Komisja Europejska na rzecz skuteczniejszej ochrony uchodźców

W opinii wiceprzewodniczącego KE, komisarza odpowiedzialnego za przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości Jacquesa Barrota, Komisja czyni w ten sposób „istotny krok w kierunku wykazania w konkretnej formie solidarności z państwami trzecimi goszczącymi dużą liczbę uchodźców”.

Inicjatywa ta dotyczy bowiem – jak wyjaśnia KE w komunikacie – przesiedleń uchodźców z państw trzecich do państw członkowskich UE. Dodaje, że przesiedlenie oznacza przeniesienie uchodźców z państwa, w którym uzyskali azyl, do innego państwa, w którym mogą rozpocząć nowe życie i korzystać z trwałej ochrony. Komisja podkreśla, że większość uchodźców na świecie znajduje się poza UE, w krajach rozwijających się Azji, Afryki i Bliskiego Wschodu.

Przesiedlenie postrzegane jest jako ostateczność – podkreśla KE – bo większość z nich chciałaby wrócić do swego państwa pochodzenia, jednak nie wszyscy mogą. Gdy uchodźca nie może wrócić do państwa pochodzenia ani znaleźć bezpiecznego schronienia w państwie trzecim, przesiedlenie stanowi jedyne rozwiązanie. W takiej sytuacji – zwraca uwagę Komisja – często znajdują się dzieci, samotne kobiety z dziećmi, osoby mające za sobą traumatyczne przeżycia i osoby poważnie chore.

Tymczasem państwa goszczące uchodźców często należą do państw biedniejszych i ich zasoby nie pozwalają na przyjęcie dużej liczby uchodźców. Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) szacuje, że tylko w przyszłym roku, przesiedlenia wymagać będzie ponad 200 tys. z prawie 10 mln uchodźców na świecie. W zeszłym roku państwa całego świata zaoferowały miejsce dla około 65 tys. uchodźców. Tylko 4 378 z nich, tzn. 6,7 proc., trafiło do któregoś z państw UE.

Komisja zwraca uwagę, że liczba uchodźców wymagających przesiedlenia rośnie, nie rośnie natomiast liczba miejsc gotowych na ich przyjęcie. „Luka ta ma się jeszcze rozszerzyć, jeśli społeczność międzynarodowa nie podejmie zgodnych wysiłków w tej dziedzinie” – ostrzega i podkreśla konieczność rozróżnienia między przesiedleniem uchodźców z UE do państw trzecich przesiedlaniem uchodźców z jednego państwa członkowskiego UE do drugiego, w ramach wewnątrzunijnej solidarności (tego procesu dotyczą inne inicjatywy Komisji, zwłaszcza pilotażowy projekt międzynarodowej ochrony przenoszonych z Malty do innych państw członkowskich).

Dotychczasowe działania związane z przesiedleniami – zwraca uwagę KE – państwa członkowskie UE prowadzą niezależnie, przy niskim stopniu koordynacji i konsultacji. Tymczasem przedstawiony w środę program – czytamy w komunikacie – umożliwia ściślejszą współpracę między państwami Unii „w celu zwiększenia skuteczności i efektywności pod względem kosztów prowadzonych przez nie działań dotyczących przesiedleń, jak również poprawę humanitarnych i strategicznych aspektów przesiedleń”. Zawiera m.in. mechanizm, który pozwala co roku ustalać wspólne priorytety w tej dziedzinie i skuteczniejsze wykorzystywanie pomocy finansowej dostępnej dla państw członkowskich w ramach Europejskiego Funduszu na Rzecz Uchodźców.

„Zróżnicowane działania, związane z identyfikacją uchodźców, którzy mają zostać przesiedleni, i zagospodarowaniem ich w nowym miejscu pobytu, będą realizowane przez państwa członkowskie wspólnie i będą wspierane przez mający powstać w przyszłości Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu. Państwa członkowskie nadal będą mogły swobodnie decydować o realizacji przesiedleń i o liczbie ewentualnie przesiedlanych uchodźców” – zapowiada Komisja Europejska. (bea)