Czechy apelują do państw UE o wydalenie po jednym dyplomacie z Rosji / Europa i świat w skrócie

Czechy, Andrej Babiš, premier

Premier Czech Andrej Babiš / Zdjęcie: Unia Europejska, European Council and Council of the European Union Newsroom, https://newsroom.consilium.europa.eu/

Praga prosi rządy państw UE o „gest solidarności” z Czechami | Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan nazwał Izrael „państwem terroru” | Zamach bombowy w Afganistanie |

W niedzielę Ministerstwo Zdrowia poinformowało o 3 852 nowych przypadkach zakażenia koronawirusem w Polsce. Z powodu COVID-19 zmarło 147 osób.

W ciągu ostatniej doby najwięcej nowych przypadków SARS-CoV-2 potwierdzono w Indiach – 366,5 tys., w Brazylii – 34,1 tys., w USA – 22 tys. i w Kolumbii – 17,2 tys.

Liczba zakażeń wykrytych na całym świecie od początku pandemii wynosi ponad 158,9 mln. Na COVID-19 zmarło ponad 3,3 mln osób, ale wyzdrowiało już ponad 136,4 mln.

  • Włochy: Ponad 1,4 tys. migrantów przypłynęło w niedzielę (9 maja) na wyspę Lampedusa. W związku z poprawą pogody prawdopodobnie w najbliższym czasie docierać mogą kolejne łodzie. Tylko w niedzielę do Włoch dopłynęło 9 łodzi. Na jednej z nich było około 400 osób z różnych państwa. Inną przypłynęło 325 migrantów. (AW)
  • Rosja: Zaginął syberyjski lekarz Aleksander Murachowski, który leczył Aleksieja Nawalnego po tym, jak opozycjonista stracił przytomność na pokładzie samolotu lecącego z Moskwy do Tomska w sierpniu zeszłego roku. Policja poinformowała, że ​​lekarz opuścił  terenowy ośrodek myśliwski, znajdujący się w okolicach Omska, w piątek (7 maja) i od tamtej pory go nie widziano. Murachowski był głównym lekarzem szpitala w Omsku, do którego trafił Nawalny po przymusowym lądowaniu samolotu. Następnie medyk awansował na stanowisko regionalnego ministra zdrowia. (MM)
  • Dziś (9 maja) w Parlamencie Europejskim w Strasburgu odbyła się inauguracja Konferencji na temat przyszłości Europy. Konferencja w sprawie przyszłości Europy to seria debat i dyskusji prowadzonych przez obywateli, które umożliwią mieszkańcom całej Europy podzielenie się pomysłami i pomogą kształtować naszą wspólną przyszłość. Zarząd wkrótce wyznaczy datę pierwszego posiedzenia plenarnego Konferencji. Wydarzenie odbyło się częściowo zdalnie, między innymi dla ponad 500 mieszkańców. Członkowie Zarządu i studenci uczestniczyli w wydarzeniu fizycznie. Cały event do zobaczenia na stronie europarlamentu, tutaj. (KKW)
  • Wielka Brytania: Sadiq Khan z Partii Pracy pozostanie burmistrzem Londynu na kolejną kadencję. W czwartkowych wyborach uzyskał łącznie 55,2 proc. głosów, co jednak jest gorszym rezultatem niż przewidywały sondaże. Frekwencja wyniosła 42 proc. Khan zapowiedział m.in., że jego kolejna kadencja będzie koncentrowała się na „budowaniu mostów między różnymi społecznościami”. (PB)
  • Białoruś: Prezydent Aleksandr Łukaszenka podpisał dziś (9 maja) dekret „o ochronie suwerenności i ustroju konstytucyjnego”. Przewiduje on, że w przypadku śmierci głowy państwa władzę w kraju przejmie Rada Bezpieczeństwa. Konstytucja białoruska wskazuje jednak, że w przypadku wakatu na urzędzie prezydenta władzę przejmuje premier, a zdaniem prawników zmiana ta wymaga zmiany ustawy zasadniczej na drodze referendum. Podpisanie dekretu Łukaszenka zapowiedział w kwietniu, gdy ujawniono domniemany spisek mający na celu przejęcie władzy w kraju. Stwierdzono wówczas, że celem spiskowców była „fizyczna eliminacja” głowy państwa. (PB)
