Sinn Fein proponuje referendum ws. niepodległości Irlandii Płn.

Przewodnicząca Sinn Fein Mary Lou McDonald, źródło: Flickr/Sinn Féin (CC BY 2.0)

Przewodnicząca nacjonalistycznej partii Sinn Fein wezwała rządy Wielkiej Brytanii i Irlandii do rozpoczęcia rozmów na temat przeprowadzenia referendum zjednoczeniowego w Irlandii Północnej. Ma to związek z groźbą brexitu bez regulującej jego warunki umowy z Unią Europejską.

 

Liderka Sinn Fein Mary Lou McDonald wzięła wczoraj (31 lipca) udział w Belfaście w spotkaniu przedstawicieli 5 głównych północnoirlandzkich partii z niedawno mianowanym premierem Wielkiej Brytanii Borisem Johnsonem. Jeszcze przed owym spotkaniem szefowa nastawionych pro-niepodległościowo nacjonalistów wezwała zarówno rząd brytyjski, jak i irlandzki do uzgodnienia warunków, na jakich miałoby się odbyć w Irlandii Północnej referendum na temat zjednoczenia z Irlandią. Swoje stanowisko powtórzyła na późniejszym spotkaniu z Johnsonem.

„Część osób z politycznego establishmentu mówiła nam, że to nie jest odpowiedni moment na rozmowę o jedności Irlandii. Są w błędzie. To właśnie najbardziej odpowiedni moment na takie dyskusje” – powiedziała McDonald. Sinn Fein obawia się bowiem sytuacji, w której dochodzi do brexitu bez umowy. Wówczas istnieje poważne ryzyko, że między Irlandią a Irlandią Północną powróci twarda granica.

Londyn: Opuścimy UE 31 października. Z umową lub bez

Brytyjski minister ds. brexitu odbył rozmowę z szefem unijnego zespołu negocjacyjnego. Poinformował go, że Wielka Brytania nie będzie się już starać o kolejne opóźnienie wyjścia z Unii Europejskiej. Dodał, że stanie się tak bez względu na to czy umowa brexitowa …

Obawy o powrót twardej granicy

Johnson co prawda zapewnia, że „zrobi wszystko, aby na granicę nie powróciły punkty kontrole”, ale to nie wyklucza innych form kontroli, np. lotnych patroli czy elektronicznego skanowania pojazdów. Zniknięcie granicy dzięki członkostwu Irlandii i Wielkiej Brytanii w Unii Europejskiej jest w zgodnej opinii ekspertów jednym z najważniejszych czynników pomagających utrzymać Porozumienia Wielkopiątkowe, które w 1998 r. zakończyły północnoirlandzką wojnę domową.

Przez ostatnie 21 lat w Irlandii i Irlandii Północnej rozwinęło się wiele transgranicznych biznesów. Np. znany irlandzki producent piwa Guinness otworzył swoje zakłady po północnej stronie granicy. Bardzo dużo jest jednak małych, rodzinnych firm, które działają tak, jakby granicy nie było.

„Postawiliśmy sprawę jasno, że twardy brexit będzie katastrofą dla irlandzkiej gospodarki, irlandzkich gospodarstw domowych, naszego społeczeństwa, naszej polityki i porozumienia pokojowego. Postawiliśmy sprawę jasno, że intensywne przygotowania brytyjskiego rządu do brexitu bez umowy, o których mówił Johnson powinny zawierać kwestię referendum ws. granicy w Irlandii. Postawiliśmy sprawę jasno, że brexit – a w szczególności nieuporządkowany brexit – będzie stanowić dramatyczną zmianę warunków na tej wyspie” – mówiła McDonald.

Sondaże pokazują, że choć większość mieszkańców Irlandii Północnej popiera pozostanie razem z Anglią, Walią i Szkocją w Zjednoczonym Królestwie, ale z miesiąca na miesiąc coraz więcej z nich się waha. Zwłaszcza, gdy rośnie prawdopodobieństwo brexitu bez umowy. W referendum brexitowym z 2016 r. 56 proc. głosujących w Irlandii Północnej opowiedziało się za pozostaniem w UE.

Irlandia nie zgodzi się na wykreślenie backstopu z umowy brexitowej

„Brexit bez awaryjnego mechanizmu backstop będzie dla Irlandii tak samo szkodliwy, jak bezumowne wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej” – stwierdził premier Irlandii Leo Varadkar. Oświadczył jednak, że ufa Brukseli, że pozwoli ona na wykreślenie backstopu z umowy z Londynem.
 

