Grecja: Ograniczenie w funkcjonowaniu sądów szariackich

Greccy muzułmanie podczas modlitwy w meczecie, źródło Wikipedia

Greccy muzułmanie podczas modlitwy w meczecie, źródło Wikipedia

Grecki parlament przyjął ustawę reformującą stosowanie na terenie kraju tradycyjnego prawa muzułmańskiego. Nowe przepisy zezwalają mniejszości muzułmańskiej na wybór świeckiego systemu prawnego w przypadku rozwodów, ustalania prawa do opieki nad dzieckiem czy dziedziczenia majątków.

 

Ustawa została przyjęta dużą większością głosów. Jedynie skrajnie prawicowa partia Złoty Świt wyraziła sprzeciw, uzasadniając swoją decyzję brakiem debaty nad pozostałymi uprawnieniami islamskich sądów. ​Ugrupowanie to dąży bowiem do całkowitego usunięcia prawa szariatu z greckiego systemu sądownictwa, a nie tylko częściowego jego ograniczenia.

Nowe prawo uregulowało sprawy w zakresie prawa rodzinnego, a więc dotyczące m.in. prawa do opieki nad dzieckiem, uzyskania spadku czy przeprowadzenia rozwodu. Członkowie społeczności muzułmańskiej w Grecji otrzymali zwrócenia się w sporach rodzinnych do greckiego sądu cywilnego, w przypadku, gdy choć jedna ze stron wyrazi takie życzenie. Wcześniej żadna ze stron nie miała prawa odwołania się do sądu świeckiego, ponieważ w całości podlegali muftiemu i – w kwestiach rodzinnych – systemowi prawa szariatu.

Premier Grecji Aleksis Tsipras podkreślił historyczne znaczenie ustawy, która zagwarantowała równość wobec prawa dla wszystkich Greków.

Grecja i Macedonia znów spróbują się porozumieć ws. nazwy

Ciągnący się już trzecią dekadę spór o prawo do używania nazwy „Macedonia” blokuje akcesję tej byłej jugosłowiańskiej republiki do NATO i UE. Ateny uważają bowiem, że słowiańskie Skopje uzurpuje sobie tradycje helleńskie. Dwa sąsiadujące ze sobą kraje postanowiły jednak znów …

Skąd potrzeba zmiany?

Grecja jest jedynym krajem członkowskim UE, gdzie funkcjonują legalnie islamskie sądy religijne. Wielu greckich prawników uważa jednak, że zmiany dotyczące stosowania prawa szariatu powinny zostać wprowadzona wcześniej.

Decyzja o przygotowaniu odpowiednich przepisów została przyśpieszona po skardze do Europejskiego Trybunału Praw Człowieku wniesionej przez 67-letnią muzułmankę, która jest stroną w długoletnim sporze o spadek. W 2013 r. Hatijah Molla Salli odwołała się do świeckiego sądu greckiego, ale instytucja orzekła, że tylko mufti ma moc prawną w rozwiązywaniu muzułmańskich kwestii spadkowych.

Dotychczasowe ustawodawstwo dotyczące praw mniejszości muzułmańskiej opierało się na międzynarodowych traktatach z okresu rozpadu Imperium Osmańskiego, którego Grecja była przez wiele lat częścią. Traktaty z Sevres (z 1920 r.) i Lozanny (z 1923 r.) ustanowiły, że  wyznaczeni przez państwo duchowni – mufti rozwiązywali kwestie dotyczące prawa rodzinnego wśród greckich muzułmanów. Traktaty wprowadziły obowiązek przestrzegania prawa islamskiego wobec każdego muzułmanina, który stawał się obywatelem Grecji w wyniku wymiany ludności pomiędzy Grecją a Turcją

Drażliwa kwestia w relacjach z Turcją

Dotąd rządy w Grecji niechętnie zmieniały prawa mniejszości z powodu napięć z Turcją. Ankara uważa społeczność muzułmańską mieszkającą w granicach Grecji za etnicznych Turków. Natomiast Grecja zaprzecza istnieniu etnicznej mniejszości tureckiej w regionie Tracji uznając jednak, że część mniejszości muzułmańskiej jest pochodzenia tureckiego, chociaż nie oznacza to, że są oni de facto Turkami. Według greckiego prawa mniejszość pochodzenia tureckiego jest traktowana tak samo, jak bułgarscy Pomakowie czy Romowie zamieszkujący zachodnią część Grecji.

W grudniu 2017 r. prezydent Turcji, Recep Tayyip Erdogan podczas wizyty w Atenach zarzucił greckim władzom dyskryminację muzułmanów w Tracji, ponieważ nie ma ona zagwarantowanego prawa do wybierania wielkiego muftiego. Erdogan przypomniał, że w Turcji społeczność chrześcijańska może sama wybierać swoich patriarchów.

Ograniczenie szariatu w greckim systemie prawnym zostało jednak w Grecji uznane za ważny krok w przeprowadzaniu dalszych reform zwiększających swobody obywatelskie społeczności muzułmańskiej w Grecji, tak aby było one tak samo szerokie jak te przysługujące wszystkim obywatelom tego państwa.

Grecja: Spory wokół nowego prawa o zmianie płci

Parlament Grecji przyjął ustawę zmieniającą przepisy dotyczące prawnej korekty płci. Według nowych przepisów będzie można tego dokonać jeszcze zanim dojdzie do przeprowadzenia operacji zmieniającej fizyczny wygląd. Co więcej, ingerencje chirurgiczne w ogóle nie będą obowiązkowe. Przeciw ustawie zaprotestowała prawica oraz …