USA przeciw budowie Nord Stream 2

Premier Mateusz Morawiecki i sekretarz stanu USA Rex Tillerson w Warszawie, źródło KPRM

Premier Mateusz Morawiecki i sekretarz stanu USA Rex Tillerson w Warszawie, źródło KPRM

USA też są przeciw budowie Nord Stream 2 – zapewnił w sobotę sekretarz stanu USA Rex Tillerson po rozmowie z premierem Mateuszem Morawieckim w Warszawie. Sobota była drugim dniem wizyty szefa dyplomacji USA w Polsce, a ostatnim jej punktem była rozmowa z prezesem PiS Jarosławem Kaczyńskim.

Amerykański sekretarz stanu rozmawiał w sobotę również z szefem polskiej dyplomacji Jackiem Czaputowiczem, a dzień wcześniej spotkał się z prezydentem Andrzejem Dudą. Przedmiotem rozmów Tillersona w Polsce było bezpieczeństwo, w tym energetyczne, a także współpraca wojskowa i gospodarcza.

Zaawansowane polsko-amerykańskie partnerstwo

Możemy mówić o zaawansowanym partnerstwie polsko-amerykańskim – oświadczył wczoraj wieczorem (26 stycznia) szef gabinetu prezydenta Krzysztof Szczerski. Tego dnia Andrzej Duda spotkał się zarówno z prezydentem USA Donaldem Trumpem w Davos, jak i z amerykańskim sekretarzem stanu USA Rexem Tillersonem w Warszawie.

USA też są przeciw budowie Nord Stream 2

“Polska i Stany Zjednoczone wspólnie sprzeciwiają się Nord Stream 2, który podkopuje całościowe bezpieczeństwo i stabilność energetyczną Europy, zapewniając Rosji jeszcze jedno narzędzie upolitycznienia energetyki” – powiedział amerykański sekretarz stanu. Zwrócił uwagę, że ten sprzeciw wynika ze wspólnego interesu strategicznego, którym jest długofalowe bezpieczeństwo Europy.

Podobną deklarację złożył sekretarz energii USA Rick Perry podczas zeszłotygodniowego spotkania  z premierem Mateuszem Morawieckim w Davos.

Nord Stream 2 to druga nitka magistrali gazowej o długości 1200 km i mocy przesyłowej 55 mld metrów sześciennych surowca rocznie. Rurociąg prowadzący przez Bałtyk z Rosji do Niemiec ma być gotowy w przyszłym roku, a w 2020 r. Moskwa zamierza przestać przesyłać gaz przez terytorium Ukrainy. W finansowaniu tego przedsięwzięcia uczestniczą niemieckie koncerny Uniper i Wintershall, francuski Engie, austriacki OMV i brytyjsko-holenderski Royal Dutch Shell.

Antymonopolowe problemy projektu Nord Stream 2

Decyzja firm nie oznacza wstrzymania projektu Nord Stream 2; może jednak opóźnić jego realizację (m.in. utrudnić rozmowy w sprawie zasad finansowania). Gazprom, jeszcze przed publicznym zgłoszeniem zastrzeżeń wobec koncentracji przez UOKiK, podjął nieskuteczną próbę wpłynięcia na pozytywną decyzję polskiego organu …

W ocenie amerykańskiego sekretarza stanu możliwa jest też ściślejsza polsko-amerykańska współpraca biznesowa w dziedzinie energetyki. “Tak jak powiedział w trakcie swojej wizyty prezydent Trump: jesteśmy dumni, wspierając dywersyfikację energetyki polskiej” – przypomniał. Szef amerykańskiej dyplomacji zapewnił przy tym, że USA są gotowe dostarczać Polsce skroplony gaz LNG. Według Rexa Tillersona państwa europejskie wspólnie są w stanie zdywersyfikować swoje zasoby, by zapewnić sobie w ten sposób bezpieczeństwo energetyczne i dlatego USA wspiera budowę interkonektorów.

