rosji z własnej woli.
  • Premier Estonii rezygnuje. Juri Ratas zdecydował się na ustąpienie z urzędu po tym, jak jego partia została uznana za podejrzaną w sprawie finansowania projektu deweloperskiego w stolicy kraju, Tallinie. We wtorek premier spotkał się z członkami swojej partii, aby omówić postawione zarzuty. Dziś przedstawi swoją decyzję  o ustąpieniu prezydentowi, który następnie musi wyznaczyć kolejnego szefa rządu.
  • Poker, jednoręki bandyta czy inne gry losowe na automatach zainstalowanych w Finlandii w niemal każdym sklepie spożywczym, kiosku czy na stacji benzynowej, nie są od wtorku dostępne dla każdego. Zagrać w nie można jedynie po potwierdzeniu tożsamości. „To historyczna zmiana” – podano w komunikacie państwowego monopolisty na rynku gier hazardowych Veikkaus.
  • Rosja: Federalna Służba Więzienna (FSIN) zwróciła się do sądu w Moskwie o odwieszenie kary łagru, na którą został skazany w 2014 r. Aleksiej Nawalny, otruty w sierpniu ubiegłego roku za pomocą środka typu nowiczok. „(Władimir – red.) Putin jest tak wściekły, że przeżyłem, że kazał FSIN iść do sądu i żądać zmiany wyroku”, ocenił opozycjonista na Twitterze. Podkreślił przy tym, że 30 grudnia 2020 r. wygasł okres próby, na który sąd zawiesił wykonanie kary. Wniosek został zarejestrowany w poniedziałek. FSIN powołuje się na „niedopełnienie zobowiązań” nałożonych na Nawalnego oraz „uchylenie się od zrekompensowania szkód bądź popełnienie nowego przestępstwa”. Współpracownicy polityka są przekonani, że chodzi o udaremnienie Nawalnemu powrotu do ojczyzny z Niemiec, gdzie przechodzi rehabilitację po otruciu.
  • Włochy: Premier Giuseppe Conte zapowiedział, że w razie upadku rządu nie będzie próbował tworzyć następnego gabinetu z udziałem partii Italia Viva byłego szefa rządu Matteo Renziego. Rządzącą koalicję Ruchu Pięciu Gwiazd (M5S), Partii Demokratycznej, Italia Viva oraz małego ugrupowania Wolni i Równi (LeU) podzieliła kwestia kształtu krajowego planu odbudowy gospodarczej po pandemii koronawirusa. Renzi zagroził, że w przypadku nieuwzględnienia jego postulatów wycofa z rządu swoich dwóch ministrów, Teresę Bellanovę oraz Elenę Bonetti. Gdyby Italia Viva wycofała się z koalicji, Contemu trudno będzie zebrać w parlamencie większość potrzebną do stworzenia rządu bez IV. Głosowanie nad planem odbudowy odbędzie się dzisiaj (12 stycznia). Więcej na ten temat pisaliśmy TUTAJ.
  • Stany Zjednoczone umieściły Kubę na liście państw sponsorujących terroryzm. Administracja Donalda Trumpa uznała, że władze w Hawanie chronią amerykańskich zbiegów i przywódców kolumbijskich rebeliantów, a także wspierają prezydenta Wenezueli Nicolasa Maduro. Sekretarz stanu USA Mike Pompeo w oświadczeniu stwierdził, że „reżim Castro musi zaprzestać wspierania międzynarodowego terroryzmu i sabotażowania amerykańskiej sprawiedliwości”. Decyzja pojawia się na kilka dni przed inauguracją prezydentury Joe Bidena, który w kampanii wyborczej zapowiadał odprężenie w relacjach z Kubą i oświadczył, że polityka Trumpa wobec Hawany „wyrządziła krzywdę Kubańczykom i nie zrobiła nic, by wspierać demokrację i prawa człowieka”.
  • Stany Zjednoczone: Wykryto zakażenie koronawirusem u goryli z zoo w San Diego. Lisa Peterson, dyrektor obiektu, powiedziała, że zwierzęta czują się dobrze, a jedynym objawem typowym dla choroby w ich przypadku jest kaszel. Goryle najprawdopodobniej zaraziły się od pracownika zoo.
  • Rząd Stanów Zjednoczonych zapowiada, że od wtorku zacznie pobierać nowe cła na części do samolotów i inne produkty z Francji i Niemiec po tym, jak nie udało mu się rozwiązać 16-letniego sporu z Unią Europejską ws. pomocy publicznej dla koncernów Boeing oraz Airbus.
