MFW odetnie strumień pieniędzy dla Ukrainy?

W ocenie MFW reformy gospodarcze na Ukrainie nie postępują w odpowiednim tempie. Źródło: Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ukrainy

Pierwsze informacje o nowym pakiecie pomocowym MFW dla Ukrainy trafiły do opinii publicznej, gdy rząd w Kijowie wyraził zgodę na podwyżkę cen gazu o 23,5 proc. od listopada. Źródło: Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ukrainy

Podejście Ukrainy do reform gospodarczych nie zmienia się od lat. Według agencji Reutera od 1994 r. Ukraina otrzymała tylko 50 proc. możliwych funduszy z Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW), o które mogła zabiegać. Natomiast zaangażowanie obecnych władz w reformowanie kraju jest niewystarczające, podobnie jak poprzednich rządów w Kijowie.

 

Coraz mniej czasu ma ukraiński rząd, by porozumieć się z MFW odnośnie dalszej współpracy,zanim w marcu przyszłego roku wygaśnie obecny program rozwojowy o wartości 17,5 mld dolarów, wywołując coraz groźniejsze sygnały o zdolności Ukrainy do obsługi rosnącego długu. W 2015 roku MFW zatwierdził program wsparcia gospodarczego dla Ukrainy. Program ma być realizowany w ciągu czterech lat, a transze są przelewane w miarę osiągania przez Kijów odpowiednich postępów.

Długi rosną

Jednak według stanu na koniec kwietnia, dług zagraniczny Ukrainy wynosił 77,05 mld dol. W kwietniu zmniejszył się o 0,4 proc. Od początku roku dług zwiększył się o 1 proc. W 2017 r. zadłużenie wzrosło o 7,5 proc.Rząd zaplanował zmniejszenie długu publicznego do poziomu 60 proc. PKB do 2020 r. Obecnie wynosi 72 proc. PKB.

Agencja S&P uważa że, Ukraina musi w latach 2018-2021 spłacić 24 mld dol. Agencja jest zdania, że bez pomocy z zewnątrz, Kijów nie poradzi sobie z tak wielkimi zobowiązaniami.Tymczasem MFW wciąż nie uruchomił piątej transzy z przyznanych wcześniej środków. Fundusz nie jest zadowolony z postępu reform na Ukrainie, kiepskich rezultatów zmniejszania korupcji, braku reformy emerytalnej i urynkowienia cen gazu.

Pieniądze są, wyników brak

Nie jest jasne, jak Kijów odniesie się do żądań MFW dotyczących podwyżki cen gazu i utrzymania deficytu budżetowego pod kontrolą, zwłaszcza w obliczu przyszłorocznych wyborów. Pomimo tego rząd ukraiński utrzymuje, że trwają rozmowy z MFW.

Ukraina: Orbán ma te same poglądy, co Rosja

Ukraińskie MSZ wezwało do siebie ambasadora Węgier. Chodzi o przemówienie, jakie węgierski premier wygłosił niemal tydzień temu podczas wizyty w Rumunii. Viktor Orban skrytykował w nim unijne sankcje wobec Rosji za aneksję Krymu oraz ogłosił, że Ukraina nie ma szans …

„Ukraina wielokrotnie otrzymywała już wpłaty z programu MFW” – przypomina Oleksandr Danylyuk,  były minister finansów. ,,Za każdym razem, gdy na początku otrzymywano kilka transz, to na tym wszystko się kończyło, ponieważ władze nie chciały lub nie były w stanie wypełnić swoich zobowiązań” – dodał. Kijów pozyskał jedynie 8,7 mld dolarów z 17,5 mld dolarów dostępnych w obecnym programie, a jego zadłużenie osiągnie najwyższy poziom w latach 2018-2020.

Jurij Jechanurow, premier w latach 2005-2006, oświadczył natomiast, że ukraińscy przywódcy, z których wielu jest także biznesmenami, traktują negocjacje z MFW jak umowę biznesową. ,,Nie są zainteresowani tym, co stanie się jutro, za dwa lata, tylko żyją tym co dzisiaj, więc podejmują zobowiązania, które są prawie niemożliwe do zrealizowania”- powiedział agencji Reutera. ,,Ludzie biznesu są przyzwyczajeni do negocjacji i myślą, że będą negocjować przez cały czas: tutaj, nie zrobiliśmy wszystkiego, nie możesz dać nam 2 mld, ale może możesz dać nam 1 mld?” – stwierdził Jechanurow.

Wymóg gazowy

Od momentu uzgodnienia pierwszego programu MFW w 1994 r. Ukraina otrzymała około 31,5 mld dolarów z możliwych 73,15 mld dolarów.Obecny program „zaciął się” na wymogu podniesienia cen gazu dla gospodarstw domowych, które były sztucznie zaniżone od czasów radzieckich. Premier Wołodymyr Hrojsman zgodził się podnieść ceny w 2016 r., ale szybko się z tej zgody wycofał.

Była premier Julia Tymoszenko zobowiązała się do podwyżki cen gazu o 20 proc. w 2009 r. Zostało to  nagrodzone transzą pomocową w wysokości 3,3 mld dolarów, ale w sierpniu 2009 r. rząd anulował podwyżkę, powołując się na reakcję związków zawodowych.Jej następca Mykoła Azarow zgodził się w 2010 r. na wzrost cen o 50 proc., ale potem odmówił podniesienia ich na kolejne dwa lata.

Piąta transza zagrożona?

Urzędnicy zwracają uwagę na wyniki osiągnięte w ramach obecnego programu, takie jak oczyszczenie sektora bankowego i naprawa finansów państwowego monopolisty- Naftogazu. W komentarzu dla agencji Reutera, Bohdan Danyłyszyn, przewodniczący rady nadzorczej banku centralnego, wskazał, że tym razem Ukraina zabezpieczyła już cztery transze pożyczek z Funduszu. Jednak bank centralny i eksperci ostrzegają przed rosnącym ryzykiem upadku programu MFW.

V4 + Ukraina czy V5?

Dynamika współpracy w formacie V4 + Ukraina straciła tempo w ciągu ostatnich dwóch lat. Teraz Kijów ma nadzieję, że niedawno rozpoczęta słowacka prezydencja w Grupie Wyszehradzkiej przywróci tę współpracę na odpowiednie tory – pisze Hennadiy Maksak, przewodniczący Rady ds. Polityki …

Konsekwencje mogą być ciężkie: zagrożenie dla szeroko pojętej stabilności finansowej kraju, utrata zaufania międzynarodowych partnerów, obniżenie ratingów kredytowych i konieczność pożyczania przez rząd pieniędzy gdzie indziej o wyższym oprocentowaniu.

„Niestety, prawie wszystkie rządy uważały kredyty MFW za metodę łatania dziur budżetowych w czasie kryzysu finansowego, a nie jako szansę na zbudowanie zaufania inwestorów i postawienia kraju na ścieżce trwałego wzrostu gospodarczego” – powiedział Hlib Wyszlinski, szef think-tanku Centrum Strategii Gospodarczej.”Odwrotnym przykładem jest Turcja, która w latach 2001-2011 w pełni zrealizowała kilka programów MFW, i gdzie w tym czasie wzrósł PKB o 75 proc” – dodał ekspert.