USA zakazują chińskich aplikacji. Cichanouska pojedzie do Brukseli / Europa i świat w skrócie

Prezydent Donald Trump zapowiedział zablokowanie TikToka w USA (Photo by Solen Feyissa on Unsplash)

Prezydent Donald Trump zapowiedział zablokowanie TikToka w USA (Photo by Solen Feyissa on Unsplash)

USA zakazują TikToka i WeChata. Europa i świat w skrócie. Liderka białoruskiej opozycji Swiatłana Cichanouska została zaproszona do Brukseli na spotkanie z szefami dyplomacji państw członkowski UE. W piątek MZ poinformowało o 757 nowych przypadkach zakażenia koronawirusem w Polsce i 17 zgonach. Najwięcej nowych zakażeń potwierdzono w ciągu ostatniej doby w Indiach – 34,9 tys., w USA – 16 tys. i w Rosji – 5,9 tys.

Na świecie liczba wykrytych od początku pandemii zakażeń wynosi ponad 30,4 mln, zmarło ponad 952 tys. osób, ale wyzdrowiało już ponad 22,1 mln.

 

  • USA: Administracja prezydenta Donalda Trumpa wprowadza zakaz ściągania popularnych chińskich mobilnych aplikacji internetowych TikTok ora WeChat. Amerykańskie władze tłumaczą swoją decyzję zagrożeniem bezpieczeństwa danych użytkowników. Od niedzieli  (20 września) amerykańscy użytkownicy smartfonów i tabletów nie będą mogli instalować aplikacji TikTok i WeChat. Ci, którzy je już posiadają będą mieć zablokowaną możliwość ich aktualizowania.
  • Wysoki Przedstawiciel UE ds. polityki międzynarodowej i bezpieczeństwa Josep Borrell zaprosił kandydatkę opozycji w wyborach prezydenckich na Białorusi Swiatłanę Cichanouską na śniadanie w poniedziałek (21 września) z unijnymi ministrami spraw zagranicznych przed ich posiedzeniem w Brukseli. Sytuacja na Białorusi ma być jednym z tematów tego posiedzenia.
  • Tymczasem prezydent Białorusi Aleksander Łukaszenka zapowiedział zamknięcie granic z Polską i Litwą, a także wzmocnienie kontroli na granicy z Ukrainą. W przemówieniu wygłoszonym w Mińsku powiedział: „jesteśmy zmuszeni postawić pół wojska pod bronią i zamknąć zachodnią granicę”. Na Białorusi nie ustają protesty po wyborach prezydenckich, które odbyły się 9 sierpnia.
  • Wenezuela. Prezydent Nicolas Maduro oraz członkowie jego rządu byli świadomi, że wenezuelskie siły bezpieczeństwa dokonywały zabójstw i stosowały tortury, wynika z raportu zespołu niezależnych śledczych działających pod egidą ONZ. Misja znalazła uzasadnione podstawy, by sądzić, że władze i siły bezpieczeństwa Wenezueli od 2014 r. planowały i przeprowadzały serię działań poważnie naruszających prawa człowieka – w tym arbitralnych zabójstw i systematycznego stosowania tortur – z których część stanowi zbrodnie przeciwko ludzkości, oświadczyła kierująca zespołem Marta Valinas. Jak zaznaczono w raporcie, zdecydowana większość bezprawnych zabójstw popełnionych przez siły bezpieczeństwa nie zakończyła się pociągnięciem do odpowiedzialności bezpośrednich sprawców ani ich przełożonych.
  • Polska. Polska Agencja Prasowa poinformowała w środę (16 września) wieczorem, że prokuratura krajowa wystąpiła do sądu z wnioskiem o tymczasowe aresztowanie trzech kontrolerów ruchu pełniących w kwietniu 2010 r. służbę na lotnisku w Smoleńsku. Zespół śledczy nr 1 w Prokuraturze Krajowej wystąpił do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotów z wnioskiem o tymczasowe aresztowanie trzech kontrolerów pełniących w 2010 r. służbę na lotnisku w Smoleńsku-Północ. Chodzi o Pawła P., Wiktora R. oraz płk. Nikołaja K., byłego dowódcę lotniska. To pierwszy krok do wydania międzynarodowego listu gończego. Po ewentualnym wydaniu przez sąd postanowienia o tymczasowym aresztowaniu kontrolerów, śledczy będą mogli podjąć działania zmierzające do ich zatrzymania.
  • Białoruś. Zewnętrzni „agresorzy” w ciągu ostatnich 10 lat przygotowywali siedmioetapowy plan działań przeciwko Białorusi, oświadczył w środę (16 września) prezydent Aleksander Łukaszenka. Za działaniami tymi stały USA oraz ich „satelici” w Europie, a ich celem była kolorowa rewolucja – dodał.
  • Tymczasem Białoruś zwróciła się do Rosji w sprawie nowych rodzajów uzbrojenia – powiedział w środę (16 września) prezydent Aleksander Łukaszenka na spotkaniu z ministrem obrony Rosji Siergiejem Szojgu. Zdaniem Szojgu należy zintensyfikować dwustronne przedsięwzięcia wojskowe. Od poniedziałku (14 września) na poligonie w Brześciu na Białorusi, tuż obok granicy z Polską, trwają kilkudniowe białorusko-rosyjskie manewry wojskowe „Słowiańskie Braterstwo 2020”.
