Do pierwszego spotkania Biden-Putin może dojść już w czerwcu / Europa i świat w skrócie

Władimir Putin

Prezydent Rosji, Władimir Putin [Photo via Flickr]

Dziennik „The Washington Post” informuje, że prezydenci USA i Rosji dążą do spotkania w czerwcu | W trwających w Kolumbii od końca kwietnia protestach zginęło co najmniej 19 osób |

W czwartek Ministerstwo Zdrowia poinformowało o 6 431 nowych przypadkach zakażenia koronawirusem w Polsce. Z powodu COVID-19 zmarło 510 osób.

W ciągu ostatniej doby najwięcej nowych przypadków SARS-CoV-2 potwierdzono w Indiach – 412,6 tys., w Brazylii – 75,6 tys., w USA – 46,1 tys. i w Turcji – 26,4 tys.

Liczba zakażeń wykrytych na całym świecie od początku pandemii wynosi ponad 156,4 mln. Na COVID-19 zmarło ponad 3,2 mln osób, ale wyzdrowiało już ponad 133,8 mln.

  • Amerykański sekretarz stanu Antony Blinken nakazał Rosji zaprzestanie wszelkich „lekkomyślnych i agresywnych działań” wobec Ukrainy. Zajął stanowisko podczas czwartkowego (6 maja) pobytu w Kijowie, gdzie spotkał się z ukraińskimi urzędnikami, w tym prezydentem kraju Wołodymyrem Zełenskim. Zapowiedział, że Waszyngton „bardzo uważnie monitoruje sytuację”. (MKo)
  • Brazylia: Co najmniej 25 osób zginęło w strzelaninie w czwartek (6 maja) podczas operacji przeciwko handlarzom narkotyków w slumsach Jacarezinho w Rio de Janeiro. Wśród śmiertelnych ofiar znalazł się policjant. W akcji brało udział około 200 funkcjonariuszy. (MKo)
  • „Rozważamy wysłanie do Mozambiku unijnej wojskowej misji szkoleniowej, podobnej do tych, które mamy w kilku innych krajach Afryki” – powiedział na konferencji prasowej w Brukseli Wysoki Przedstawiciel UE ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Josep Borrell. Rząd Mozambiku od 2017 r. zmaga się z islamistyczną rebelią w prowincji Cabo Delgado na północy kraju. Ale ataki nasiliły się w ubiegłym roku. Tymczasem w zasobnym w złoża gazu ziemnego Mozambiku inwestuje wiele europejskich koncernów. (AW)
  • Katar: Minister finansów Ali Sherif al-Emadi został aresztowany w celu przesłuchania w związku z zarzutami o defraudację, nadużycie władzy i przestępstwa związane z sektorem publicznym. Emadi zasiada w zarządzie wartego 300 mld dolarów państwowego funduszu Qatar Investment Authority i jest również prezesem zarządu Qatar National Bank. W czasie załamania cen ropy w latach 2014-2015 Emadi kierował polityką gospodarczą Kataru. W 2020 roku został uznany za najlepszego ministra przez międzynarodowy magazyn finansowy The Banker. (JC) 
  • Ateny: Dzisiaj (6 maja) w niektórych częściach kraju ruch uliczny został zablokowany, a niektóre loty przerwane, ponieważ greccy pracownicy transportu przyłączyli się do 24-godzinnego strajku sektora publicznego. Społeczeństwo protestuje przeciwko projektowi ustawy o pracy, ponieważ ogranicza ona prawa pracownicze w czasie, gdy pracownicy ryzykują utratę pracy z powodu pandemii koronawirusa. (JC) 
