Chorwacja: Prezydent mówi o blokowaniu członkostwa Finlandii i Szwecji w NATO

chorwacja-szwecja-finlandia-nato-bosnia-bih-serbia-bałkany

Prezydent Chorwacji Zoran Milanović, fot. Facebook

Prezydent Chorwacji stwierdził, że zagłosowałby przeciwko wejściu Finlandii oraz Szwecji do NATO, pisze EURACTIV.hr.

 

 

Zoran Milanović warunkuje członkostwo państw nordyckich w Sojuszu od zmiany prawa wyborczego w Bośni i Hercegowinie. Ewentualną decyzję w sprawie rozszerzenia NATO podejmie chorwacki parlament.

We wtorek informowaliśmy na EURACTIV.pl, że Finlandia i Szwecja zamierzają wspólnie, w tym samym czasie ogłosić, że złożą wniosek o przyjęcie do NATO.

Szef dyplomacji Finlandii, Pekka Haavisto, odmówił komentarza redakcji „Iltalehti” w tej sprawie, powtórzył jednak, że preferowanym rozwiązaniem byłoby gdyby – w kwestii członkostwa w NATO – oba kraje nordyckie dokonały podobnego wyboru.

Z kolei szwedzki tabloid „Aftonbladet”, napisał że Finlandia i Szwecja ogłoszą swoje plany dotyczące członkostwa w NATO w tygodniu zaczynającym się 16 maja – i że zrobią to równocześnie.

„Aftonbladet” pisze, że USA i Wielka Brytania obiecały Szwecji zwiększenie obecności wojskowej w tym kraju i „silne polityczne” wsparcie w czasie procesu akcesyjnego do NATO.

Finlandia i Szwecja mają jednocześnie ogłosić chęć dołączenia do NATO

Rosja ostrzegała oba państwa, że po wejściu do NATO znajdą się na pierwszej linii konfrontacji między Rosją a Sojuszem.

Prezydent mówi o prawie wyborczym w BiH

Jeśli władze w Helsinkach i Sztokholmie złożą stosowny wniosek do NATO, wszystkie kraje Sojuszu będą musiały to zaakceptować. Przy okazji ewentualnego rozszerzenia NATO, o interesy bośniackich Chorwatów upomniał się prezydent Zoran Milanović.

Chorwacja jest członkiem NATO od 2009 r., a teraz nie stroniący od kontrowersyjnych wypowiedzi prezydent tego kraju stwierdził, że zagłosowałby przeciwko wejściu Finlandii oraz Szwecji do NATO.

Zoran Milanović, który wywodzi się z partii socjaldemokratycznej, warunkuje członkostwo państw nordyckich w Sojuszu od zmiany prawa wyborczego w Bośni i Hercegowinie. Milanović chce, aby państwo federalne BiH, w którego skład wchodzą Chorwaci, Bośniacy i Serbowie, pozwoliło Chorwatom zamieszkałym w Bośni na wybieranie własnych przedstawicieli.

Tłem dla wypowiedzi chorwackiego prezydenta jest spór polityczny wśród bośniackich Chorwatów. Największa z chorwackich partii w kraju, centroprawicowa HDZ nie uznaje bowiem przedstawiciela Chorwatów w trójetnicznej radzie prezydenckiej Bośni i wezwała do zmian w prawie wyborczym, by dać Chorwatom więcej władzy.

Chorwaci wysuwają także żądania wyodrębnienia własnej jednostki autonomicznej w BiH. Przypomnijmy, że obecny kształt ustrojowy nadała BiH konstytucja będąca aneksem do umowy pokojowej podpisanej w 1995 r. w Dayton, kończącej konflikt zbrojny na terytorium tego państwa.

Podzielono je wówczas na dwie części składowe (entitety) – zamieszkaną głównie przez Serbów oraz zdominowaną przez ludność bośniacką i chorwacką Federację BiH – a także wieloetniczny Dystrykt Brczko, stanowiący samodzielną jednostkę administracyjną.

Wspierane przez rząd w Zagrzebiu partie chorwackie domagają się utworzenia trzeciej, odrębnej jednostki terytorialnej. Postulat ten w ostatnich latach wspierali także Serbowie, widząc w jego realizacji szanse na osłabienie pozycji rządu w Sarajewie.

Milanović podkreślił, że „chorwacki parlament nie powinien ratyfikować członkostwa żadnego kraju do NATO, jeśli nie zostanie zmieniona ordynacja w Bośni i Hercegowinie”.

Szwecja: Najwyższe w historii poparcie społeczne dla członkostwa w NATO

Według najnowszego sondażu obecnie 57 proc. Szwedów popiera członkostwo ich kraju w NATO.

Prezydent bez prawa weta

Decyzja o tym czy Finlandia lub Szwecja przystąpią do NATO nie zależy bezpośrednio od prezydenta Chorwacji. Decyzję w tej sprawie podejmie chorwacki parlament.

„Jeśli o mnie chodzi, to niech sobie wstępują do NATO… ale dopóki nie zostanie rozwiązana kwestia ordynacji wyborczej w BiH, dopóki Amerykanie, Anglicy, Niemcy, jeśli mogą i chcą, nie zmuszą (bośniackich urzędników) do zmiany ordynacji wyborczej w ciągu najbliższych sześciu miesięcy i przyznania Chorwatom ich podstawowych praw, Sabor (jednoizbowy chorwacki parlament – red.) nie może ratyfikować niczyjego przystąpienia do NATO”.

„Prosimy jedynie, aby Finlandia i Szwecja „powiedziały Amerykanom, żeby to rozwiązali”, powiedział. „Dla mnie jest to żywotny interes narodowy państwa chorwackiego, narodu i ludzi, aby BiH była funkcjonującym państwem”, dodał.

W odpowiedzi na sugestie prezydenta premier Andrej Plenković z HDZ stwierdził we wtorek, że jeśli Zoran Milanović chce zablokować akcesję Finlandii oraz Szwecji, „powinien zwrócić się w tej sprawie bezpośrednio do prezydenta USA Joe Bidena, a nie przenosić odpowiedzialność na parlament”.