  • Zwiększenie redukcji emisji dwutlenku węgla, propozycja płacy minimalnej w całej Unii, usprawnienie podejmowania decyzji i krytyka tego co dzieje się za wschodnią granicą – o tym między innymi mówiła przewodnicząca Komisji Europejskiej w Parlamencie Europejskim. Ursula von der Leyen wygłosiła orędzie o stanie Unii na sesji plenarnej. Więcej na ten temat piszemy TUTAJ.
  • Przedstawiciele Izraela oraz Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Bahrajnu podpisali porozumienia o normalizacji stosunków dyplomatycznych i gospodarczych. Ceremonia pod patronatem prezydenta USA Donalda Trumpa odbyła się w Białym Domu. orozumienia zwane „Abraham Accords” przewidują normalizację stosunków gospodarczych i dyplomatycznych pomiędzy Izraelem a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi i Bahrajnem, w tym ustanowienie ambasad w stolicach tych krajów.
  • Poprawia się stan zdrowia Aleksieja Nawalnego. Rosyjski opozycjonista, którego próbowano otruć toksyną z grupy tzw. nowiczoków poinformował, że jest już w stanie oddychać samodzielnie. Opublikował też na jednym z portali społecznościowych zdjęcie, na którym widać jak siedzi na łóżku szpitalnym w otoczeniu rodziny. „Cześć tu Nawalny, tęsknie za wami wszystkimi” – napisał rosyjski opozycjonista, który wciąż przebywa w klinice w Berlinie.
  • Białoruski wydawca Andrej Januszkiewicz poinformował o żądaniach  urzędu celnego na Białorusi, który domaga się ekspertyzy dotyczącej wydanej w języku białoruskim książki  dla dzieci „Harry Potter i Komnata Tajemnic”. Urzędnicy żądają potwierdzenia tego, że w książce nie ma nawoływań do przewrotu państwowego. Wydawnictwo Januszkiewicza wydrukowało książkę „Harry Potter i Komnata Tajemnic” poza granicami Białorusi i próbowało sprowadzić gotowy nakład do kraju.
  • Prezydent Rosji Władimir Putin powiedział 14 września – w czasie rozmów w Soczi z przywódcą Białorusi Aleksandrem Łukaszenką – że Moskwa udzieli Białorusi kredytu na 1,5 mld dolarów. Podkreślił też, że „Białorusini powinni sami rozwiązać sytuację w swoim kraju.” Białoruski prezydent dziękował zaś Rosji za wsparcie i nazywał ten kraj „starszym bratem”. „Musimy współpracować we wszystkim” – oświadczył Łukaszenka. Więcej na ten temat piszemy TUTAJ.
  • Dwa kolejne laboratoria, z Francji i Szwecji, potwierdziły wstępne wyniki niemieckich toksykologów, wskazujące że Aleksieja Nawalnego próbowano otruć. Według laboratoriów, do próby uśmiercenia lidera rosyjskiej opozycji miało dojść przy pomocy środka bojowego z grupy tzw. nowiczoków. Wcześniej do tych samych wniosków doszli eksperci z Niemiec, gdzie leczony jest Nawalny.
  • Czy na planecie Wenus jest życie? Międzynarodowa grupa badawcza, z udziałem Polaka, ogłosiła wykrycie w chmurach na Wenus rzadkiej cząsteczki fosforowodoru (a dokładnie fosfiny). Zaobserwowana ilość raczej wyklucza jako źródło tej substancji procesy niebiologiczne. Być może źródłem fosfiny mogą być więc organizmy żywe występujące w chmurach.
  • Unia Europejska domaga się od Chin wzajemności we współpracy gospodarczej i uczciwej konkurencji, krytykuje też łamanie praw człowieka. Ponad dwie i pół godziny trwała wideokonferencja z udziałem przywódców Chin i Unii. Szefowie Rady Europejskiej Charles Michel i Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz kanclerz Niemiec Angela Merkel rozmawiali z przewodniczącym Chińskiej Republiki Ludowej Xi Jinpingiem. Wcześniej UE i Chiny podpisały umowę o wzajemnej ochronie produktów spożywczych z oznaczeniem geograficznym. Więcej o tej umowie przeczytacie TUTAJ.
  • Japonia: Główny sekretarz japońskiego rządu 71-letni Yoshihide Suga został wybrany na przewodniczącego Partii Liberalno-Demokratycznej. W ten sposób większość członków partii rządzącej wskazała go jako następcę premiera Shinzo Abe, który ustępuje z urzędu ze względów zdrowotnych. Szerzej piszemy o tym TUTAJ.
  • Izrael: Rząd zapowiedział wprowadzenie trzytygodniowego lockdownu w całym kraju. Nowe ograniczenia mają zacząć obowiązywać w najbliższy piątek (18 września), na kilka godzin przed rozpoczęciem żydowskiego Nowego Roku. Zgodnie z nowymi przepisami zgromadzenia w pomieszczeniach zamkniętych będą ograniczone do 10 osób, a te na świeżym powietrzu – do 20 osób. Podczas blokady Izraelczycy będą musieli pozostać w promieniu 500 metrów od swoich domów. Zamknięte będą również restauracje.
  • Białoruś: Około 150 tys. osób manifestowało w Mińsku. Odbył się tam „Marsz bohaterów”. Mniejsze demonstracje, z udziałem kilku tysięcy ludzi, odbyły się też w innych miastach Białorusi – Grodnie, Brześciu, Homlu, Mohylewie i Witebsku. Uczestnicy akcji protestacyjnych domagają się ustąpienia prezydenta Aleksandra Łukaszenki. Z informacji milicji wynika, że w stolicy zatrzymano około 400 uczestników manifestacji. Protesty na Białorusi trwają już 36 dni.