  • Zachodni Brzeg Jordanu: Od kilkunastu dni rośnie napięcie pomiędzy Izraelem a Autonomią Palestyńską spowodowane planowaną eksmisją Palestyńczyków z Szajch Dżarrah, osiedla mieszczącego się we wschodniej Jerozolimie. Jutro (7 maja) odbędzie się ostatni piątek Ramadanu, podczas którego zwykle dochodzi do wielu antyizraelskich protestów. Ten dzień może być kolejną iskrą zwiększającą konflikt. Premier Izraela Benjamin Netanjahu zapowiedział natychmiastową reakcję „Nie pozwolimy terrorystom podnieść głowy i uderzymy w naszych wrogów”, stwierdził. Z kolei przywódca Hamasu, militarnej organizacji palestyńskiej, przekazał Izraelowi „ostatnie ostrzeżenie”, podkreślając, że Palestyńczycy nie będą bezczynnie patrzeć na „izraelską agresję”. W trakcie ostatnich starć izraelskie wojsko zastrzeliło 16-letniego Palestyńczyka. 3 dni temu (3 maja) zginęła również Palestynka, postrzelona przez izraelskiego żołnierza po tym, jak próbowała zaatakować go nożem. (KKW)
  • USA: Jak informuje dziennik „Washington Post”, Joe Biden i Władimir Putin dążą do spotkania w czerwcu. Miałoby się ono odbyć po rozmowach przywódcy USA z sojusznikami z NATO – na 14 czerwca zaplanowany jest szczyt tej organizacji w Brukseli. Gotowość do organizacji spotkania miały zaoferować już Finlandia oraz Austria. (KW)
  • Egipt: W Kairze rozpoczęły się w środę (5 maja) dwudniowe konsultacje polityczne między przedstawicielami Egiptu oraz Turcji. Przewodniczą im Hamdi Loza, wiceminister spraw zagranicznych Egiptu, oraz jego turecki odpowiednik, Sedat Onal. Oczekuje się, że rozmowy doprowadzą do normalizacji stosunków między krajami. (KW).
  • Izrael: Lider opozycji otrzymał misję stworzenia nowego rządu w Izraelu. Jair Lapid ma teraz niecały miesiąc na zebranie większości w parlamencie. Będzie to jednak bardzo trudne i może to oznaczać, że Izrael czekają piąte w ostatnich latach wybory. Powierzenie Lapidowi misji stworzenia rządu stało się możliwe, ponieważ dotychczasowy premier Benjamin Netanjahu nie uzbierał wystarczającego poparcia Knesecie. (AW)
  • Francja: Prezydent Emmanuel Macron upamiętnił w Paryżu 200. rocznicę śmierci cesarza Francuzów Napoleona Bonaparte. „Jest częścią nas, ale był też człowiekiem swojej epoki” – podkreślił w przemówieniu wygłoszonym w Instytucie Francji. Uroczystości mają charakter „upamiętnienia”, a „nie świętowania” – poinformował Pałac Elizejski. Napoleon budzi bowiem kontrowersje wśród części klasy politycznej i społeczeństwa. Były prezydent Jacques Chirac odmówił np. udziału w ceremoniach upamiętnienia bitwy pod Austerlitz w 2005 r. (AW)
  • Izrael: Premier Benjamin Netanjahu nie zdołał sformować nowego rządu w terminie, który upłynął o północy z wtorku na środę (5 maja). Teraz izraelski prezydent powierzy tę misję któremuś z jego konkurentów. Opozycja ma realne szanse na odsunięcie Benjamina Netanjahu od władzy. Więcej na ten temat piszemy tutaj. (AKuś)
  • Hiszpania: Konserwatywna Partia Ludowa wygrywa wybory do parlamentu regionalnego w Madrycie. Prawicowa opozycja zdobyła 64 miejsca na 136 możliwych. Do uzyskania większości brakuje jej jedynie 5 parlamentarzystów, co prawdopodobnie zmusi ją do zawiązania koalicji ze skrajnie prawicową partią VOX. Obecnie rządząca w kraju Socjalistyczna Partia Robotnicza uzyskała zaś rekordowo niski wynik 14%, otrzymując jedynie 24 mandaty. (MS)
