Kazachstan ma nowego prezydenta

Flaga Kazachstanu. / Zdjęcie via pixabay.com

Dotychczasowy przewodniczący Senatu Kasym-Żomartow Tokajew zostanie według sondażu exit poll nowym prezydentem Kazachstanu. Głosowanie odbyło się wczoraj z powodu marcowej decyzji Nursułtana Nazarbajewa, który zrezygnował po niemal 30 latach z pełnionej funkcji.

 

Sondażowe wyniki wskazują na decydowane zwycięstwo pełniącego obecnie obowiązki głowy państwa Kasyma-Żomartowa Tokajewa. Faworyt głosowania – wspierany przez Nursułtana Nazarbajewa – miał zdobyć ok. 70 proc. głosów. Drugie miejsce zajął Amirjan Kossanow z poparciem ponad 15 proc. Frekwencja miała wynieść ponad 77 proc. Jednak dzień wyborów odbył się w cieniu kontrowersji. Aresztowano kilkaset osób

Kazachstan: Prezydent ustępuje po niemal 30 latach u władzy

Kazachski prezydent Nursułtan Nazarbajew ogłosił wczoraj swoją decyzję w przemówieniu telewizyjnym. Krajem rządził niepodzielnie od grudnia 1991 r., czyli od uzyskania przez Kazachstan niepodległości. Wcześniej stał na czele państwa przez dwa lata u schyłku ZSRR.
 

78-letni Nursułtan Nazarbajew oświadczył, że podjął …

Historia i protesty

Pierwszym w dziejach wyborom prezydenckim w Kazachstanie, w których nie wystartował Nazarbajew, towarzyszyły liczne protesty. Manifestujący wzywali do bojkotu głosowania, które ich zdaniem zostało sfałszowane. W samej stolicy aresztowano co najmniej 500 osób. Taką liczbę zatrzymanych potwierdziło wczoraj miejscowe ministerstwo spraw wewnętrznych.

Do protestów wzywał m. in. krytyczny wobec władzy Nazarbajewa Mukhtar Ablyazov. Ten przebywający na emigracji opozycjonista wielokrotnie podkreślał w ostatnich miesiącach konieczność mobilizacji przeciwko prawdopodobnemu sfałszowaniu wyborów. Od czasu marcowej rezygnacji Kazachstan mierzy się z niespotykanymi w tej skali protestami społecznymi. Przy okazji niedzielnego głosowania aresztowano – choć krótkotrwale –  także m. in. przedstawicieli prasy. 

Kontrolowane przekazane władzy

Nazarbajew po raz pierwszy został prezydentem w 1991 r. Jego mandat był czterokrotnie przedłużany z poparciem zawsze przekraczającym 80 proc. głosów. Ostatnim razem pobił rekord, osiągając 98 proc. poparcia przy 95 proc. frekwencji spośród ok. 10 mln uprawnionych do głosowania. To wszystko w kontekście narastających trudności gospodarczych.

Jednak obserwatorzy międzynarodowi nigdy nie uznali wyborów za wolne i uczciwe, wskazując na szereg uchybień, Jest prawdopodobne, że podobnie będzie również tym razem. Wynik Tokajewa nie dziwi. Od samego początku został on namaszczony na następcę Nazarbajewa. 66-latka wsparła zarówno partia rządząca, jak i ustępujący prezydent. Żaden z jego przeciwników nie mógł liczyć na podobne wsparcie instytucjonalne, co znalazło odzwierciedlenie w uzyskanym rezultacie. Mimo tego, według sondażowych wyników, najlepszy z nich uzyskał rekordowe – jak na kazachskie wybory – ponad 15 proc. dla drugiego pretendenta. To wszystko pomimo prowadzenia niezbyt intensywnej kampanii wyborczej.

Kazachstan chce zbliżenia UE i Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej

Wiceszef MSZ Kazachstanu zaapelował o ścislejszą współpracę między kontrolowaną przez Rosję Euroazjatycką Unią Gospodarczą a Unią Europejską. Ostatecznym celem miałoby być stworzenie jednolitego obszaru gospodarczego rozciągającego się od Atlantyku po Pacyfik.
 

Komisja Europejska podchodzi do podobnych pomysłów z dystansem. Według jednego …

Kim jest nowy prezydent?

Kasym-Żomartow Tokajew jest człowiekiem systemu. Zajmował wiele kluczowych stanowisk w administracji państwowej. Dwukrotnie pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych. Na przełomie lat 2000 przez był premierem. Między 2011 a 2013 pełnił funkcję zastępcy sekretarza generalnego ONZ i stał na czele biura organizacji w Genewie, stając się pierwszym Kazachem, zajmującym tak wysokie stanowisko na arenie międzynarodowej. Dwukrotnie był też przewodniczącym Senatu. Zgodnie z konstytucją, po ogłoszeniu przez Nazarbajewa rezygnacji, objął tymczasowo funkcję prezydenta do momentu organizacji nowych wyborów.

Jedną z pierwszych decyzji Tokajewa była propozycja zmiany nazwy stolicy kraju Astany na Nursułtan – ku czci „Jelbasy”, w języku kazachskim oznaczającego „przywódcę narodu” (tytuł Nazarbajewa od 2010 r.). Propozycje jednogłośnie przegłosowano w obu izbach parlamentu. Ponadto Tokajew zaproponował, by wszystkie większe ulice kazachskich miast przemianować ku czci Nazarbajewa. Zdaniem ekspertów to początek kultu jednostki.

Bruksela chce nowej unijnej strategii wobec Azji Centralnej

Unia Europejska ogłosi swoją strategię dla Azji Centralnej na początku 2019 r. W ostatni piątek (23 listopada) doszło w Brukseli do spotkania przygotowawczego między UE a ministrami spraw zagranicznych Kazachstanu, Kirgistanu, Tadżykistanu, Turkmenistanu i Uzbekistanu.
 

Wszystkie pięć krajów Azji Centralnej to …

Jednak „przywódca narodu” nie zamierza wycofywać się z życia politycznego. Dożywotnio będzie piastował stanowisko przewodniczącego Rady Bezpieczeństwa. Instytucji o wcale niemałych możliwościach. Bez jego aprobaty nie zostanie powzięta żadna istotna decyzja: m. in. nie powstanie nowy rząd, a Nazarbajew nadal będzie mógł wydawać dekrety, jeśli tylko uzna, że jakaś sprawa dotyczy kompetencji Rady.