  • Francja: Wczoraj – w sobotę – odbyła się w Paryżu pierwsza od pół roku demonstracja Żółtych Kamizelek. Główne hasła to „sprawiedliwość społeczna”, „więcej demokracji partycypacyjnej”, „koniec przywilejów” (niesprawiedliwie przysługujących), oraz „prawo do manifestacji”, które zostało ograniczone w wyniku obostrzeń przeciwpandemicznych. Przybyło ok. tysiąca osób, mniej niż było planowane przez demonstrantów i mniej niż spodziewały się służby porządkowe. Zatrzymano 154 najbardziej agresywnych demonstrantów.
  • Francja: Również wczoraj odbyła się manifestacja myśliwych. Też przybyło ok. tysiąca osób, jednak nie protestowali w stolicy, ale w Prades (departament Pireneje Wschodnie), czyli w mieście pochodzenia premiera Jeana Castexa. Myśliwi sprzeciwiają się zakazowi polowania  na ptaki poprzez zostawianie pułapek z klejem (à la glu). Bronią też idei wiejskości (ruralité).
  • Grecja: Policja użyła w sobotę (12 września) gazu łzawiącego do rozproszenia grupy migrantów protestujących na wyspie Lesbos, cztery dni po spaleniu się ich obozu w miejscowości Moria. Migranci obrzucili policjantów kamieniami. Zamieszki wybuchły nieopodal nowego tymczasowego obozu, do którego przyjęto ok. 200 osób. Po środowym pożarze największego greckiego obozu dla uchodźców tysiące ludzi śpią pod gołym niebem i protestują przeciwko policyjnym blokadom. Jak dotąd 10 państw UE postanowiło wspólnie przyjąć ze spalonego obozu 400 nieletnich migrantów, ale to „kropla w morzu potrzeb”, alarmują międzynarodowe organizacje zajmujące się migrantami i prawami człowieka. Więcej o pożarze obozu na Lesbos piszemy tutaj
  • Wielka Brytania: Szetlandy rozważają odłączenie się od Szkocji. Tamtejsi radni zdecydowaną większością przegłosowali w piątek (12 września) wniosek o zbadanie możliwości oderwania się archipelagu. Jako główne argumenty za separacją przedstawia się scentralizowane zarządzanie Szkocją przez rząd, tworzony przez Szkocką Partię Narodową (SNP). Przewodniczący rady Szetlandów Steven Coutts stwierdził, że obecny „status quo nie działa, gdyż ani dewolucja (czyli przekazanie części uprawnień przez rząd w Londynie Edynburgowi – red.), ani ustawa o wyspach nie skutkowały poprawą jakości życia” mieszkańców Szetlandów.
  • Grecja: Turecki okręt sejsmiczny Oruç Reis, przy pomocy którego Turcja prowadziła na Morzu Śródziemnym poszukiwania ropy naftowej i gazu ziemnego, powrócił do bazy w zatoce Antalya, informuje agencja Reutera. Prace prowadzone były na terenach, o które Turcja spiera się z Grecją i Cyprem, co dało początek nowemu konfliktowi między trzema państwami. Krok Turcji został przyjęty z zadowoleniem przez greckiego premiera Kyriakosa Mitsotakisa, który określił wycofanie statku ze spornego obszaru jako „dobry pierwszy krok” i wyraził nadzieję, że będzie to początek dialogu ze stroną turecką. Ateny i Ankara prowadzą na razie rozmowy techniczne na forum NATO, których celem jest dekonfliktacja na Morzu Śródziemnym oraz zapobieganie incydentom na spornym obszarze, na którym przebywają jednostki obu stron konfliktu i prowadzą manewry wojskowe.
  • Białoruś: Resort obrony po raz kolejny zarzucił Sojuszowi Północnoatlantyckiemu próby ingerencji militarnej w sytuację na Białorusi i prowadzenie działań w pobliżu granicy. „Białoruś jest zaniepokojona aktywnością sił NATO u jej granic i będzie nadal aktywnie reagować na sytuację”, zapowiedział w sobotę minister obrony Wiktar Chrenin. Sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg wielokrotnie powtarzał, że Sojusz nie ma rozbudowanej armii na tym terenie, ale NATO jest gotowe bronić państw członkowskich w razie niebezpieczeństwa. Stanowczo sprzeciwiał się też wykorzystywaniu NATO przez władze w Mińsku jako pretekstu do brutalnego tłumienia opozycyjnych protestów.
  • Węgry: Zamknięte zostanie kolejne krytyczne wobec rządu medium. Stacja Klubradio od lutego 2021 r. straci licencję. Radio już kilka lat temu straciło koncesję na nadawanie audycji na antenie ogólnokrajowej i obecnie dostępne jest jedynie Budapeszcie. To dziś jedyna stacja, która do swoich programów zaprasza gości krytykujących obecną władzę na Węgrzech.
  • Rosja: W niedzielę (13 września) w niektórych regionach kraju odbywają się wybory samorządowe. To pierwsze głosowanie od czasu próby otrucia ikony rosyjskiej opozycji Aleksieja Nawalnego. Nawalny mógł być czołową postacią tych wyborów jako pomysłodawca tzw. „sprytnego głosowania” (ros. „umnoje gołosowanie”), czyli strategii oddawania głosów na najmocniejszych opozycyjnych kandydatów w danym regionie, bez oglądania się na polityczną przynależność. Celem tych działań jest odsunięcie od władzy w samorządach partii Jedna Rosja. „Sprytne głosowanie” sprawdziło się już w kilku regionach. Podejrzewa się, że obawa o aktywność przedwyborczą Aleksieja Nawalnego była jedną z przyczyn jego otrucia.