Nie tylko Polska liczy na pomoc USA ws. Nord Stream 2

Natomiast dzień później minister inwestycji i rozwoju Jerzy Kwieciński podkreślił, że na pomoc USA w zablokowaniu kontrowersyjnej inwestycji liczy wiele państw Europy. „To nie jest kolejna nitka gazociągu z Rosji do Niemiec. To jest próba uzależnienia przez Rosję Europy, ale również próba zmonopolizowania kierunku dostaw gazu przez Niemcy” – powiedział w niedzielę w rozmowie z Polskim Radiem 24 podkreślając, że ta inwestycja zagraża bezpieczeństwu energetycznemu bardzo wielu państw.

Propozycja Niemiec: węgiel za Nord Stream 2?

Nieoficjalna propozycja Berlina: Niemcy zgodzą się na mniej restrykcyjne przepisy dla elektrowni węglowych, jeśli Polska przestanie naciskać na zmianę unijnego prawa, która może zablokować budowę podmorskiego gazociągu z Rosji do Niemiec.
18 grudnia unijni ministrowie ds. energii podejmą próbę przyjęcia stanowiska w …

Minister Kwieciński przypomniał, że takie stanowisko w tej sprawie ma też Komisja Europejska. KE przedstawiła w listopadzie zeszłego roku propozycję nowelizacji unijnej dyrektywy gazowej, która jednoznacznie podporządkowuje podmorskie części gazociągów na terytorium UE przepisom tzw. trzeciego pakietu energetycznego.

Gdyby dyrektywa została przyjęta, a KE liczyła, że procedurę ustawodawczą uda się szybko zakończyć, to budowa Nord Stream 2 najprawdopodobniej okazałaby się nieopłacalna. W ocenie Kwiecińskiego gdyby ta inwestycja miała podlegać unijnym zasadom, to mogłaby być nawet zakazana.

Rex Tillerson zapewnił, że USA podejmą niezbędne kroki, by zablokować ten projekt. Dał jednak do zrozumienia, że utrudniać to może zaangażowanie w Nord Stream 2 niektórych państw członkowskich UE. Okazało się bowiem, że i w tej kwestii zdania państw członkowskich są podzielone: zdecydowanie za przyjęciem nowych regulacji opowiada się 10 państw (Chorwacja, Dania, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja, Szwecja i Wielka Brytania), a zdecydowanie przeciw cztery: Austria, Belgia, Holandia i Niemcy.

O Nord Stream 2 na unijnym szczycie

Szef Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker powtórzył wczoraj (19 października), że wśród państw członkowskich wciąż nie ma zgody na mandat negocjacyjny do rozmów na temat reżimu prawnego dla morskiego odcinka Nord Stream 2. O przyspieszenie działań ws. rosyjskiego gazociągu apelowała pierwszego dnia szczytu w Brukseli szefowa polskiego rządu Beata Szydło.

Amerykańsko-polska współpraca wojskowa

Jednym z głównych tematów rozmów podczas wizyty Rexa Tillersona była również o współpraca wojskowa obu państw.

Szef amerykańskiej dyplomacji pogratulował polskim władzom za gotowość do przeznaczania na obronność 2 proc. PKB. Administracja prezydenta Donalda Trumpa wielokrotnie naciskała na państwa NATO, by wywiązały się ze swoich zobowiązań i zwiększyły wydatki na ten cel.

Pierwsi żołnierze USA już w Polsce

Pierwsi amerykańscy żołnierze wylądowali w sobotę (7 stycznia) w Polsce, żeby wzmocnić wschodnią flankę NATO w związku z agresywną polityką Rosji w regionie. Tego samego dnia prezydent-elekt USA Donald Trump powtórzył, że zamierza poprawić stosunki Stany Zjednoczone-Federacja Rosyjska. Wiceszef polskiego MSZ Konrad Szymański zadeklarował natomiast, że będzie zbiegać o to, by rotacyjna obecność wojsk NATO była de facto obecnością stałą.

„Mamy nadzieję, że toczące się rozmowy na temat systemu Patriot i innych systemów uzbrojenia – mówiliśmy o helikopterach Black Hawk produkowanych w Polsce – że one zostaną wkrótce sfinalizowane” – zapowiedział z kolei minister Czaputowicz.

Szef polskiego MSZ podkreślił przy tym, że stronie polskiej chodzi nie tylko o to, żeby kupić konieczne uzbrojenie, ale by jednocześnie polski przemysł mógł się dzięki temu modernizować. Dodał, że Polska dąży zwiększenia współpracy gospodarczej z USA, bo – jak zwrócił uwagę – daje ona polskim firmom dostęp do nowoczesnych technologii i przyczynia się do rozwoju innowacji.

