Rezolucja PE nt. sytuacji w Jemenie: Francuzi i Hiszpanie nie popierają unijnego embarga na broń

Parlament Europejski, Pascal Canfin, Renew Europe, Jemen, rezolucja, Arabia Saudyjska, wojna, Francja, Hiszpania, SIPRI, zbrojenia, Bliski Wschód, Iran

Wśród europarlamentarzystów, którzy nie wyrazili w głosowaniu jasnego stanowiska na temat tego punktu rezolucji PE znalazło się 23 Francuzów (w tym przedstawiciele partii En Marche, założonej przez prezydenta Francji Emmanuela Macrona). Wśród nich jeden z prominetnych europosłów frakcji Renew Europe Pascal Canfin (na zdj.). / Foto via European Union 2020 - Source : EP [DAINA LE LARDIC]

Parlament Europejski w czwartek (11 lutego) zagłosował nad rezolucją na temat pomocy humanitarnej oraz sytuacji politycznej w Jemenie. Wśród założeń dokumentu znalazło się wezwanie do nałożenia ogólnounijnego zakazu eksportu broni w rejony konfliktu. Inicjatywa nie uzyskała poparcia członków centrowej frakcji (Renew Europe) z Francji i Hiszpanii, którzy wstrzymali się od głosu.

 

 

Europosłowie przyjęli rezolucję, w której zgodzili się, że należy wzmocnić pomoc humanitarną dla Jemenu. Według Parlamentu rozwiązanie konfliktu nie może być procesem zbrojnym, ale takim, który w sposób pokojowy aktywnie włączy Jemeńczyków.

Kontrowersje wywołało jednak wezwanie do nałożenia ogólnounijnego zakazu eksportu broni do m.in. Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

Zamach w Jemenie. Dwa ataki, co najmniej 26 ofiar śmiertelnych

Celem był najprawdopodobniej nowy rząd jedności narodowej Jemenu.

Francusko-hiszpańska bierność

W 11 punkcie projektu rezolucji parlamentarnej proponowano “wprowadzenie ogólnounijnego zakazu wywozu, sprzedaży, unowocześniania i utrzymywania wszelkich typów sprzętu wykorzystywanego do obrony na potrzeby członków koalicji, w tym Arabii Saudyjskiej i ZEA, z uwagi na poważne naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego oraz praw człowieka w Jemenie”.

Wśród europarlamentarzystów, którzy nie wyrazili w głosowaniu jasnego stanowiska na temat tego punktu rezolucji PE znalazło się 23 Francuzów (w tym przedstawiciele partii En Marche, założonej przez prezydenta Francji Emmanuela Macrona) i 7 Hiszpanów z centrowej frakcji Odnówmy Europę (Renew Europe).

Podobna sytuacja miała miejsce w lipcu 2020 r., kiedy Parlamentowi Europejskiemu przedstawiono raport na temat handlu bronią, którego częścią była poprawka dotycząca wzmocnienia systemu kontroli. Próba wprowadzenia większego nadzoru nie powiodła się, a głosy wstrzymujące oddali francuscy europosłowie z frakcji Renew.

Wtedy Hannah Neumann, twórczyni raportu z Partii Zielonych, powiedziała: “W Niemczech przedstawiciele rządu są neutralni w stosunku do przemysłu zbrojeniowego. Natomiast we Francji to przedstawiciele przemysłu zbrojeniowego mają głos w rządzie”.

Zawieszenie broni w Jemenie. Życiu Jemeńczyków zagraża nowy wróg: koronawirus

W Jemenie, najbiedniejszym państwie Bliskiego Wchodu odnotowano pierwszy przypadek koronawirusa. Zniszczony wojną kraj czeka trudna walka.

Współwinni?

Według danych Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) w latach 2014-2018 kraje UE znajdowały się wśród głównych dostawców zbrojeń do Arabii Saudyjskiej. Pierwsze miejsce należało do Stanów Zjednoczonych, jednak za nimi uplasowały się Wielka Brytania i Francja.

Portal EU Observer, powołując się na dokumenty rządu Francji, pisał o sprzęcie produkcji francuskiej firmy Nexter Systems, który był rozmieszczony na granicy jemeńsko-saudyjskiej w 2018 r. W przypadku użycia mógłby objąć swoim zasięgiem ponad 400 tys. osób i miał być wsparciem dla “saudyjskich sił zbrojnych w przesuwaniu się w głąb terytorium Jemenu”.