  • Włochy: Premier Giuseppe Conte i minister spraw wewnętrznych Luciana Lamorgese wzięli udział w pogrzebie 21-letniego czarnoskórego mężczyzny, którego śmierć wstrząsnęła włoskim społeczeństwem, informuje Associated Press. Willy Monteiro Duarte zginął w ubiegłą niedzielę (6 września) podczas zamieszek na przedmieściach Rzymu. W związku ze zdarzeniem zatrzymano cztery osoby, w tym dwóch braci z kryminalną przeszłością. Według relacji świadków Rzymianin Monteiro Duarte, syn imigrantów z Wysp Zielonego Przylądka, zainterweniował, gdy napastnicy bili jego przyjaciela i broniąc go, sam poniósł śmierć. Nie potwierdzono wątków rasistowskich zdarzenia.
  • Ukraina: W drugiej połowie października wizytę na Ukrainie złoży prezydent Polski Andrzej Duda, ogłosił Wołodymyr Zełenski. Jak napisał na Twitterze, wizyta będzie „kolejnym dowodem przyjaznych i ciepłych relacji między Ukrainą a Polską. Ukraiński prezydent podziękował także Warszawie za wsparcie integralności terytorialnej Ukrainy i oświadczył, że Kijów zamierza przystąpić do proponowanego przez Polskę planu współpracy w walce z pandemią koronawirusa. Plany wizyty potwierdził także szef polskiej dyplomacji Zbigniew Rau.
  • Chiny: Pekin wstrzymuje import wieprzowiny z Niemiec. Decyzja ma związek z wykryciem ogniska ASF w Niemczech. Rocznie Berlin wysyła do Chin wieprzowinę o wartości ponad 1 miliarda euro, co stanowi niemal 15 proc. całkowitego chińskiego importu tego mięsa.
  • USA: Maurico Claver-Carone został dyrektorem Międzyamerykańskiego Banku Rozwoju. Obejmie urząd 1 października, a nominowany został przez administrację Donalda Trumpa. Stało się to wbrew dotychczasowej tradycji, według której funkcję tę pełnił przedstawiciel innego państwa niż Stany Zjednoczone, i spotkało się z krytyką państw regionu. Claver-Carone obiecał, że swój urząd obejmie tylko na jedną pięcioletnią kadencję. Bank powstał w 1959 r. i ma na celu wsparcie gospodarcze dla gorzej rozwiniętych państw Ameryki Łacińskiej.
  • USA: Izrael i Bahrajn zgodziły się na zawarcie porozumienie o pełnej normalizacji stosunków dwustronnych, przekazał w piątek (11 września) prezydent USA Donald Trump. Wcześniej na taki krok zdecydowały się Zjednoczone Emiraty Arabskie. O zawarciu porozumienia między Izraelem, a leżącym na wybrzeżu Zatoki Perskiej Bahrajnem prezydent USA poinformował za pośrednictwem mediów społecznościowych. Informację potwierdziły oba zainteresowane kraje. Premier Izraela Benjamin Netanjahu nazwał porozumienie „nową erą pokoju”. Z kolei król Bahrajnu Hamad ibn Isa al-Chalifa podkreślił, że konieczne jest osiągnięcie uczciwego i trwałego pokoju między państwem żydowskim i Palestyńczykami, opartym na rozwiązaniu dwupaństwowym. Zjednoczone Emiraty Arabskie, które nawiązały stosunki dyplomatyczne z Izraelem kilka tygodni temu, pogratulowały w piątek Bahrajnowi i państwu żydowskiemu decyzji. Więcej o nawiązaniu relacji dyplomatycznych Izraela i ZEA piszemy tutaj.
  • Polska i Litwa apelują do Wielkiej Brytanii o nałożenie sankcji na osoby odpowiadające za fałszerstwa wyborcze na Białorusi oraz o wezwanie do niezależnego śledztwa w tej sprawie, informuje „Guardian”. Szef litewskiej dyplomacji Linas Linkevičius spotkał się w tej sprawie ze swoim brytyjskim odpowiednikiem Dominikiem Raabem, do którego zwrócił się o większe wsparcie dla białoruskiego społeczeństwa obywatelskiego i rozważenie kwestii sankcji.
  • Szwajcaria: Setki pracowników lotniska w Zurychu protestowały w piątek (11 września) przeciwko cięciom płac związanych z mniejszą ilością lotów w czasie epidemii koronawirusa, informuje agencja Reutera. Pracownicy lotniska oraz inne grupy zawodowe domagają się uczciwych rozmów z władzami kraju na temat wsparcia linii lotniczych i przedsiębiorstw, które szczególnie ucierpiały na skutek pandemii. Szwajcarski sektor lotniczy zatrudnia ok. 190 tys. osób.
  • Groźba zatrzymania projektu Nord Stream 2 musi cały czas być na stole, by utrzymywać presję na Rosję i powstrzymać ją od podejmowania ingerencji na Białorusi, uważa przewodniczący frakcji EPL w Parlamencie Europejskim Manfred Weber. Szef chadeków w PE jest zdania, że coraz więcej czynników wskazuje na agresywną postawę Moskwy. Wspomina w tym kontekście nie tylko o atakach na opozycję, ale również próby wpływania na referenda w Wielkiej Brytanii i Katalonii, oraz ataki na system IT Bundestagu. Weber jest kolejnym politykiem CDU, który w ostatnim czasie apeluje o rozważenie wycofania się z NS2.
