Chorwacja: Most, który dzieli

Most /Zdjęcie via unsplash.com @rozetsky

Budowa przerwanej z powodu kryzysu inwestycji, jak w soczewce skupia nieporozumienia państw Bałkanów Zachodnich odnośnie kwestii granicznych. Most łączący Chorwację kontynentalną z półwyspem Pelješac usprawni komunikację, jednak wciąż nierozwiązana pozostaje sprawa pełnego dostępu do morza Bośni i Hercegowiny.

 

 

Inwestycja warta 420 mln euro utknęła na kilka lat w martwym punkcie z powodu kryzysu finansowego. Prace nad zbudowaniem 2,4 km mostu nabierają tempa. Inwestycja usprawni komunikację między chorwacką enklawą znajdującą się na południu kraju, oddzieloną od reszty terytorium pasem wybrzeża bośniackiego z miasteczkiem Neum. Realizacja inwestycji ruszyła ponownie rok temu po tym, jak chorwacki rząd zaangażował China Road and Bridge Corporation. Przeciwne budowie mostu są władze Bośni i Hercegowiny. Kwestią sporną jest dostęp BiH do morza.

Chorwacja przymierza się do przyjęcia euro

Chorwacki rząd wyśle w przyszłym tygodniu list intencyjny do Brukseli, w którym wyrazi gotowość przystąpienia do europejskiego mechanizmu kursów walutowych (ERM II). To krok w kierunku wejścia do strefy euro, co Zagrzeb zamierza uczynić do 2023 r.
 

 

Premier Chorwacji Andrej Plenković podkreślił …

Skomplikowana geografia

Most Pelješac jest jednym z głównych obecnie realizowanych projektów infrastrukturalnych Unii Europejskiej. Na inwestycję wartą 420 mln euro, Komisja Europejska przeznaczyła 357 mln euro. Większość prac związanych z mostem zrealizują budowniczy z Chin, a pozostałe kwestie, jak drogi dojazdowe, wybudują firmy austriackie i greckie. Budowa jest niezbędna ponieważ w wyniku rozpadu byłej Jugosławii chorwackie wybrzeże jest przedzielone 13 km odcinkiem należącym do BiH, gdzie znajduje się miejscowość Neum.

Mieszkańcy chorwackiej enklawy, np. z Dubrownika, którzy chcą udać się do stolicy w interesach mają obecnie do wybory dwie możliwości. Albo czeka ich dwukrotna kontrola graniczna przy wjeździe i wyjeździe z BiH, albo mogą skorzystać z przeprawy promem między półwyspem Pelješac a kontynentalną częścią Chorwacji. Most zlikwiduje te niedogodności.

KE: zielone światło dla negocjacji akcesyjnych z dwoma bałkańskimi państwami

Mały krok w kierunku Unii Europejskiej dla Albanii i Macedonii Północnej. Szefowa unijnej dyplomacji pochwaliła wczoraj oba kraje za osiągnięcie postępów w przeprowadzaniu reform i zarekomendowała państwom członkowskim rozpoczęcie rozmów akcesyjnych. W znacznie gorszej sytuacji znajdują się Turcja oraz Bośnia …

Bałkańska współpraca

Jednak budowa od samego początku budziła kontrowersje wśród władz BiH, które argumentowały, że budowla odetnie Bośnię od pełnego morza. Zagrzeb uwzględnił tę kwestię i zaprojektował stosunkowo wysoki most przęsłowy, który sięgnie 55 metrów, tak by umożliwić większym jednostkom dostęp do portu w Neum. Mimo tego Sarajewo wciąż kontestuje inwestycje, domagając się wstrzymania budowy do czasu osiągnięcia porozumienia z sąsiadem.

Komisja Europejska także poinformowała Zagrzeb o konieczności rozwiązania sporu z Sarajewem, który być może zdecyduje się na wniesienie sprawy na drogę sądową. BiH domaga się respektowania porozumienia o wspólnej granicy zawartego w 1999 r. przez prezydentów obu państw. Rada Ministrów BiH przypominała przy okazji wznowienia inwestycji latem 2018 r., w piśmie do KE oraz premiera Chorwacji Andreja Plenkovica, że nigdy żaden organ Bośni nie wyraził zgody na budowę mostu, a uregulowanie kwestii dostępu do morza jest warunkiem sine qua non finalizacji inwestycji.

Grupa Wyszehradzka wspiera europejskie aspiracje Bałkanów Zachodnich

Wszystkie państwa Grupy Wyszehradzkiej popierają rozszerzenie Unii Europejskiej i NATO. Choć wsparcie to nie zawsze odnosi się do Ukrainy czy Kosowa, widać je szczególnie w odniesieniu do Bałkanów Zachodnich. Zdaniem ministra spraw zagranicznych Węgier Pétera Szijjártó “im więcej państw należy …

Most a Strefa Schengen

Jest jeszcze jeden aspekt budowy mostu, który budzi pewne kontrowersje. Sensowność inwestycji jest także poddawana w wątpliwość z powodu poniesionych kosztów, które w przyszłości mogą okazać się wydane bez powodu, gdy oba państwa regionu Bałkanów Zachodnich znajdą się w Strefie Schengen. Chorwacja ubiega się o członkostwo w strefie, gdzie zniesiono kontrole granice pomiędzy państwami. Jak na razie jest jednak jeszcze „technicznie niegotowa”, by użyć sformułowania unijnego komisarza ds. migracji, spraw wewnętrznych i obywatelstwa, Cypryjczyka Dimitrisa Avramopoulosa.

Bośnia z kolei znajduje się w grupie tych państw regionu Bałkanów Zachodnich, które aspirują do akcesji, jednak jej perspektywa jest jeszcze nieokreślona. BiH nie znajduje się w grupie państw, wobec których na przełomie maja i czerwca tego roku Komisja Europejska zaleciła członkom Wspólnoty rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych. Jednak w przyszłości sytuacja może ulec zmianie, a wówczas poniesiona kwota 420 mln euro może okazać się wydana nadaremnie.

Bałkany Zachodnie współpracują w sprawie eliminacji roamingu

Podpisane przed trzema miesiącami w Belgradzie porozumienie dotyczące stopniowego zmniejszania opłat za połączenia między państwami regionu Bałkanów Zachodnich zaczęło wczoraj obowiązywać. W perspektywie dwóch lat opłaty zupełnie znikną. Eksperci podkreślają, że to rzadki przykład współpracy w regionie.
 

 

Od wczoraj ceny połączeń …

Jednak zarówno Zagrzeb, jak i mieszkańcy regionów, którzy będą korzystali z przeprawy przekonują, że inwestycja jest potrzebna. Rząd argumentuje, że warto wydać te środki ze względu na zwiększenie bezpieczeństwa i poprawienia jakości transportu między Chorwacją kontynentalna, a półwyspem. Lokalni mieszkańcy uważają z kolei, że łatwiej jest zbudować nowy most niż porozumieć się z BiH w sprawie ułatwienia kontroli granicznych dla zamieszkujących przygraniczne regiony.

Zagrzeb liczy, że budowa zakończy się do 2021 r.

Rada Europy: Chorwatka nową sekretarz generalną

Trwające od poniedziałku posiedzenie Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy zostało zdominowane przez przywrócenie Rosji do grona pełnoprawnych członków organizacji. Wczoraj na znak protestu członkowie siedmiu delegacji, w tym Polski, opuścili posiedzenie Zgromadzenia. Tymczasem nie mniej ważnym punktem obrad był wybór nowego …