Irlandzki …

Kłopoty ze sformowaniem lokalnego rządu

Niepewność co do brexitu nakłada się na trwający od 2017 r. kryzys polityczny w Irlandii Północnej, który nie pozwala stworzyć stabilnego rządu. Nacjonalistyczna i proniepodległościowa Sinn Fein odmawia współpracy z lojalistyczną wobec Londynu Demokratyczną Partią Unionistyczną (DUP), która w Izbie Gmin współpracuje z Partią Konserwatywną.

Bardziej progresywna od DUP Sinn Fein nie tylko domaga się przyjęcia przez lokalny rząd ustawy dotyczącej statusu języka irlandzkiego, ale także wprowadzenia zgody na małżeństwa jednopłciowe. Mocno konserwatywna DUP nie chce jednak na oba te postulaty przystać. Jeśli w najbliższym czasie partie polityczne w Irlandii Północnej nie dojdą do porozumienia, możliwe jest, że do gry wkroczy Londyn. Prawo pozwala bowiem w takiej sytuacji przejąć część uprawnień rządu lokalnego, przez rząd brytyjski.

Irlandia Północna pobije dziś rekord długości kryzysu rządowego?

Regionalny rząd wchodzącej w skład Zjednoczonego Królestwa Irlandii Północnej nie może powstać od marca 2017 r. Wczoraj (28 sierpnia) wyrównany został rekord ustanowiony przez Belgię w latach 2010-2011, gdy na rząd czekano w Brukseli 589 dni. Dziś najprawdopodobniej Irlandia Północna …

DUP wyklucza referendum

Północnoirlandzcy unioniści są – tak jak torysi – zdecydowanie przeciwni wprowadzaniu mechanizmu backstop, czyli tymczasowemu, awaryjnemu pozostawieniu Irlandii Północnej w unii celnej, co miałoby zapobiec powrotowi twarde granicy. Jednak dla polityków DUP byłby to wstęp do zjednoczenia obu Irlandii. Dlatego szefowa unionistów Arlene Foster odrzuciła postulaty Sinn Fein. Poinformowała, że premier Johnson „nawet nie rozważa pomysłu referendum zjednoczeniowego w Irlandii Północnej i zapewnił ją, że brytyjski rząd nigdy nie będzie neutralny w sprawach dotyczących unii.” W tym kontekście miała na myśli unię brytyjską.

Wiceprzewodniczący DUP Nigel Dodds jeszcze ostrzej ocenił pomysł zorganizowanie referendum zjednoczeniowego. Nazwał ten pomysł „histerią, która zagraża Porozumieniu Wielkopiątkowemu.” „Bądźmy poważni. Pogląd, że wielu unionistów nagle zmieni zdanie i zagłosuje za zjednoczoną Irlandią z powodu obecnych wydarzeń jest, tak myślę, czymś, co nie znajduje odzwierciedlenia w politycznych emocjach wyborców” – oświadczył Dodds.

DUP jest dla rządzącej Partii Konserwatywnej bardzo ważnym ugrupowaniem. Torysi nie mają samodzielnej większości w Izbie Gmin. Brakujące kilka głosów zapewnia im w kluczowych momentach 10 posłów DUP. W zamian za to władze brytyjskie zwiększyły o 1 mld funtów rządowe wydatki w Irlandii Północnej. Podpisane na 2 lata porozumienie wygasa w ciągu kilku najbliższych tygodni. Przed torysami i północnoirlandzkimi lojalistami trudne rozmowy o przedłużeniu porozumienia.

Sam Johnson zabrał głos po powrocie do Londynu. Delikatnie odrzucił sugestie o zorganizowaniu referendum ws. zjednoczenia obu Irlandii. Wezwał też wszystkie północnoirlandzkie siły polityczne do wypracowania porozumienia ws. lokalnego rządu.

Wielka Brytania: Zabrakło formularzy potrzebnych do uzyskania obywatelstwa Irlandii

Niepewność związana z brexitem i sytuacją, jaka może zapanować gdy Wielka Brytania wyjdzie z Unii Europejskiej, wywołała ogromny wzrost zainteresowania uzyskaniem obywatelstwa Irlandii. Wielu Brytyjczyków ma bowiem irlandzkie korzenie. Najwięcej chętnych do uzyskania nowego paszportu jest jednak w Irlandii Północnej.
 

O …