  • Szkocja: Rządząca Szkocka Partia Narodowa (SNP) wygrała czwartkowe wybory do szkockiego parlamentu, ale do bezwzględnej większości zabrakło jej jednego mandatu, wynika z opublikowanych wczoraj (8 maja) pełnych wyników. Zdobycie przez SNP bezwzględnej większości dałoby tej partii znacznie mocniejszy argument w domaganiu się prawa do przeprowadzenia nowego referendum w sprawie niepodległości Szkocji, na co muszą wyrazić zgodę władze w Londynie. W 129-osobowym szkockim parlamencie SNP będzie mieć 64 deputowanych – o jednego więcej niż zdobyła w poprzednich wyborach w 2016 r. Ani jednego miejsca nie zdobyła Partia Alba – nowe ugrupowanie założone kilka tygodni temu przez byłego szefa szkockiego rządu i byłego lidera SNP Alexa Salmonda.(MK)
  • Turcja: Prezydent Recep Tayyip Erdogan nazwał wczoraj (8 maja) Izrael „państwem terroru” i wezwał wszystkie kraje muzułmańskie i społeczność międzynarodową do podjęcia „skutecznych” kroków przeciwko Izraelowi, dodając, że ci, którzy milczą, są „stroną tamtejszego okrucieństwa”. To reakcja władz Turcji na piątkowe starcia między Palestyńczykami a izraelską policją w pobliżu meczetu Al-Aksa w Jerozolimie , w których rannych zostało co najmniej 205 Palestyńczyków i 17 funkcjonariuszy policji. (MK)
  • UE: Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen stwierdziła na konferencji prasowej po zakończeniu unijnego szczytu w Porto, że porozumienie polityczne dotyczące paszportów szczepień przeciw COVID-19 jest oczekiwane do końca maja. (MK)
  • Czechy: Premier Andrej Babiš wezwał podczas unijnego szczytu w Porto państwa Unii Europejskiej o rozważenie wydalenia po co najmniej jednym rosyjskim dyplomacie w ramach „gestu solidarności” z Czechami. W ubiegłym miesiącu czeski rząd poinformował o poważnych podejrzeniach dotyczących udziału agentów rosyjskiego wywiadu wojskowego GRU w wybuchu w składzie amunicji w Vrbieticach w 2014 r. Praga wydaliła wówczas 18 pracowników rosyjskiej ambasady, a Moskwa 20 czeskich dyplomatów. Czechy planują także na stałe zmniejszyć do końca maja liczbę rosyjskich dyplomatów na swoim terenie, by nie była ona większa, niż liczba czeskich dyplomatów w Rosji. (AKrzy)
  • Afganistan: Dzisiaj (8 maja) w stolicy kraju (Kabulu) doszło do licznych eksplozji, w których zginęło co najmniej 40 osób, a kilkadziesiąt zostało rannych. Rzecznik ministerstwa spraw wewnętrznych Tariq Arian określił liczbę ofiar śmiertelnych na co najmniej 25 i nie podał przyczyny ani celu ataku. Kabul jest w stanie podwyższonej gotowości, odkąd Waszyngton ogłosił w zeszłym miesiącu plany wycofania wszystkich wojsk amerykańskich do 11 września. Afgańscy urzędnicy twierdzą, że talibowie nasilili ataki w całym kraju. (JC) 
  • Chiny: Państwo wzywa pozostałe kraje członkowskie ONZ do nieuczestniczenia w planowanym na przyszły tydzień przez Niemcy, Stany Zjednoczone i Wielką Brytanię wydarzeniu poświęconym represjom wobec ujgurskich muzułmanów i innych mniejszości w Xinjiangu. „Jest to wydarzenie motywowane politycznie”, napisała chińska misja ONZ. Chiny zarzuciły organizatorom imprezy, że używają „kwestii praw człowieka jako narzędzia politycznego do ingerowania w wewnętrzne sprawy Chin, takie jak Xinjiang, do tworzenia podziałów i zawirowań oraz zakłócania rozwoju Chin”. (JC)
  • Polska: W piątek (7 maja) podpisane zostało porozumienie między Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Nawiązanie współpracy pomiędzy instytucjami ma doprowadzić do wspólnych działań na rzecz poprawy jakości powietrza w Polsce. Projekt ma pomóc przede wszystkim obszarom wiejskim, rozpowszechniając informacje na temat możliwości wymiany starych pieców oraz wykonania termomodernizacji budynków. Pierwsze zaplanowane działania to zaledwie dzielenie informacji i wspólne szkolenia. (KKW)