  • Kolumbia: Od końca kwietnia trwają protesty przeciwko rządowym planom podwyżek podatków. W wyniku  zamieszek zginęło co najmniej 19 osób, a w trakcie starć rannych zostało ponad 800 osób. Komisja Europejska wezwała siły bezpieczeństwa Kolumbii do unikania eskalacji przemocy. (KKW)
  • Filipiny odrzuciły coroczny letni zakaz połowów nałożony przez Chiny od 1999 roku, który obowiązuje od 1 maja do 16 sierpnia i obejmuje obszary Morza Południowochińskiego oraz inne wody u wybrzeży Chin. „Ten zakaz połowów nie dotyczy naszych rybaków”, powiedziały we wtorek (4 maja) filipińskie siły zadaniowe na Morzu Południowochińskim. Chińska ambasada w Manili nie odpowiedziała na prośbę o komentarz. Napięcia między Chinami a Filipinami wzrosły po tym, jak Manila oskarżyła Chiny o naruszenie terytoriów przez ich statki na bogatym w zasoby szlaku wodnym. (JC) 
  • Unia Europejska i Indie wznowią rozmowy o wolnym handlu. Taka współpraca mogłaby pomóc Unii w zbudowaniu przeciwwagi dla Chin. Badanie Parlamentu Europejskiego z 2020 r. wskazuje, że potencjalne korzyści umowy dla Unii opiewałyby na 8,5 mld euro rocznie (dane sprzed wyjścia Wielkiej Brytanii z UE). (PB)
  • Jak informuje „The Guardian”, kraje Unii Europejskiej, przy pomocy unijnej agencji Frontex, przyczyniły się do śmierci prawie 2 tys. uchodźców, którzy przybyli do granic UE. Według brytyjskiej gazety wobec prawie 40 tys. migrantów stosowano nielegalne, brutalne metody, które miały na celu uniemożliwienie im przekroczenie granicy. Z powodu zarzutów o łamanie praw człowieka, sprawą Frontexu zajął się Parlament Europejski, o czym pisaliśmy tutaj. (PB)
  • Spółka Amazon, choć w 2020 r. odnotowała w Europie rekordową sprzedaż ma poziomie 44 mld euro, według brytyjskiego dziennika „Guardian” nie zapłaciła w ubiegłym roku w UE ani eurocenta podatku CIT. Obsługująca transakcje w unijnych krajach spółka Amazona zarejestrowana w Luksemburgu wykazała bowiem 1,2 mld euro… straty. (AW)
  • Polska: Sejm uchwalił ustawę w sprawie ratyfikacji decyzji o zwiększeniu zasobów własnych UE dotyczącej Funduszu Odbudowy. Wcześniej Sejm odrzucił wszystkie zgłoszone do projektu poprawki klubów PO i PSL. Za przyjęciem ustawy głosowało 290 posłów, przeciwko było 33, zaś wstrzymało się 133 posłów. Więcej na ten temat piszemy TUTAJ. (AW)
  • UE poinformowała o zawieszeniu starań o finalizację ratyfikacji umowy inwestycyjnej z Chinami. Wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej i jednocześnie komisarz ds. handlu Valdis Dombrovskis wyjaśnił, że powodem decyzji jest pogorszenie stosunków dyplomatycznych po grze odwetowej sankcjami z obu stron. (AW)
  • Polska: Transformacja energetyczna była głównym tematem rozmów przywódców Polski i Estonii podczas drugiego dnia wizyty Kersti Kaljulaid w Warszawie. Estońska prezydent wraz ze swoim polskim odpowiednikiem Andrzejem Dudą wzięła udział w panelu „Green transition: opportunities for Estonian-Polish cooperation”, otwierającym wirtualną konferencję „Green bridge between Poland and Estonia”. „Stoimy ramię w ramię z Polską – wasza energetyka opiera się na węglu, a nasza na ropie naftowej”, zwróciła uwagę Kaljulaid. Podkreśliła, że unijny Fundusz Odbudowy, który wkrótce zostanie uruchomiony, pomoże obu krajom w procesie odejścia od źródeł kopalnych na rzecz „zielonej” energii. Oboje prezydentów rozmawiało też o potrzebie wsparcia Ukrainy oraz społeczeństwa białoruskiego oraz o współpracy gospodarczej w świetle powołania w ubiegłym roku Polsko-Estońskiej Izby Gospodarczej. (AKrzy)
