Coraz bliżej wspólnej polityki imigracyjnej i azylowej UE

Pierwszy z tych dokumentów przedstawia zasady, stanowiące podstawę wspólnej polityki imigracyjnej UE, a drugi zawiera projekt dalszego wdrażania wspólnego Europejskiego systemu azylowego (CEAS).

W komunikacie pt. ”Wspólna europejska polityka imigracyjna: zasady, działania i narzędzia” Komisja przedstawia dziesięć zasad, na których ma opierać się polityka imigracyjna, a które  skupiają się wokół trzech filarów tej polityki, czyli dobrobytu, solidarności i bezpieczeństwa.

Natomiast plan polityki dotyczącej azylu zawiera projekt drugiej fazy wdrażania wspólnego europejskiego systemu azylowego (CEAS).  

Po zatwierdzeniu ich przez Radę Europejską na szczycie 15 października 2008 roku, staną się – od przyszłego roku – częścią nowego pięcioletniego programu w dziedzinie wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. 

Jacques Barrot, unijny komisarz ds. sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa uważa, że taki program, o ile będzie odpowiednio stosowany, wzbogaci nasze społeczeństwa i gospodarkę.

”W Europie bez wewnętrznych granic, państwa członkowskie i UE muszą działać w oparciu o wspólną wizję. Taki jest warunek właściwego kierowania legalną migracją i integracją oraz zwalczania nielegalnej imigracji. Dzięki wspólnej wizji możemy także zachować wartości uniwersalne, takie jak ochrona uchodźców, poszanowanie ludzkiej godności i tolerancja”  – powiedział komisarz. 

Komentując „Plan polityki w dziedzinie azylu” Barrot zwrócił uwagę, że realizacja tego planu Komisja rozpoczyna drugą fazę wdrażania unijnego systemu azylowego, którego głównymi celami są podtrzymanie i kontynuowanie humanitarnej tradycji UE i stworzenie na obszarze UE równych i sprawiedliwych zasad zapewniania ochrony.

„Oznacza to, że musimy udoskonalić wspólne normy ustawodawcze, usprawnić proces podejmowania decyzji poprzez efektywniejszą współpracę między krajowymi organami ds. polityki azylowej, jak również zabiegać o większą solidarność między państwami członkowskimi oraz między UE i krajami trzecimi w przyjmowaniu grup uchodźców” – wyjaśniał unijny komisarz ds. sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa. 

W poniedziałkowym komunikacie dotyczącym polityki imigracyjnej Komisja nie tylko  przedstawia propozycje dotyczące dalszego rozwoju tej polityki, ale wzywa również Radę Europejską do zatwierdzenia opisanych w tym dokumencie dziesięciu wspólnych zasad i wybranych konkretnych działań. 

Dziesięć wspólnych zasad powstało na podstawie ustaleń Rady Europejskiej z Tampere w 1999 r., Programu Haskiego z 2004 r. oraz założeń ogólnej koncepcji w kwestii migracji z 2005 r. Każdej z zasad przyporządkowano konkretne działania, które będą wdrażane na szczeblu państw członkowskich  lub na szczeblu wspólnotowym.

Zasady te  zebrano pod następującymi tytułami: – dobrobyt i imigracja (jasne i sprawiedliwe reguły dla wszystkich, dopasowanie umiejętności i potrzeb, integracja kluczem do sukcesu w dziedzinie imigracji); -solidarność i imigracja (przejrzystość, zaufanie i współpraca, skuteczne i spójne stosowanie dostępnych środków, partnerstwo z krajami trzecimi) oraz – bezpieczeństwo i imigracja (polityka wizowa służąca interesowi Europy, zintegrowane zarządzanie granicami, skuteczniejsze zwalczanie nielegalnej imigracji i zerowa tolerancja dla handlu ludźmi, wyważona i skuteczna polityka w zakresie powrotów). 

Wspólna polityka imigracyjna ma być realizowana w oparciu o partnerstwo między państwami członkowskimi i instytucjami UE. Wprowadzono nowy mechanizm jej monitorowania i oceny, w ramach którego m.in. unijni przywódcy na swoich wiosennych szczytach będą wydawać roczną ocenę oraz zalecenia na podstawie sprawozdania Komisji dotyczącego sytuacji w zakresie imigracji na poziomie europejskim i krajowym.

Przyjęty również w poniedziałek „Plan polityki w dziedzinie azylu” obejmuje środki, które Komisja zamierza zaproponować jako uzupełnienie do drugiej fazy wdrażania wspólnego europejskiego systemu azylowego (CEAS). 

W trakcie pierwszej fazy CEAS (1999-2004) przyjęto i uregulowano prawnie wspólne standardy minimalne dziedzinie warunków przyjmowania osób ubiegających się o azyl, procedur azylowych i wymagań umożliwiających zakwalifikowanie imigranta jako osoby wymagającej ochrony międzynarodowej. Zdefiniowano również system określania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za wniosek o azyl. 

Plan ten ma umożliwić poprawę standardów ochrony dzięki zmianom w istniejącym prawodawstwie UE. Uwzględnia ponadto konieczność podjęcia praktycznej współpracy, np.: wymiany informacji i najlepszych praktyk,  czy wspólnych szkoleń. 

Planuje się także utworzenie Europejskiego Urzędu Wsparcia ds. Polityki Azylowej, który będzie odpowiedzialny za koordynację działań w ramach takiej współpracy. W planie przedstawia się również możliwe sposoby wzmacniania poczucia solidarności w stosunku do tych państw członkowskich, których systemy azylowe są przeciążone. Obejmuje również propozycje wsparcia dla krajów trzecich, które przyjmują wielu uchodźców, m.in. utworzenie wspólnego dla wszystkich państw członkowskich programu przesiedleń oraz poszerzenie już istniejących regionalnych programów ochrony.(b)

Źródło: Reprezentacja KE w Polsce