  • Portugalia: Premier Antonio Costa wezwał władze UE podczas unijnego Szczytu Społecznego w Porto, aby w procesie przechodzenia do działań przeciwdziałających zmianom klimatu nie pogłębiać bezrobocia. Podkreślił, że odchodzeniu od paliw kopalnych nie może towarzyszyć pogłębianie się ubóstwa. „Oczekujemy, że władze UE będą patrzeć nie tylko na poziom PKB i deficytu, ale również na wskaźniki bezrobocia i ubóstwa. Dzięki temu moglibyśmy zapewnić Unii kompletny kształt w ramach tego, czym powinna być skoordynowana polityka europejska – zaznaczył polityk, który z ramienia Partii Socjalistycznej od 2015 r. sprawuje funkcje szefa portugalskiego rządu. (AW/MK)
  • RPA: Książę Misizulu został wybrany na nowego króla Zulusów, po niespodziewanej śmierci  jego matki – królowej, w zeszłym tygodniu. Część rodziny królewskiej podważa jednak jego prawo do tronu. Monarchia Zulusów nie posiada żadnej formalnej władzy w kraju, pełniąc jedynie funkcje ceremonialne. Wywiera jednak istotny wpływ na politykę, tradycyjnie przewodząc największej grupie etnicznej RPA. (MS)
  • Izrael: Ponad 200 rannych w zamieszkach w Jerozolimie, większość to Palestyńczycy. W piątek (7 maja), po wieczornej modlitwie w meczecie Al-Asqa, tysiące Palestyńczyków zaatakowały kamieniami izraelskich policjantów. Siły porządkowe użyły gumowych kul, granatów hukowych i armatek wodnych. Wcześniej, tego samego dnia, izraelska policja zastrzeliła dwóch Palestyńczyków w odpowiedzi na ostrzelanie bazy izraelskiej straży granicznej na okupowanym Zachodnim Brzegu Jordanu. (MS)
  • Amnesty International ma ogłosić przywrócenie Aleksiejowi Nawalnemu status więźnia sumienia – osoby uwięzionej za swoje poglądy. Wcześniej organizacja odebrała mu ten status na skutek masowych skarg, w których proszono o usunięcie Nawalnego z listy więźniów sumienia. Skargi dotyczyły wypowiedzi polityka sprzed 15 lat, w których miał stosować nacjonalistyczną retorykę i mowę nienawiści. Rzecznik Amnesty na wschodnią Europę i centralną Azję, Alexander Artemyew stwierdził jednak, że AI padło ofiarą zorganizowanej akcji dezinformacyjnej, która miała zdyskredytować największego krytyka Putina i utrudnić jego uwolnienie. (MS)
  • Białoruś: w niedzielę (9 maja) odbędą się obchody Dnia Zwycięstwa, podczas których przeciwnicy Aleksandra Łukaszenki planują przypominać o ciągłym naruszaniu praw człowieka w ich kraju, a także apelować do Brukseli o zaostrzenie sankcji wobec stolicy, Mińska. Protesty trwają od zeszłorocznych wyborów, uznanych za sfałszowane, po których sam Łukaszenka mianował się ich zwycięzcą. Dziś na Białorusi trwa prześladowanie całej opozycji, której sam prezydent wciąż odmawia jakichkolwiek negocjacji. (KKW)
  • Amerykański sekretarz stanu Antony Blinken nakazał Rosji zaprzestanie wszelkich „lekkomyślnych i agresywnych działań” wobec Ukrainy. Zajął stanowisko podczas czwartkowego (6 maja) pobytu w Kijowie, gdzie spotkał się z ukraińskimi urzędnikami, w tym prezydentem kraju Wołodymyrem Zełenskim. Zapowiedział, że Waszyngton „bardzo uważnie monitoruje sytuację”. (MKo)
  • Brazylia: Co najmniej 25 osób zginęło w strzelaninie w czwartek (6 maja) podczas operacji przeciwko handlarzom narkotyków w slumsach Jacarezinho w Rio de Janeiro. Wśród śmiertelnych ofiar znalazł się policjant. W akcji brało udział około 200 funkcjonariuszy. (MKo)