  • Wielka Brytania: Policja poinformowała o zatrzymaniu w sobotę (12 września) przez służby antyterrorystyczne mężczyzny podejrzanego o dokonanie ataku w północnej części Londynu. Dwudziestokilkulatek został aresztowany w Cambridge. Miał on odpowiadać na wysłanie ładunku wybuchowego na pewien adres w Cricklewood w Londynie. Podejrzana paczka miała zostać nadana w czwartek. Według antyterrorystów miała ona zawierać materiał wybuchowy własnej roboty. Podejrzany jest przesłuchiwany przez policję.
  • UE: Z doniesień medialnych, które pojawiły się w piątek (11 września) po południu Cypr blokuje nałożenie przez UE sankcji na Białoruś, domagając się wzmocnienia stanowiska Wspólnoty wobec Turcji z powodu nielegalnych wierceń prowadzonych przez ten kraj we wschodniej części Morza Śródziemnego w poszukiwaniu ropy i gazu ziemnego. Unijni dyplomaci twierdzą, że działania Cypru są próbą zmuszenia pozostałych państw członkowskich do uzgodnienia sankcji wobec Turcji. Podobne zastrzeżenia, jak Cypr zgłaszała Grecja, ale miała nie zdecydować się na blokowanie sankcji.
  • Australia: Jean-Sébastien Jacques, prezes australijskiego potentata górniczego Rio Tinto, poinformował o planach odejścia z firmy. Przyczyną rezygnacji jest fatalna w skutkach pomyłka, do jakiej doszło w maju br. Firma wysadziła w powietrze liczącą ponad 46 tys. lat jaskinię Aborygenów. Więcej w artykule TUTAJ
  • Grecja: Władze greckie rozpoczęły prace nad rozstawieniem setek namiotów w kompleksie w pobliżu portu na wyspie Lesbos, gdzie mają zostać przeniesione tysiące bezdomnych osób ubiegających się o azyl.
  • Wielka Brytania uzgodniła pierwszą pobrexitową umowę handlową. Brytyjczycy porozumieli się z Japończykami. To umowa wstępna, musi ją jeszcze zatwierdzić japoński parlament, ale udało się rozstrzygnąć kluczowe kwestie. A administracja Borisa Johnsona traktuje to jako symboliczny moment: początek nowej ery. 99 proc. brytyjskich dóbr sprzedawanych do Japonii nie napotka po drodze na cła.
  • Liban. W strefie bezcłowej portu w Bejrucie doszło do pożaru. Nikt nie ucierpiał, a straż pożarna częściowo ugasiła ogień. Libańska armia poinformowała, że przyczyna pożaru nie jest jeszcze znana. Do zdarzenia doszło miesiąc po wybuchu, który zniszczył port i pozbawił życia 190 osób.
  • PE: Szefowa rządu Mjanmy, pani Aung San Suu Kyi jako pierwsza laureatka w historii przyznawanej przez Parlament Europejski na rzecz wolności myśli i sumienia Nagrody im. Andrieja Sacharowa została jej pozbawiona. Chodzi o represje jakie spotykają muzułmańską mniejszość Rohindża. Więcej na ten temat przeczytacie tutaj.
  • Grecja. Szef niemieckiej dyplomacji Heiko Maas zaproponował rozdzielenie uchodźców z obozu Moria na Lesbos między państwa unijne. „To, co wydarzyło się w Morii, jest katastrofą humanitarną. Wraz z Komisją Europejską i gotowymi do udzielenia pomocy krajami UE musimy jak najszybciej ustalić, jak możemy wesprzeć Grecję”, oświadczył za pośrednictwem mediów społecznościowych Maas. W środę (9 września) o świcie niemal doszczętnie spłonął największy w Europie obóz dla uchodźców. W Morii przebywało około 13 tys. osób. O natychmiastową ewakuację z Morii zaapelowała do UE organizacja Amnesty International. „Po pożarze ludzie z Morii wyczekują z całym swym dobytkiem na ulicy. Natychmiast trzeba im zapewnić bezpieczne schronienie”, oświadczyła Franziska Vilmar z AI. Więcej o pożarze obozu na Lesbos piszemy tutaj
  • Irak. Armia Stanów Zjednoczonych zmniejszy kontyngent wojskowy stacjonujący w Iraku, poinformowało dowództwo bliskowschodnie USA. Jak przekazał generał Kenneth McKenzie, chodzi o wycofanie do końca września 2,2 żołnierzy. W Iraku pozostanie 3 tys. amerykańskich wojskowych. W połowie sierpnia prezydent USA Donald Trump powtórzył obietnicę wycofania oddziałów amerykańskich pozostających jeszcze w Iraku. W ramach koalicji przeciw tzw. Państwu Islamskiemu Stany Zjednoczone utrzymują w tym kraju około 5,2 tysiąca żołnierzy, a ich sojusznicy kolejne 2,5 tysiąca. Zdaniem Pentagonu, siły irackie są obecnie w większym stopniu gotowe, by samodzielnie powstrzymywać osłabionych bojowników IS.
  • Francja. W półtora roku po pożarze Notre Dame, uczyniono kolejny krok na drodze do przywrócenia katedrze dawnej świetności. Od środy (9 września) czynna jest w podziemiach pod dziedzińcem przed świątynią Krypta Archeologiczna.
  • USA. Norweski parlamentarzysta zgłosił prezydenta USA Donalda Trumpa do Pokojowej Nagrody Nobla. Z inicjatywą wyszedł Christian Tybring-Gjedde, który wysoko ocenił wysiłki Trumpa w dziele rozwiązywania konfliktów na świecie. Polityk powiedział, że Trump zrobił więcej dla zaprowadzenia pokoju w różnych częściach świata, niż większość innych nominowanych do tej nagrody.