Ruszyła budowa tarczy antyrakietowej w Polsce

Dzień wcześniej brytyjskie ministerstwo obrony poinformowało, że myśliwce Typhoon brytyjskich Królewskich Sił Powietrznych przechwyciły nad Bałtykiem trzy rosyjskie wojskowe samoloty transportowe, które zbliżały się do granic państw bałtyckich. Redzikowo: Uroczysta inauguracja W czwartek status operacyjny uzyskała część amerykańskiej …

Czaputowicz zapewnił ponadto, że Polska i Stany Zjednoczone podzielają te same wartości, takie jak szacunek dla prawa, wolności obywatelskie, demokrację, poszanowanie zasad wolności gospodarczej, które są podstawą sojuszniczych relacji. Tillerson powtórzył natomiast, że Polska jest „wielkim demokratycznym sprzymierzeńcem Stanów Zjednoczonych”.

Rozmowa Tillerson-Kaczyński nie dotyczyła praworządności

Po południu Rex Tillerson spotkał się z Jarosławem Kaczyńskim. Wcześniej wyjaśniał, że zawsze, gdy ma okazję, spotyka się z liderami świata gospodarczego i politycznego. “Chcę zobaczyć, jaka jest jego perspektywa. Dla mnie jest to po prostu możliwość, aby usłyszeć coś nowego od lidera” – powiedział.

“To była dobra, pożyteczna rozmowa” – przekazał dziennikarzom po spotkaniu prezes PiS. “Rozmawialiśmy właściwie o wszystkich ważnych sprawach polsko-amerykańskich” – dodał. Pytany czy podczas spotkania była mowa o praworządności w Polsce, a także z czyjej inicjatywy zorganizowane zostało ono zorganizowane odpowiedział, że była to inicjatywa amerykańska, a o praworządności w Polsce mowy nie było.

“Stany Zjednoczone przecież dość wyraźnie powiedziały, że nie mają zamiaru ingerować w te sprawy. Pan Tillerson wspomniał o tym – ale nie w tej rozmowie – że Polska jest starą demokracją i nie potrzebuje obcych rad w tej sprawie. To jest bardzo dobre postawienie sprawy” – powiedział Kaczyński. Przyznał jednak, że “było wspomniane to wyłącznie w kontekście spraw inwestycji i pewności prawa”.  “My w tej chwili tę pewność prawa umacniamy” – podkreślił.

Stanowisko Komisji Europejskiej w obronie niezależności sądów w Polsce

Informacja prasowa Komisji Europejskiej

Przez blisko dwa lata Komisja wielokrotnie podejmowała starania o nawiązanie konstruktywnego dialogu z polskimi władzami w kontekście ram na rzecz praworządności. Dzisiaj jednak stwierdziła, że istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia zasady praworządności w Polsce.
 

Komisja proponuje zatem Radzie …

Prezes PiS poinformował także, że rozmowa dotyczyła między innymi kwestii współpracy militarnej i „szeroko rozumianego bezpieczeństwa w tej części Europy” oraz współpracy gospodarczej, m.in. zakupu przez Polskę amerykańskiej broni. Dodał, że poruszono też inne kwestie, o których – jak zastrzegł – ”z różnych względów” nie może mówić. Powiedział jednak, że podziękował amerykańskiemu sekretarzowi stanu za „obecne nastawienie do Polski”. “Nieczęsto w naszej historii zdarzało się, żebyśmy mogli tyle uzyskiwać” – ocenił lider rządzącej partii.

Rex Tillerson przyleciał do Warszawy w piątek wprost ze Światowego Forum Ekonomicznego w Davos. Jeszcze tego samego dnia wieczorem spotkał się z prezydentem Andrzejem Dudą, a w sobotę rozmawiał z premierem Mateuszem Morawieckim, szefem polskiej dyplomacji Jackiem Czaputowiczem oraz szefem partii rządzącej Jarosławem Kaczyńskim. Spotkanie z prezesem PiS było ostatnim punktem dwudniowej wizyty amerykańskiego sekretarza stanu w Warszawie.