  • „Rozważamy wysłanie do Mozambiku unijnej wojskowej misji szkoleniowej, podobnej do tych, które mamy w kilku innych krajach Afryki” – powiedział na konferencji prasowej w Brukseli Wysoki Przedstawiciel UE ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Josep Borrell. Rząd Mozambiku od 2017 r. zmaga się z islamistyczną rebelią w prowincji Cabo Delgado na północy kraju. Ale ataki nasiliły się w ubiegłym roku. Tymczasem w zasobnym w złoża gazu ziemnego Mozambiku inwestuje wiele europejskich koncernów. (AW)
  • Katar: Minister finansów Ali Sherif al-Emadi został aresztowany w celu przesłuchania w związku z zarzutami o defraudację, nadużycie władzy i przestępstwa związane z sektorem publicznym. Emadi zasiada w zarządzie wartego 300 mld dolarów państwowego funduszu Qatar Investment Authority i jest również prezesem zarządu Qatar National Bank. W czasie załamania cen ropy w latach 2014-2015 Emadi kierował polityką gospodarczą Kataru. W 2020 roku został uznany za najlepszego ministra przez międzynarodowy magazyn finansowy The Banker. (JC) 
  • Ateny: Dzisiaj (6 maja) w niektórych częściach kraju ruch uliczny został zablokowany, a niektóre loty przerwane, ponieważ greccy pracownicy transportu przyłączyli się do 24-godzinnego strajku sektora publicznego. Społeczeństwo protestuje przeciwko projektowi ustawy o pracy, ponieważ ogranicza ona prawa pracownicze w czasie, gdy pracownicy ryzykują utratę pracy z powodu pandemii koronawirusa. (JC) 
  • Zachodni Brzeg Jordanu: Od kilkunastu dni rośnie napięcie pomiędzy Izraelem a Autonomią Palestyńską spowodowane planowaną eksmisją Palestyńczyków z Szajch Dżarrah, osiedla mieszczącego się we wschodniej Jerozolimie. Jutro (7 maja) odbędzie się ostatni piątek Ramadanu, podczas którego zwykle dochodzi do wielu antyizraelskich protestów. Ten dzień może być kolejną iskrą zwiększającą konflikt. Premier Izraela Benjamin Netanjahu zapowiedział natychmiastową reakcję „Nie pozwolimy terrorystom podnieść głowy i uderzymy w naszych wrogów”, stwierdził. Z kolei przywódca Hamasu, militarnej organizacji palestyńskiej, przekazał Izraelowi „ostatnie ostrzeżenie”, podkreślając, że Palestyńczycy nie będą bezczynnie patrzeć na „izraelską agresję”. W trakcie ostatnich starć izraelskie wojsko zastrzeliło 16-letniego Palestyńczyka. 3 dni temu (3 maja) zginęła również Palestynka, postrzelona przez izraelskiego żołnierza po tym, jak próbowała zaatakować go nożem. (KKW)
  • USA: Jak informuje dziennik „Washington Post”, Joe Biden i Władimir Putin dążą do spotkania w czerwcu. Miałoby się ono odbyć po rozmowach przywódcy USA z sojusznikami z NATO – na 14 czerwca zaplanowany jest szczyt tej organizacji w Brukseli. Gotowość do organizacji spotkania miały zaoferować już Finlandia oraz Austria. (KW)
  • Egipt: W Kairze rozpoczęły się w środę (5 maja) dwudniowe konsultacje polityczne między przedstawicielami Egiptu oraz Turcji. Przewodniczą im Hamdi Loza, wiceminister spraw zagranicznych Egiptu, oraz jego turecki odpowiednik, Sedat Onal. Oczekuje się, że rozmowy doprowadzą do normalizacji stosunków między krajami. (KW).
  • Izrael: Lider opozycji otrzymał misję stworzenia nowego rządu w Izraelu. Jair Lapid ma teraz niecały miesiąc na zebranie większości w parlamencie. Będzie to jednak bardzo trudne i może to oznaczać, że Izrael czekają piąte w ostatnich latach wybory. Powierzenie Lapidowi misji stworzenia rządu stało się możliwe, ponieważ dotychczasowy premier Benjamin Netanjahu nie uzbierał wystarczającego poparcia Knesecie. (AW)