  • Polska. Tymczasem szef Europejskiej Partii Ludowej Donald Tusk zaproponował by UE nominowała do Pokojowej Nagrody Nobla. kandydatkę w sierpniowych wyborach prezydenckich na Białorusi Swiatłanę Cichanouską i przebywającego wciąż w więzieniu jej męża Siarhieja. „Wierzę, że będzie to silny sygnał, jeśli UE nominuje Swietłanę Cichanouską i jej męża Siergieja, który nadal przebywa w więzieniu, do Pokojowej Nagrody Nobla”, napisał w mediach społecznościowych Tusk.
  • Białoruś: W centrum Mińska doszło do zatrzymań protestujących kobiet. Na Białorusi trwa 31. dzień powyborczych protestów opozycji. Mieszkańcy Mińska ustawiają się w tak zwane łańcuchy solidarności. Tymczasem liderzy białoruskiej opozycji Marija Kalesnikawa i Maksym Znak są przetrzymywani w areszcie. Śledczy poinformowali, że są oni podejrzani o próbę destabilizacji kraju i działania na szkodę bezpieczeństwa narodowego. Natomiast pisarka Swiatłana Aleksijewicz powiedziała dziennikarzom, że jest śledzona. Laureatka literackiej nagrody Nobla jest obecnie jedyną przebywającą na wolności na Białorusi członkinią opozycyjnej Koordynacyjnej Rady. Dziś pojechali ją wesprzeć przedstawiciele ambasad państw UE.
  • Rosyjskie MSZ przekazało notę protestacyjną ambasadorowi Niemiec, w związku z sytuacją wokół Aleksieja Nawalnego – podało radio Echo Moskwy. Według rozgłośni, niemiecki dyplomata miał oświadczyć, że w władze jego kraju nie mają wątpliwości, że wobec lidera rosyjskiej opozycji popełniono przestępstwo. Aleksiej Nawalny wciąż przebywa w ciężkim stanie w berlińskiej klinice Charite.
  • Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen wyraziła zaniepokojenie deklaracjami Wielkiej Brytanii, która nie zamierza przestrzegać zapisów umowy brexitowej, wyznaczającej warunki wyjścia z Unii. Rząd w Londynie chce złożyć w Izbie Gmin projekt ustawy o rynku wewnętrznym, która ma zapewnić handel wewnątrz Wielkiej Brytanii po opuszczeniu przez nią unijnego rynku wraz z końcem roku.
  • Mairead McGuinness obejmie stanowisko komisarza europejskiego ds. usług finansowych. Dotychczasowa wiceprzewodnicząca Parlamentu Europejskiego zastąpi w roli irlandzkiego komisarza Phila Hogana, odpowiadającego w Komisji Ursuli von der Leyen za portfolio związane z handlem. Hogan podał się do dymisji w związku z ujawnieniem złamania przez niego przeciwepidemicznych restrykcji. O nominacji McGuinness i przetasowaniach w Komisji Europejskiej piszemy więcej tutaj.
  • Belgia. Planowane na wtorek rozmowy między przedstawicielami Grecji i Turcji w kwaterze głównej NATO zostały odłożone do czwartku (10 września), poinformowało tureckie MSZ. Rozpoczęcie rozmów technicznych między Ankarą a Atenami to inicjatywa sekretarza generalnego NATO Jensa Stoltenberga mająca na celu wypracowanie przez obie strony konfliktu mechanizmów dekonfliktacji i zapobiegania incydentom na Morzu Śródziemnym. „Jeśli Grecja wierzy w siebie i ma odwagę bronić swoich przekonań, to przystąpmy do stołu negocjacyjnego”, zaapelował we wtorek szef tureckiej dyplomacji Mevlüt Çavuşoğlu. O natowskiej inicjatywie na rzecz deeskalacji napięć między sojusznikami pisaliśmy tutaj.
  • Gruzja. Przebywający obecnie na Ukrainie były prezydent Micheil Saakaszwili poinformował o przyjęciu propozycji opozycyjnej koalicji objęcia stanowiska premiera kraju w przypadku zwycięstwa opozycji w październikowych wyborach parlamentarnych. Polityk stwierdził na Facebooku, że chce „pomóc narodowi gruzińskiemu wyjść z kryzysu”. „Zgadzam się zostać przejściowym premierem – nie na pełną kadencję, a dotąd, dopóki nie uda się nam zwalczyć głębokiego kryzysu, w jakim znajduje się obecnie Gruzja”.  Saakaszwili oświadczył, że jednocześnie będzie kontynuował pracę jako przewodniczący komitetu wykonawczego ukraińskiej Narodowej Rady Reform.
  • Białoruś. Prezydent Alaksandr Łukaszenka w rosyjskiej rozgłośni „Goworit Moskwa” nie wykluczył przedterminowych wyborów prezydenckich na Białorusi, ale podkreślił, że do głosowania mogłoby dojść dopiero po reformach konstytucyjnych. Oświadczył przy tym, że nie zamierza odejść ze stanowiska „tak po prostu”. „Urządzałem Białoruś przez ćwierć wieku”, przypomniał. „Poza tym jeśli odejdę, moich zwolenników będą wyrzynać”, stwierdził Łukaszenka.
  • Niemcy: Berliński szpital Charite, w którym leczony jest Aleksiej Nawalny, poinformował, że rosyjski opozycjonista został wybudzony ze śpiączki farmakologicznej, odłączony od respiratora i reaguje na mowę, a jego ogólny stan się polepszył. Więcej na ten temat piszemy TUTAJ.