  • W Moskwie odbyły się rozmowy dotyczące uregulowania statusu Górskiego Karabachu. Wzięli w nich udział przywódcy Rosji, Armenii i Azerbejdżanu. Władimir Putin, Nikoł Paszynian i Ilham Alijew podpisali wspólne oświadczenie, w którym podkreślili, że zwaśnione strony będą dążyć do otwarcia granic i odbudowy stosunków gospodarczych.
  • Facebook zamknął konta wielu urzędników rządowych z Ugandy na kilka dni przed  wyborami prezydenckimi i parlamentarnymi. Portal stwierdził, że urzędnicy manipulowali debatą publiczną, zakładając fałszywe profile, podszywając się pod innych użytkowników i komentując treści tak, aby zyskiwać popularność. Kandydatami na stanowisko prezydenta są piosenkarz Bobi Wine oraz obecnie urzędujący Yoweri Museveni, którego sekretarz prasowy oskarżył Facebooka o próbę wpłynięcia na wynik wyborów.
  • Białoruś: Liderka opozycji Swiatłana Cichanouska stwierdziła, że przed końcem 2021 r. w kraju powinny odbyć się wybory prezydenckie oraz powinno zostać zorganizowane referendum w sprawie zmian w konstytucji – bez udziału Aleksandra Łukaszenki. Wypowiedź kandydatki w sierpniowych, sfałszowanych wyborach ma związek z niedawnym ogłoszeniem przez prezydenta rozpoczęciem prac nad zmianami w białoruskiej ustawie zasadniczej. Cichanouska zaakcentowała, że na Białorusi może być przyjęta tylko konstytucja, w której przygotowaniu uczestniczy społeczeństwo, a nie tak jak proponuje Łukaszenka – prorządowy Ogólnobiałoruski Zjazd Ludowy.
  • Włochy: Prezydent Sergio Mattarella wezwał partie rządzące do zatwierdzenia Krajowego Planu Odbudowy gospodarczej po pandemii koronawirusa. W ostatnich tygodniach w rządzącej koalicji dochodzi do nieporozumień w związku z wydatkowaniem środków otrzymanych z unijnego Funduszu Odbudowy, z którego w ramach bezzwrotnych grantów i niskooprocentowanych pożyczek Włochom przypadnie ponad 200 mld euro. Spór o nadzór nad środkami wywołał w ostatnich tygodniach poważne napięcie między szefem ugrupowania Italia Viva Matteo Renzim a premierem Giuseppe Contem. Więcej TUTAJ
  • Indonezja: Nurkowie wyłowili wraki i szczątki ludzkie samolotu Sriwijaya Air Flight 182, który rozbił się w oceanie u wybrzeży Indonezji w sobotę (9 stycznia) z 62 osobami na pokładzie. Przyczyna katastrofy nie jest jeszcze znana.
  • Wielka Brytania: Organizacja pracodawców twierdzi, że co najmniej 250 tys. małych firm mogłoby zostać zamkniętych bez udzielenia im większej pomocy finansowej ze strony rządu.  Ostrzeżenie Federacji Małych Przedsiębiorstw (FSB) w poniedziałek pojawiło się po tym, jak władze wprowadziły ponownie lockdown, aby powstrzymać rozprzestrzenianie się wysoce zaraźliwego szczepu koronawirusa. FSB  twierdzi, że 4,6 mld funtów ogłoszone przez ministra Rishiego Sunaka w formie pomocy dla małego biznesu „to za mało”. „Rozwój środków wsparcia biznesu nie nadąża za coraz większymi ograniczeniami” – podkreślił w oświadczeniu prezes FSB Mike Cherry. „W tym roku ryzykujemy utratę setek tysięcy rentownych małych firm. To ogromny koszt dla społeczności lokalnych”.

Bośnia i Hercegowina: Kryzys humanitarny po pożarze obozu dla migrantów. UE wzywa do działania

Pomocy potrzebuje ok. 1,5 tys. osób, ale bośniackie władze nie potrafią porozumieć się w sprawie znalezienia rozwiązania.

Kobiety, które w 2020 r. zmieniły świat: Od gospodyni domowej walczącej z dyktaturą po "boginię demokracji"

To one pokazały w minionym roku, że kobiety miały, mają i będą miały ogromny wpływ na rzeczywistość i sytuację na świecie.

Wszystko co ważne w Europie i na świecie na EURACTIV.pl

Zapraszamy także do czytania codziennego przeglądu informacji z europejskich stolic – The Capitals – aby być na bieżąco z najważniejszymi wydarzeniami w Unii Europejskiej.