Dania i Kanada zakończyły prawie 50-letni spór w Arktyce. Będzie lądowa granica kanadyjsko-duńska

Wyspa Hansa w cieśninie Naresa, źródło: Wikipedia, fot. Toubletap (CC BY-SA 3.0)

Wyspa Hansa w cieśninie Naresa, źródło: Wikipedia, fot. Toubletap (CC BY-SA 3.0)

Dzięki porozumieniu dzielącym sporną bezludną wyspę Hansa na pół między oba kraje – Kanada i Dania rozwiązały terytorialny spór w rejonie Arktyki. Kanadyjczycy i Duńczycy stoczyli o ten teren dosyć oryginalną wojnę m.in. na… butelki z alkoholem.

 

Wyspa Hansa (nazywana też przez Grenlandczyków Tartupaluk) leży w cieśninie Naresa pomiędzy większą kanadyjską Wyspą Ellesmere’a a znajdującą się pod duńską dominacją Grenlandią.

Spór o to do kogo powinna należeć zajmująca zaledwie 1,3 km2 skalna i bezludna wysepka sprawiał, że Kanada i Dania nie mogły sfinalizować umowy o delimitacji granicy. To do kogo należałaby Wyspa Hansa miałoby bowiem wpływ na przebieg wód terytorialnych oraz wyłącznych morskich stref ekonomicznych.

Arktyka: Za pół wieku z norweskiego archipelagu Svalbard mogą zniknąć wszystkie niedźwiedzie polarne

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) alarmuje, że białe niedźwiedzie stracą jedno ze swoich najważniejszych na świecie naturalnych siedlisk.

Alkoholowa wojna o skalną wysepkę

Nazwana na cześć swojego odkrywcy, XIX-wiecznego grenlandzkiego podróżnika i tłumacza brytyjskich oraz amerykańskich badaczy Arktyki Hansa Hendrika wyspa stała się od 1984 r. (gdy zaostrzył się wobec fiaska negocjacji spór o nią) areną nietypowej rywalizacji, nazywanej „wojną flagową” albo „wojną whisky”.

Ekspedycje z Kanady i Danii na zmianę bowiem zatykały na Wyspie Hansa narodowe flagi oraz zakopywały obok nich… butelki z tradycyjnymi alkoholami. Duńczycy przywozi na wyspę schnapsa, a Kanadyjczycy – whisky lub brandy.

Ostatecznie ugodę udało się zawrzeć dopiero w czerwcu 2022 r. Duńskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych poinformowało, że obie strony zgodziły się po prostu… podzielić wyspę na pół. Oznacza to, że na Wyspie Hansa powstanie pierwsza w dziejach oficjalna lądowa granica kanadyjsko-duńska.

„Jest to wyraźny sygnał, że możliwe jest rozwiązywanie sporów granicznych w pragmatyczny i pokojowy sposób, w którym wszystkie strony są zwycięzcami” – skomentował ustalenia szef duńskiej dyplomacji Jeppe Kofod.

Przez zmiany klimatu syberyjska tundra jest coraz mniejsza. Zniknie całkiem do 2500 roku?

Wskutek zmian klimatycznych ta charakterystyczna dla okolic Arktyki formacja roślinna cofa się na północ. Jeśli nic się zmieni – do połowy tysiąclecia zniknie całkowicie.

Inne spory w Arktyce dużo trudniejsze

A media w Danii i Kanadzie podkreślają, że w kwestii granic w Arktyce (gdzie takich sporów nie brakuje) jest to pierwsze od bardzo wielu lat polubowne rozwiązanie międzypaństwowego sporu.

Najwięcej zaś problemów jest w przypadku sporów z Rosją, która nie chce nawet słyszeć o kompromisach, a swoje roszczenia terytorialnie realizuje poprzez np. umieszczanie swojej flagi na dnie morza w okolicy Bieguna Północnego lub prowokacji, jak choćby aktywność rosyjskich sił specjalnych w okolicy należącego do Norwegii Spitsbergenu.