Na szczycie Bałkanów Zachodnich w Poznaniu bez przełomu

Angela Merkel, Mateusz Morawiecki, Bojko Borysow i Zoran Zaew podczas Szczytu Bałkanów Zachodnich w Poznaniu, 5 lipca 2019 r. / Zdjęcia via Krystian Maj, serwis prasowy KPRM.

Bez przełomowych decyzji na zakończonym w piątek Szczycie Bałkanów Zachodnich. Przez trzy dni dziennikarze, eksperci i politycy debatowali nad przyszłością aspirującego do integracji europejskiej regionu. W Poznaniu obecni byli premierzy i prezydenci państw regionu oraz m.in. Andrzej Duda, Mateusz Morawiecki, Angela Merkel i Theresa May.

 

Integracja państw Bałkanów Zachodnich z Unią Europejską wciąż napotyka coraz to nowe przeszkody. Niedawna rekomendacja Komisji Europejskiej dla podjęcia rozmów akcesyjnych z Albanią i Macedonią Północną po raz kolejny okazała się niewystarczająca dla kilku państw – Francji, Danii i Holandii – które z różnych powodów blokują otwarcie negocjacji.

Decyzja ma zapaść w październiku. Unijny komisarz ds. polityki sąsiedztwa i rozszerzenia Johannes Hahn powiedział w miniony czwartek w Poznaniu, że „geografia jest przeznaczeniem”, wyrażając po raz kolejny wsparcie dla aspiracji Albanii, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry, Kosowa, Macedonii Północnej i Serbii do dołączenia do Wspólnoty. Jednak czy ten dwugłos „starej Europy” wystarczy do podtrzymania modernizacyjnego pędu Bałkanów Zachodnich w ich drodze do Unii Europejskiej?

UE przekłada decyzję w sprawie Albanii i Macedonii Płn.

Unia Europejska opóźnia rozmowy akcesyjne z Macedonią Północną i Albanią. Tak postanowili ministrowie spraw europejskich państw członkowskich. Wśród głównych przeciwników są m. in. Francja, Niemcy i Holandia. Polska opowiedziała się za otwarciem negocjacji.
 

 

Unia Europejska zdecydowała we wtorek o opóźnieniu do października …

Potrzeba współpracy

Ubiegłotygodniowy szczyt w Poznaniu jest częścią tzw. Procesu berlińskiego – koalicji kilku państw UE, które współpracują z państwami Bałkanów Zachodnich na rzecz ich modernizacji i rozwoju. Doroczne szczyty, począwszy od berlińskiej inauguracji w 2014 r., poświęcane są dyskusjom dziennikarzy, ekspertów i polityków. Celem jest wypracowanie planu zmian, zarówno w infrastrukturze, obszarach społecznych i gospodarczych, kwestii rządów prawa i innych dziedzinach istotnych z punktu widzenia zmian wymaganych przez Brukselę.

Tym zagadnieniom były m.in. poświęcone panele zorganizowane podczas dwóch pierwszych dni szczytu w Poznaniu. Wnioski i konkluzje miały zostać przekazane politykom, którzy debatowali drugiego i przede wszystkim trzeciego dnia.

Bałkany Zachodnie współpracują w sprawie eliminacji roamingu

Podpisane przed trzema miesiącami w Belgradzie porozumienie dotyczące stopniowego zmniejszania opłat za połączenia między państwami regionu Bałkanów Zachodnich zaczęło wczoraj obowiązywać. W perspektywie dwóch lat opłaty zupełnie znikną. Eksperci podkreślają, że to rzadki przykład współpracy w regionie.
 

 

Od wczoraj ceny połączeń …

Drenaż mózgów

Do głównych społecznych zmartwień sześciu krajów Bałkanów Zachodnich należy emigracja młodych ludzi. Drenaż młodego pokolenia jest głównym hamulcowym rozwoju państw regionu. Jedną z przyczyn emigracji jest to, że właśnie młode osoby –  mimo że relatywnie najlepiej wykształcone – są dotknięte największym bezrobociem, które dochodzi w Kosowie do poziomu 52 proc.

Jako przykład rozwiązania tego problemu rozmówcy sugerują zwiększenie pensji minimalnej i średniej, wsparcie dla rodzin czy poprawę jakości edukacji.

Eksperci zwracali także uwagę na kwestię praworządności, społeczeństwa obywatelskiego i jakości administracji publicznej. Według Jovany Marović z „Politikion Network” z Czarnogóry kwestia rządów prawa powinna być jednym z głównych celów Procesu berlińskiego – konieczna z punktu widzenia przybliżenia procesu reform do obywateli i uczynienia regionalnej współpracy bardziej efektywną.

Z kolei Enkeleida Tahiraj z London School of Economics wskazała na zbyt małą innowacyjność obok niestabilności rynku pracy oraz prekaryzację, jako ważne bolączki regionu. Ekonomistka wskazała na rozdźwięk między coraz większą ilością czasu potrzebną do utrzymania rodziny a nieistniejącym de facto państwem dobrobytu.

Macedonia Płn. coraz bliżej negocjacji akcesyjnych, niepewna sytuacja Albanii

Na jutro (18 czerwca) wyznaczono termin posiedzenia Rady do Spraw Ogólnych UE (GAC), na którym ma zostać podjęta decyzja o rozpoczęciu rozmów akcesyjnych z Macedonią Północną i Albanią. Wiele wskazuje na to, że początek rozmów przesunięty zostanie na wrzesień. Wątpliwości …

Polska perspektywa

Polska jako organizator szczytu oraz uczestnik koalicji Procesu berlińskiego jest mocno zaangażowana w promowanie aspiracji państw Bałkanów Zachodnich w dołączeniu do UE. Zdają sobie z tego sprawę eksperci z państw regionu, którzy widzą w stosunkach z Polską szansę dla obu stron. Mówiła o tym np. Serbka Maja Bobić z European Movement w Serbii. Jej zdaniem państwa Bałkanów Zachodnich to szansa dla biznesu i inwestorów. Konieczność modernizacji infrastruktury drogowej i energetycznej daje szansę na nawiązanie trwałych relacji gospodarczych pomiędzy Warszawą a Belgradem czy Tiraną.

Przedstawiciele polskiej delegacji na szczyt, zarówno ci pracujący w dyplomacji, jak i eksperci podkreślali, że Polska chce i powinna dzielić się doświadczeniami ze swojej drogi ku akcesji do UE. Mówił o tym m.in. zastępca dyrektora generalnego odpowiedzialnego za politykę rozszerzenia UE Maciej Popowski czy premier Mateusz Morawiecki podczas piątkowej konferencji podsumowującej szczyt.

Poparcie dla ściślejszej współpracy z państwami Bałkanów Zachodnich wyrazili też minister spraw zagranicznych Jacek Czaputowicz oraz minister przedsiębiorczości i technologii Jadwiga Emilewicz. Oboje podkreślali, że UE jest gotowa zaoferować nie tylko nadzieję dla Bałkanów, lecz także konkretne rozwiązania.

Macedonia Płn. skończyła spór z Grecją. Teraz zacznie z Bułgarią?

Premier Bułgarii Bojko Borysow ostrzegł Macedonię Północną przed stosowaniem „antybułgarskiej retoryki”. Wezwał też rząd macedoński do zaprzestania zawłaszczania historii Bułgarii.
 

Chcąc rozwijać dobre relacje zapoczątkowane podpisaniem w 2018 r. układu o dobrym sąsiedztwie, Macedonia Północna i Bułgaria powołały wspólną komisję do …