  • Wielka Brytania. „Porozumienie z naszymi europejskimi przyjaciółmi musi zostać zawarte przed posiedzeniem Rady Europejskiej w dniu 15 października, jeżeli ma ono wejść w życie do końca roku. Nie ma więc sensu myśleć o terminach, które wykraczają poza ten punkt. Jeśli do tego czasu nie będziemy w stanie się porozumieć, to nie widzę możliwości, by została zawarta między nami umowa o wolnym handlu, więc powinniśmy to zaakceptować i iść dalej”, napisał Boris Johnson w oświadczeniu wydanym w nocy z niedzieli (6 września) na poniedziałek. Wielka Brytania i UE wchodzą w ostatnią fazę negocjacji związanych z Brexitem. Johnson wyraził gotowość Wielkiej Brytanii do osiągnięcia porozumienia. Jednocześnie podkreślił, że nie pójdzie na kompromisy. W przypadku braku umowy o wolnym handlu handel miedzy Wielką Brytanią a UE opierać się będzie o zasady Światowej Organizacji Handlu. Więcej na ten temat piszemy tutaj.
  • Białoruś: Centrum Obrony Praw Człowieka Wiasna poinformowało o co najmniej 193 zatrzymanych w Mińsku podczas niedzielnych protestów przeciwko sfałszowanym wyborom prezydenckim na Białorusi z 9 sierpnia. Zatrzymano również kilkadziesiąt osób m.in. w Grodnie, Brześciu, Witebsku i Mohylewie. Na opozycyjnym Marszu Jedności w Mińsku było ponad 100 tys. osób. Według organizatorów mogło to być nawet 200 tys.
  • Ukraina: Prorosyjscy separatyści zerwali zawieszenie broni w Donbasie. W wyniku ostrzału zginął ukraiński żołnierz. Wstrzymanie ognia trwało od ponad miesiąca. Do najnowszego incydentu doszło w obwodzie ługańskim.
  • Wielka Brytania. Policja w Birmingham poszukuje podejrzanego o dokonanie ataku w Birmingham. W nocy z soboty na niedzielę (5/6 września) od ciosów nożem zginęła jedna osoba, a siedem innych zostało rannych. Jak ustaliły służby, ofiary nożownika były przypadkowe, a atak nie był raczej wymierzony w konkretną społeczność. Więcej na temat zdarzenia piszemy tutaj.
  • Niemcy. „Liczę na to, że Rosjanie nie skłonią nas do zmiany stanowiska w sprawie Nord Stream 2”, oświadczył minister spraw zagranicznych Heiko Maas w rozmowie z „Bild am Sonntag”. Szef niemieckiego MSZ zarzucił Moskwie, że ta zwleka z wszczęciem śledztwa w sprawie otrucia Aleksieja Nawalnego. Zapowiedział, że jeśli w najbliższych dniach Rosja nie nawiąże współpracy w celu wyjaśnienia sprawy, Berlin przedyskutuje z innymi państwami UE temat sankcji.
  • Wielka Brytania. „To gangsterstwo w czystej postaci”, określił domniemane otrucie Aleksieja Nawalnego za pomocą substancji z gatunku nowiczoków szef brytyjskiej dyplomacji Dominic Raab. Wyraził przekonanie, że odpowiedzialne za ten czyn są rosyjskie władze. Przypomniał w tym kontekście o otruciu nowiczokiem Siergieja i Julii Skripalów w Salisbury w 2018 r. Podkreślił także, że substancje tego typu są bardzo trudne do zdobycia.
  • Mali. Usunięty ze stanowiska w wyniku przewrotu wojskowego były prezydent Ibrahim Boubacar Keïta został w sobotę (5 września) przewieziony do Zjednoczonych Emiratów Arabskich na leczenie, informuje Associated Press. Pytania co do stanu zdrowia 75-letniego polityka pojawiły się, gdy po wypuszczeniu przez juntę (w której rękach znajdował się przez 10 dni) został on hospitalizowany. Nie ujawniono jednak, na co choruje były malijski przywódca.
  • Francja. Paryż zamierza kontynuować operację wojskową w Mali, poinformował minister spraw zagranicznych Jean-Yves Le Drian, cytowany przez agencję Reutera. W sobotę (5 września) w Mali na skutek eksplozji materiału wybuchowego zginęło dwóch francuskich żołnierzy, a trzeci został ranny. Jak jednak stwierdził Le Drian, „nie ma mowy” o przerwaniu misji. „Robimy postępy w walce o bezpieczeństwo nasze i innych krajów”, oświadczył szef francuskiego MSZ.
  • Czechy. Prezydent Miloš Zeman nazwał „dziecinną prowokacją” podróż przewodniczącego Senatu Miloša Vystrčila do Tajwanu, która miała miejsce kilka dni wcześniej, informuje agencja Reutera. Chińska dyplomacja po wizycie Vystrčila na Tajwanie zagroziła, że ten „zapłaci wysoką cenę” za gest solidarności z państwem uznawanym przez Pekin za część ChRL. W odpowiedzi czeski MSZ wezwał chińskiego ambasadora w Pradze do złożenia wyjaśnień. Wizyta Vystrčila nie miała poparcia krajowego rządu, Zeman stwierdził jednak, że komentarze Chin są „przesadzone”. O podróży Vystrčila do Tajwanu pisaliśmy tutaj.
  • USA. Przywódcy Serbii i Kosowa podpisali porozumienie o normalizacji stosunków gospodarczych. Umowa została zawarta w piątek (4 września) w Białym Domu w obecności prezydenta USA Donalda Trumpa. Więcej na ten temat piszemy tutaj.
