Po roku od wyborów Bośnia i Hercegowina wreszcie ma premiera

Zoran Tegeltija, źródło: Wikipedia/Herceg TV (CC BY 2.0)

Koniec kryzysu politycznego w Bośni i Hercegowinie. Po przeszło roku od wyborów parlamentowi tego kraju udało się wreszcie wyłonić nowego szefa rządu. Jego gabinet zacznie pracę jeszcze w tym roku.

 

Nowym premierem Bośni i Hercegowiny został 58-letni ekonomista Zoran Tegeltija, który wywodzi się z grupy etnicznej bośniackich Serbów. Obok katolickich Chorwatów oraz muzułmańskich Bośniaków prawosławni Serbowie stanowią jedną z trzech głównych grup etniczno-religijnych w kraju, który jest dodatkowo podzielony na dwie autonomiczne części – Federację Chorwacko-Bośniacką oraz Republikę Serbską.

BiH podzielony politycznie, etnicznie i religijnie

Skomplikowana struktura państwa (na które składa się jeszcze malutki, samorządni Dystrykt Brczko) utrudnia zarządzanie nim na poziomie centralnym. Funkcję głowy państwa właśnie dlatego sprawuje trzyosobowe prezydium, które składa się z przedstawicieli najważniejszych grup etniczno-religijnych. Ale premier musi być jeden.

Wybory w parlamentarne w październiku 2018 r. wyłoniły 98-osobową izbę niższą parlamentu centralnego (tzw. Izbę Reprezentantów), ale ponad rok trwały spory dotyczącego tego jakie powinny być przyszłe relacje Bośni i Hercegowiny z NATO, co uniemożliwiło wybór premiera, ponieważ kandydat nie tylko musi uzbierać poparcie większości członków Izby Reprezentantów, ale także wcześniejszą akceptację trzyosobowego prezydium.

O ile bowiem wszystkie trzy główne grupy etniczno-religijne popierają wejście kraju do Unii Europejskiej, o tyle co do NATO istnieje wielki spór. Chorwaci i Bośniacy chcieliby przystąpienia do Sojuszu Północnoatlantyckiego, ale Serbowie wolą pozostać formalnie militarnie neutralni i utrzymywać otwartą możliwość współpracy również z Rosją.

Ci ostatni blokowali więc przesłanie do Kwatery Głównej NATO planu reform, które mają służyć zbliżeniu z Sojuszem. Udało się jednak osiągnąć w tej sprawie porozumienie. Dokument trafi do Brukseli, choć będzie miał niższą rangę dyplomatyczną. Prześle go oficjalnie nie rząd, a bośniacki ambasador przy NATO.

Bośnia i Hercegowina: Szansa na nowy rząd po 10 miesiącach od wyborów?

Niemal rok po wyborach parlamentarnych trzy główne partie w Bośni i Hercegowinie osiągnęły wstępny kompromis w sprawie utworzenia nowego rządu. W ciągu najbliższych 30 dni okaże się czy to wystarczy, by przełamać kilkumiesięczny paraliż państwa.
 

Ogłoszenie wczorajszego (5 sierpnia) wstępnego porozumienia …

UE apeluje o reformy

Choć co do cywilnej integracji europejskiej takich sporów nie ma, to jednak właśnie niemożność zawarcia kompromisu między grupami etniczno-religijnymi jest także dużą przeszkodą w akcesji do UE, która chce, aby Bośnia i Hercegowina działała bardziej spójnie jako państwo na szczeblu centralnym. Wewnętrzne spory i kruchość organów władzy centralnej bardzo spowalniają bowiem wymagane w procesie przedakcesyjnym reformy.

Wybór nowego premiera to ważny krok w kierunku zażegnania kryzysu politycznego w Bośni i Hercegowinie. „Musimy pracować z poświęceniem, aby nadrobić stracony czas, uchwalić przyszłoroczny budżet, reaktywować zamrożone inwestycje i doprowadzić do wzmocnienia gospodarki” – powiedział w swoim pierwszym wystąpieniu premier Tegeltija, który reprezentuje Związek Niezależnych Socjaldemokratów (SNSD), czyli ugrupowanie rządzące obecnie będącej częścią Bośni i Hercegowiny Republice Serbskiej.

Zapowiedział też przedstawienie jeszcze w tym miesiącu pełnego składu swojego 9-osobowego gabinetu, który także powinien odzwierciedlać strukturę etniczno-religijną kraju. Jego kandydaturę na premiera poparło w Izbie Reprezentantów 42 deputowanych. Większość udało mu się zdobyć dzięki temu, że część posłów jedynie się wstrzymała od głosu.

Bośnia i Hercegowina: Ruch "Sprawiedliwość dla Davida" protestuje już 9. miesiąc

W Banja Luce codziennie od 9 miesięcy są organizowane protesty ruchu „Sprawiedliwość dla Davida”, po tym jak doszło tam do śmierci młodego Davida Dragicevicia.
 
Przeciwko niesprawiedliwości
Na początku marca 2018 r. w Banja Luce (Republika Serbska) znaleziono ciało 21-letniego Davida Dragicevicia. Zdaniem …