  • Francja: Prezydent Emmanuel Macron upamiętnił w Paryżu 200. rocznicę śmierci cesarza Francuzów Napoleona Bonaparte. „Jest częścią nas, ale był też człowiekiem swojej epoki” – podkreślił w przemówieniu wygłoszonym w Instytucie Francji. Uroczystości mają charakter „upamiętnienia”, a „nie świętowania” – poinformował Pałac Elizejski. Napoleon budzi bowiem kontrowersje wśród części klasy politycznej i społeczeństwa. Były prezydent Jacques Chirac odmówił np. udziału w ceremoniach upamiętnienia bitwy pod Austerlitz w 2005 r. (AW)
  • Izrael: Premier Benjamin Netanjahu nie zdołał sformować nowego rządu w terminie, który upłynął o północy z wtorku na środę (5 maja). Teraz izraelski prezydent powierzy tę misję któremuś z jego konkurentów. Opozycja ma realne szanse na odsunięcie Benjamina Netanjahu od władzy. Więcej na ten temat piszemy tutaj. (AKuś)
  • Hiszpania: Konserwatywna Partia Ludowa wygrywa wybory do parlamentu regionalnego w Madrycie. Prawicowa opozycja zdobyła 64 miejsca na 136 możliwych. Do uzyskania większości brakuje jej jedynie 5 parlamentarzystów, co prawdopodobnie zmusi ją do zawiązania koalicji ze skrajnie prawicową partią VOX. Obecnie rządząca w kraju Socjalistyczna Partia Robotnicza uzyskała zaś rekordowo niski wynik 14%, otrzymując jedynie 24 mandaty. (MS)
  • Kolumbia: Od końca kwietnia trwają protesty przeciwko rządowym planom podwyżek podatków. W wyniku  zamieszek zginęło co najmniej 19 osób, a w trakcie starć rannych zostało ponad 800 osób. Komisja Europejska wezwała siły bezpieczeństwa Kolumbii do unikania eskalacji przemocy. (KKW)
  • Filipiny odrzuciły coroczny letni zakaz połowów nałożony przez Chiny od 1999 roku, który obowiązuje od 1 maja do 16 sierpnia i obejmuje obszary Morza Południowochińskiego oraz inne wody u wybrzeży Chin. „Ten zakaz połowów nie dotyczy naszych rybaków”, powiedziały we wtorek (4 maja) filipińskie siły zadaniowe na Morzu Południowochińskim. Chińska ambasada w Manili nie odpowiedziała na prośbę o komentarz. Napięcia między Chinami a Filipinami wzrosły po tym, jak Manila oskarżyła Chiny o naruszenie terytoriów przez ich statki na bogatym w zasoby szlaku wodnym. (JC) 
  • Unia Europejska i Indie wznowią rozmowy o wolnym handlu. Taka współpraca mogłaby pomóc Unii w zbudowaniu przeciwwagi dla Chin. Badanie Parlamentu Europejskiego z 2020 r. wskazuje, że potencjalne korzyści umowy dla Unii opiewałyby na 8,5 mld euro rocznie (dane sprzed wyjścia Wielkiej Brytanii z UE). (PB)
  • Jak informuje „The Guardian”, kraje Unii Europejskiej, przy pomocy unijnej agencji Frontex, przyczyniły się do śmierci prawie 2 tys. uchodźców, którzy przybyli do granic UE. Według brytyjskiej gazety wobec prawie 40 tys. migrantów stosowano nielegalne, brutalne metody, które miały na celu uniemożliwienie im przekroczenie granicy. Z powodu zarzutów o łamanie praw człowieka, sprawą Frontexu zajął się Parlament Europejski, o czym pisaliśmy tutaj. (PB)

Fundusz Odbudowy: “Szansa stulecia” czy przesadzone nadzieje na cud gospodarczy?

Przewodnicząca KE Ursula von der Leyen przekonuje, że Fundusz Odbudowy „umożliwi Europie wyjście z kryzysu silniejszą”.

Bruksela jest za "miękka" wobec Kremla? "To Rosja bardziej potrzebuje Unii Europejskiej niż Unia Rosji"

Coraz większa liczba protestujących Rosjan to zwiastun zmian w największym państwie świata?

Wszystko co ważne w Europie i na świecie na EURACTIV.pl

Zapraszamy także do czytania codziennego przeglądu informacji z europejskich stolic – The Capitals – aby być na bieżąco z najważniejszymi wydarzeniami w Unii Europejskiej.