  • Włochy. Setki migrantów zostały przesiedlone z przeludnionego obozu na Lampedusie na specjalny statek, zakupiony wcześniej w tym celu przez włoski rząd, informuje agencja Associated Press. Na statku zostaną oni poddani dwutygodniowej kwarantannie. Wcześniej władze Lampedusy apelowały do władz kraju o opróżnienie ośrodka, w którym momentami znajdowało się nawet 2 tys. osób. Obóz został przeznaczony do jednoczesnego przebywania mniej niż 200 osób.
  • Pakistan. Tysiące osób wyszło w piątek (4 września) na ulice w proteście przeciwko publikacji przez francuski tygodnik „Charlie Hebdo” kolejnych karykatur Mahometa, informuje agencja Reutera. Demonstranci skandowali „Śmierć Francji” i nawoływali do bojkotu francuskich produktów. „Jedyną słuszną karą za bluźnierstwo jest ścięcie”, napisano na jednym z transparentów. W tym tygodniu rozpoczął się proces w sprawie zamachu na redakcję „Charlie Hebdo” z 2015 r. Więcej na ten temat pisaliśmy tutaj.
  • Australia: Policja zatrzymała kilkadziesiąt osób podczas protestów przeciwko obostrzeniom sanitarnym związanym z epidemią koronawirusa. Marsze protestacyjne odbyły się w kilku miastach kraju. W największym, zorganizowanym w Melbourne, uczestniczyło ponad 300 osób.
  • Grecja i Turcja zamierzają przeprowadzić rozmowy w ramach NATO o deeskalacji konfliktu na Morzu Egejskim. Chodzi o szereg starć, do których dochodzi na tle sporów o granice morskie, czy poszukiwanie złóż gazu. Sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg przekazał w oświadczeniu, że sojusznicy zgodzili się na podjęcie technicznych rozmów w siedzibie NATO, „aby ustanowić mechanizmy wojskowej dekonfliktacji w celu zmniejszenia ryzyka incydentów i wypadków we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego”.
  • USA/Facebook: Facebook nie pozwoli na polityczne reklamy. Spowodowane jest to nadchodzącymi wyborami prezydenckimi w USA. Mark Zuckerberg powiedział, że dezinformacja jest jeszcze bardziej prawdopodobna ze względu na pandemię i głębokie podziały polityczne.
  • „Procedury z mocy Art. 7. (TUE – red.), zapoczątkowane przez Komisję Europejską i Parlament Europejski przeciwko Polsce i Węgrom będą kontynuowane”, poinformował w PE niemiecki minister ds. europejskich Michael Roth, wypowiadając się o priorytetach niemieckiej prezydencji w Radzie UE. „Zwrócimy się również do Komisji o wszczęcie procedury o naruszenie prawa UE”, zapowiedział minister. „Musimy chronić nasze wartości”, wyjaśnił. Roth oświadczył, że lepsze egzekwowanie przestrzegania praworządności jest jednym z głównych celów Berlina w okresie półrocznej unijnej prezydencji.
  • USA. Elon Musk trzecim najbogatszym człowiekiem świata, informuje Bloomberg. Prezes koncernu Tesla wyprzedził na prestiżowej liście najbogatszych założyciela i właściciela serwisu społecznościowego Facebook Marka Zuckerberga. Majątek Muska wyceniany jest na 115 mld dolarów Pierwsze dwa miejsca w rankingu zajmują prezes firmy Amazon Jeff Bezos (202 mld) oraz założyciel koncernu Microsoft, a obecnie filantrop Bill Gates (125 mld).
  • Norwegia. Atak cybernetyczny na norweski parlament (Stortinget). Według informacji służb hakerzy przejęli kontrolę nad adresami e-mail grupy parlamentarzystów i pracowników izby. „To był poważny atak”, przekazała Marianne Adreassen, dyrektor Stortinget. Nie poinformowała jednak, ilu parlamentarzystów padło jego ofiarą. Jak wyjaśniła, nie wiadomo, kto stał za atakiem ani jakie dane zostały wyłudzone.
  • Watykan. Papież Franciszek zaapelował do światowych przywódców o respektowanie porozumienia paryskiego ws. klimatu z 2015 r. „Nasz niezaspokojony popyt i błędne koło produkcji i konsumpcji wyczerpują środowisko naturalne”, powiedział papież, cytowany przez agencję Reutera. „Wycinane są lasy, gleba ulega erozji, pola stają się niezdatne do uprawy i postępuje proces pustynnienia”, zauważył. „Musimy utrzymać wzrost temperatury na poziomie nie wyższym niż 1,5°C, przewidzianym przez porozumienie z Paryża, aby zapobiec katastrofie, jaka może nastąpić szczególnie w biedniejszych częściach świata”, wezwał Franciszek.

Wszystko co ważne w Europie i na świecie na EURACTIV.pl

Zapraszamy także do czytania codziennego przeglądu informacji z europejskich stolic – The Capitals – aby być na bieżąco z najważniejszymi wydarzeniami w Unii Europejskiej.

Mali: Wojskowy zamach stanu. Pojmany prezydent zrezygnował. Dlaczego doszło do buntu żołnierzy?

Przesilenie polityczne w Mali. Wielotygodniowy kryzys polityczny osiągnął apogeum.

Włochy: Szef MSZ zapowiada bezkompromisową walkę z nielegalną imigracją. Obiecuje wsparcie finansowe

Jakie recepty na zatrzymanie nielegalnej imigracji ma szef włoskiego MSZ?