  • Niemcy: Liczba przestępstw związanych z prawicowym ekstremizmem osiągnęła w ubiegłym roku rekordowe wartości, poinformował szef MSW Horst Seehofer. Przestępstwa dokonane przez prawicowych radykalistów stanowiły w 2020 r, ok. 6 proc. wszystkich przestępstw w Niemczech i ponad połowę przestępstw na tle politycznym. Są to najwyższe statystyki od początku zbierania danych w 2001 r. „To bardzo niepokojące liczby”, wskazał minister, zwracając uwagę na nasiloną polaryzację dyskusji politycznej w czasie pandemii koronawirusa. (AKrzy)
  • Liban: Wznowiono negocjacje izraelsko-libańskie dotyczące sporu o granicę na Morzu Śródziemnym. Toczą się one w bazie ONZ w mieście Naqura w południowym Libanie i pośredniczą w nich Stany Zjednoczone. Pierwotnie rozmowy zostały rozpoczęte w zeszłym roku, ale utknęły w martwym punkcie po tym, jak Liban zażądał większego obszaru, w tym części złoża gazowego Karish. (KW).
  • Meksyk: Co najmniej 23 osoby nie żyją, a 65 zostało rannych w katastrofie metra w stolicy kraju. Pociąg 12 linii metra wykoleił się, a następnie spadł na ulicę z nadziemnej platformy. Linia od momentu otwarcia w 2012 roku, była obiektem wielu skarg, w związku z licznymi wadami konstrukcyjnymi. (MS)
  • Polska: „​Europa powinna być budowana na fundamencie podstawowych wartości i zasad, którymi są wolność, suwerenność, integralność terytorialna, demokracja, rządy prawa, równość i solidarność”, stwierdzili prezydenci Litwy, Łotwy, Estonii, Ukrainy i Polski w deklaracji podpisanej w dniu 230. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Gitanas Nausėda, Egils Levits, Kersti Kaljulaid i Wołodymyr Zełenski przyjechali do Warszawy, by wraz ze swoim polskim odpowiednikiem Andrzejem Dudą wziąć udział w międzynarodowych obchodach z tej okazji. Pięcioro przywódców przypomniało wspólnie, że Konstytucja Rzeczypospolitej Obojga Narodów była pierwszą w Europie i druga w świecie nowoczesną ustawa zasadniczą. „Pomni dziejowych doświadczeń, dumni z osiągnięć naszej współczesnej współpracy w regionie, świadomi wyzwań – z nadzieją patrzymy w przyszłość”, oznajmili prezydenci. (AKrzy)
  • Przedstawiciele instytucji UE przekazali ambasadorowi Rosji w Brukseli sprzeciw wobec zakazu wjazdu wydanego przez Moskwę dla ośmiorga unijnych urzędników. Władimir Czyżow został wezwany na spotkanie z sekretarzami generalnymi Komisji Europejskiej i unijnego korpusu dyplomatycznego. A więcej o rosyjskich sankcjach dyplomatycznych piszemy TUTAJ.
  • WHO: Pochodzący z Etiopii Tedros Adhanom Ghebreyesus, dyrektor generalny Światowej Organizacji Zdrowia, planuje kandydować na drugą pięcioletnią kadencję jako szef agencji. 194 państwa członkowskie mogą zgłaszać kandydatów do września br. przed wyborami w 2022 r. (MKo)