Z kolei – według Lighthouse Reports – grupa DCI była jednym z wielu francuskich podmiotów, które prowadziły treningi m.in. dla członków Gwardii Narodowej Arabii Saudyjskiej. Hannah Neumann (Zieloni) podała, że w Jemenie używane są także samoloty myśliwskie Mirage 2000.

Według SIPRI we Francji wartość pozwoleń wydanych na eksport broni do Arabii Saudyjskiej wzrosła w 2018 r. o 50 proc. W 2019 r. Jon Carezco z organizacji Oxfam w rozmowie z „Le Monde” mówił, że od roku 2015 do Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonych Emiratów Arabskich wysłano francuski sprzęt zbrojeniowy wart prawie 6 mld euro.

W 2020 r. 14 organizacji humanitarnych zwróciło się do parlamentu francuskiego w sprawie usprawnienia kontroli nad działaniami rządu Francji na polu eksportu broni, oskarżając władze o aktywne przyczynianie się do zaogniania jemeńskiego sporu.

Jemen: ONZ wstrzymuje część działań humanitarnych. Sytuacja jest "katastrofalna"

W Jemenie 75 proc. kluczowych operacji ONZ zostało ograniczonych lub zredukowanych z uwagi na brak wystarczających środków

Pojawiające się i znikające embarga

Do tej pory restrykcje na eksport broni do stron konfliktu nałożyły m.in. Niemcy, Dania i Finlandia. Holandia podjęła decyzję, by nie wysyłać broni do Arabii Saudyjskiej, chyba że zaistnieje “niepodważalny dowód” na to, że broń nie zostanie użyta do celów wojennych.

W ubiegłym tygodniu prezydent Stanów Zjednoczonych Joe Biden stwierdził, że “wojna w Jemenie musi się skończyć”, dlatego USA wycofa wsparcie dla działań wojennych oraz zaprzestanie sprzedaży broni stronom konfliktu.

Natomiast Al Jazeera opisała przypadek Wielkiej Brytanii, która embargo na eksport broni do Arabii Saudyjskiej nałożyła w 2019 r. Jednak po analizie, w której stwierdzono, że nie istnieje “wyraźne ryzyko” naruszeń ze strony Saudyjczyków, zakaz zniesiono.

Zgodnie z raportem opublikowanym przez Departament Handlu Międzynarodowego Wielkiej Brytanii (DIT) w czasie trzech miesięcy od odwołania ograniczeń – od lipca do sierpnia 2020 r. – podjęto decyzję o sprzedaży Arabii Saudyjskiej broni o wartości 1,39 mln funtów (ponad 7 mln złotych).

Martin Butcher, doradca ds. konfliktów organizacji Oxfam, skrytykował decyzję rządu brytyjskiego. “Każda racjonalna ocena dowodów z typowego ataku na cywilów, ich domy i kluczową infrastrukturę pokazuje jasne zagrożenie pogwałcenia międzynarodowego prawa humanitarnego. Eksport broni do Arabii Saudyjskiej musi skończyć się natychmiast”, stwierdził Butcher.

Siergiej Ławrow: Rosja jest gotowa do zerwania stosunków z Unią Europejską. Kreml dementuje

„Nie chcemy izolować się od życia międzynarodowego, ale trzeba być na to gotowym”, podkreslił szef rosyjskiego MSZ.

Największy konflikt humanitarny

Wojna w Jemenie trwa od 2015 r., kiedy koalicja na czele z Arabią Saudyjską rozpoczęła interwencję w celu przywrócenia obalonego przez Ruch Huti jemeńskiego prezydenta Abd-Rabbu Mansoura Hadiego.

Próby Organizacji Narodów Zjednoczonych podejmowane dwa lata temu, by rozpocząć rozmowy pokojowe ze stronami konfliktu zakończyły się porażką.

Sytuacja w Jemenie jest uznawana za największy kryzys humanitarny na świecie. Zgodnie z danymi ONZ, 80 proc. ludności Jemenu – kraju, który już przed wybuchem wojny był jednym z najbiedniejszych państw regionu – potrzebuje pomocy humanitarnej.