Wspólna deklaracja prezydentów Polski, Litwy, Łotwy i Estonii. Apel do Łukaszenki

Prezydenci Łotwy (Egils Levits), Estonii (Kersti Kaljulaid) i Litwy (Gitanas Nausėda) [Twitter, @GitanasNauseda]

Prezydenci Łotwy (Egils Levits), Estonii (Kersti Kaljulaid) i Litwy (Gitanas Nausėda) [Twitter, @GitanasNauseda]

Prezydenci Polski i państw bałtyckich razem wezwali swojego białoruskiego odpowiednika do deeskalacji napięcia w kraju i rozpoczęcia dialogu ze społeczeństwem. Wyrazili także gotowość do podjęcia mediacji w tej kwestii.

 

 

We wspólnym apelu Andrzej Duda, Gitanas Nausėda, Egils Levits i Kersti Kaljulaid podkreślili, że zależy im na poprawnych stosunkach z Białorusią, ale także na dobrej kondycji białoruskiej demokracji.

„My, Prezydenci Polski, Litwy, Łotwy i Estonii, jako bliscy sąsiedzi Białorusi w regionie, członkowie NATO i Unii Europejskiej pragniemy, aby Białoruś była krajem stabilnym, demokratycznym, niezależnym i zamożnym”, napisali przywódcy.

W związku z tym prezydenci zaapelowali do władz Białorusi o „deeskalację napięć i zaprzestanie używania siły przeciwko obywatelom w trybie natychmiastowym”. „Wzywamy do zaniechania przemocy i poszanowania fundamentalnych wolności oraz praw człowieka i obywatela, łącznie z wolnością wypowiedzi, wolnością mediów, wolnością zgromadzeń oraz bezpieczeństwem dziennikarzy”.

Szefowie dyplomacji Łotwy, Estonii i Finlandii popierają inicjatywę Polski ws. Białorusi

Podczas wtorkowej konferencji w Rydze ministrowie spraw zagranicznych czterech krajów zgodzili się co do konieczności zwołania posiedzenia Rady Unii Europejskiej ds. Zagranicznych w sprawie wydarzeń na Białorusi.

Apel o dialog władz z obywatelami. Propozycja mediacji

W dalszej części wspólnego oświadczenia czworo przywódców wezwało prezydenta Łukaszenkę i rząd do „natychmiastowego uwolnienia zatrzymanych uczestników protestów politycznych oraz zaprzestania dalszych prześladowań” oraz do „zainicjowania dialogu z Narodem Białoruskim, wsłuchania się w głos obywateli oraz zagwarantowania im wolności wypowiedzi”.

„Opierając się na doświadczeniu naszych społeczeństw oraz własnym, nawołujemy do organizacji narodowego okrągłego stołu pojednania, z udziałem przedstawicieli rządu i społeczeństwa obywatelskiego”, napisała czwórka prezydentów, dodając, że „stanowiłoby to odpowiedni krok na drodze do rozpoczęcia autentycznego dialogu narodowego”. Politycy wyrazili przekonanie, że „dialog jest zawsze najlepszą drogą do rozwoju społecznego, dyskusji na temat reform i przyszłości Białorusi”.

Jak zaznaczyli Duda, Nausėda, Levits i Kaljulaid, spełnienie tych wymagań jest warunkiem poprawnych relacji i współpracy Białorusi ze społecznością międzynarodową, do których drzwi, jak stwierdzili, „powinny pozostać otwarte”. „Izolacja nie jest drogą do dobrobytu i rozwoju żadnego narodu”, dodali.

Ponadto prezydenci zadeklarowali gotowość do zaangażowania w działania mediacyjne na rzecz pokojowego rozwiązania sporu między władzami a obywatelami oraz „wzmocnienia niezależności i suwerenności Białorusi”.

Prezydenci Polski i Litwy apelują do władz Białorusi

Prezydenci Polski i Litwy Andrzej Duda i Gitanas Nausėda zwrócili się do władz w Mińsku z apelem o „pełne uznanie i przestrzeganie standardów demokratycznych”.

Trzypunktowy program Nausėdy

Deklaracja przywódców Polski i państw bałtyckich jest konsekwencją przedstawionego dzień wcześniej przez prezydenta Litwy programu mediacji na rzecz osiągnięcia porozumienia na Białorusi. Miał on formę trzech wezwań do białoruskich władz, które zostały powtórzone i rozwinięte w tekście apelu opublikowanego wspólnie z prezydentami Dudą, Kaljulaid i Levitsem.

Litewski prezydent wzywał do deeskalacji sytuacji i wstrzymania się od przemocy, o uwolnienie więźniów politycznych oraz o ustanowienie Rady Narodowej, służącej rozpoczęciu dialogu ze społeczeństwem.

Nadzwyczajne spotkanie Rady UE

Wcześniej podczas konferencji w Rydze ministrowie spraw zagranicznych Łotwy (Edgars Rinkēvičs), Finlandii (Pekka Haavisto) i Estonii (Urmas Reinsalu) poprali postulat Polski zorganizowania nadzwyczajnego posiedzenia Rady UE ds. Zagranicznych, poświęconemu  relacjom z Białorusią i odpowiedzi na działania tamtejszych władz.

Takie spotkanie zostało zaplanowane na piątek (14 sierpnia), ale sytuacja na Białorusi ma być jedynie jednym z punktów w agendzie, m.in. obok konfliktu grecko-tureckiego oraz sytuacji w Libanie.