  • Polska: Rzecznik rządu Piotr Müller poinformował w poniedziałek (3 maja), że dokumenty związane z Krajowym Planem Odbudowy zostały oficjalnie złożone w Komisji Europejskiej. „W piątek Rada Ministrów przyjęła ten projekt, został przesłany jeszcze w formie roboczej, a dzisiaj zakończyliśmy już proces składania KPO Komisji”, potwierdził. (MKo)
  • Nowa Zelandia: Różnice między Nową Zelandią a jej głównym partnerem handlowym, Chinami, stają się coraz trudniejsze do pogodzenia wraz ze wzrostem i zmianami roli Pekinu na świecie, powiedziała dziś (3 maja) premier Jacinda Ardern. (MK)
  • Polska: Dziś (3 maja) w 230. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja na Zamku Królewskim w Warszawie o przyszłości Europy debatować będą prezydenci Polski, Litwy, Łotwy, Estonii i Ukrainy. Tego dnia odbędzie się też polsko-litewskie zgromadzenie posłów i senatorów, na którym głos zabiorą prezydenci obu państw. (MK)
  • Rosja: Ponad 530 tysięcy mieszkańców Donbasu, żyjących na terenach kontrolowanych przez prorosyjskich separatystów, otrzymało w ciągu ostatnich dwóch lat obywatelstwo Rosji. Dane zaprezentowało wczoraj (2 maja) rosyjskie MSW. Od 2019 r. Rosja przyznaje obywatelstwo mieszkańcom Donbasu w uproszczonym trybie. (MK)
  • Wlk Brytania: Państwa wchodzące w skład grupy G7 opracują wspólnie system zapobiegania rosyjskiej propagandzie, przekazał szef brytyjskiej dyplomacji Dominic Raab agencji Reutera. W wypowiedzi poprzedzającej spotkanie ministrów spraw zagranicznych G7, pierwszego tego typu spotkania w ciągu dwóch lat zorganizowanego w trybie stacjonarnym, Raab stwierdził, że to Londyn był inicjatorem podjęcia działań przeciwko dezinformacji Kremla w ramach grupy siedmiu najsilniejszych gospodarek świata. „Obserwując wszechobecne kłamstwa i propagandę lub fałszywe wiadomości, musimy wspólnie działać na rzecz prawdy, nie tylko na własnym terenie, ale też w Rosji czy Chinach”, wyjaśnił brytyjski minister. (AKrzy)
  • Bułgaria: Obywatele w lipcu znów pójdą do urn. Jest to konsekwencja rezygnacji Bułgarskiej Partii Socjalistycznej (BSP) z misji utworzenia rządu. Socjaliści są już trzecim ugrupowaniem od czasów wyborów 4 kwietnia, któremu prezydent Rumen Radew powierzył misję sformowania gabinetu i które misji tej się zrzekło. Wcześniej zrezygnowały centroprawicowa GERB (partia ustępującego premiera Bojko Borisowa) oraz populistyczne ugrupowanie Jest Taki Naród Sławi Trifonowa. Podczas plenum Rady Krajowej BSP jednomyślnie zdecydowano, że Socjaliści zwrócą mandat do stworzenia rządu od razu po jego otrzymaniu od prezydenta, czyli w środę (5 maja) – zaraz po przerwie związanej z prawosławnymi Świętami Wielkanocnymi. (AKrzy)

Fundusz Odbudowy: “Szansa stulecia” czy przesadzone nadzieje na cud gospodarczy?

Przewodnicząca KE Ursula von der Leyen przekonuje, że Fundusz Odbudowy „umożliwi Europie wyjście z kryzysu silniejszą”.

Bruksela jest za "miękka" wobec Kremla? "To Rosja bardziej potrzebuje Unii Europejskiej niż Unia Rosji"

Coraz większa liczba protestujących Rosjan to zwiastun zmian w największym państwie świata?

Wszystko co ważne w Europie i na świecie na EURACTIV.pl

Zapraszamy także do czytania codziennego przeglądu informacji z europejskich stolic – The Capitals – aby być na bieżąco z najważniejszymi wydarzeniami w Unii Europejskiej.