USA czy Chiny? Amerykanie naciskają na Portugalię / STOLICE

USA, Chiny, pandemia, koronawirus, Portugalia, Antonio Costa, Słowacja, Hiszpania, Katalonia, Quim Torra, Polska

W wywiadzie udzielonym tygodnikowi Expresso, opublikowanym w sobotę (26 września), ambasador USA w Lizbonie George Glass zażądał, aby Portugalia dokonała wyboru między amerykańskimi „przyjaciółmi i sojusznikami” a „partnerstwem gospodarczym” z Chinami. / The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy. [rawf8 / Shutterstock]

W jaki sposób zareagował rząd Portugalii na sugestie ambasadora USA? Dlaczego prezydent Bułgarii zawetował ustawę o zmianie ordynacji wyborczej? Dlaczego noblistka Swietłana Aleksijewicz opuściła Białoruś? Które państwo UE wprowadza obowiązkową kwarantannę dla Polaków? Między innymi o tym piszemy we wtorkowej edycji „Stolic Europy”.

 

 

LIZBONA

USA czy Chiny? W wywiadzie udzielonym tygodnikowi Expresso, opublikowanym w sobotę (26 września), ambasador USA w Lizbonie George Glass zażądał, aby Portugalia dokonała wyboru między amerykańskimi „przyjaciółmi i sojusznikami” a „partnerstwem gospodarczym” z Chinami, grożąc konsekwencjami w zakresie bezpieczeństwa i obrony. Ambasador USA w Portugalii ostrzega władze tego kraju przed bliskimi relacjami z Pekinem m.in. w dziedzinie 5G oraz energetyki.

W ocenie „Expresso” retoryka ambasadora George’a Glassa w sobotnim wywiadzie jest „mało dyplomatyczna”. Tygodnik nazywa ją „wywieraniem presji” na rząd Portugalii. W rozmowie z gazetą Glass oświadczył, że władze Portugalii „muszą wybrać” pomiędzy współpracą z dotychczasowymi sojusznikami a współpracą z Chinami.

W odpowiedzi na te uwagi portugalski premier Antonio Costa i prezydent Marcelo Rebelo de Sousa przypomnieli dyplomacie, że decyzje w kraju podejmuje rząd wybrany przez obywateli, a nie dyplomaci obcych państw.

(Patricia Cunha, Lusa.pt)

Portugalia: Dlaczego na dwa tygodnie wraca stan wyjątkowy?

Od połowy września, przez co najmniej dwa tygodnie, w Portugalii, obowiązywać będzie stan wyjątkowy.

BUDAPESZT

„Nie palcie… instytutów, zakładajcie własne”. Minister spraw zagranicznych Węgier Péter Szijjártó ogłosił plany stworzenia przez rządy Węgier i Polski organu zajmującego się ocenianiem praworządności w krajach Unii Europejskiej. „Nie chcemy, aby brano nas za głupców”, oświadczył szef węgierskiej dyplomacji. Więcej informacji poniżej.

(Aleksandra Krzysztoszek | EURACTIV.pl)

Polska i Węgry zamierzają utworzyć instytut oceniający praworządność w UE

„Nie chcemy, aby brano nas za głupców”, oświadczył szef węgierskiej dyplomacji Péter Szijjártó, ogłaszając plany stworzenia wraz z Polską instytutu oceny praworządności w krajach UE.

SOFIA

Symboliczne weto? Prezydent Bułgarii Rumen Radew zawetował w poniedziałek przyjęte w parlamencie głosami koalicji rządzącej zmiany w ordynacji wyborczej, które jego zdaniem są sprzeczne z podstawowymi zasadami demokracji i postulatami trwających prawie od trzech miesięcy protestów antyrządowych.

Prezydent powiedział, że zmiany ordynacji mają na celu zapewnienie zwycięstwa partii rządzącej w następnych wyborach parlamentarnych, mówiąc, że „z tego powodu obywatele protestują na ulicach. Domagają się bowiem uczciwych wyborów i nie wierzą władzy”.

Zmiany ponownie wprowadzają możliwość oddawania głosu na papierowych kartach wyborczych przy jednoczesnym zachowaniu możliwości głosowania za pomocą maszyn. Radew zawetował także powrót do praktyki obliczenia głosów w lokalach wyborczych.

Przyjęta w 2019 r. ordynacja przewidywała głosowanie wyłącznie za pomocą maszyn i obliczanie elektroniczne liczby głosów w regionalnych ośrodkach. Radew tłumaczył, że dodatkową wadą noweli jest fakt, że została ona przyjęta bez żadnych konsultacji społecznych w chwili, gdy do wyborów zostało pół roku.

To już 24. weto prezydenta od początku jego kadencji, która rozpoczęła się prawie cztery lata temu. 23 z nich zostały odrzucone. Zgodnie z konstytucją Zgromadzenie Narodowe może odrzucić weto prezydenta zwykłą większością głosów.

(Krassen Nikolov | EURACTIV.bg)

Bułgaria: Spór prezydenta z premierem i oskarżenia o śledzenie dronami

Zaostrza się w Bułgarii konflikt na linii – premier i prezydent. Bojko Borysow i Rumen Radem od kilku miesięcy ostro się nawzajem krytykują. Teraz premier oskarżył prezydenta o wykorzystanie przeciw niemu służb specjalnych.

DUBLIN

Ograniczenia dla Polaków. Od poniedziałku przyjeżdżający do Irlandii z Polski, a także Niemiec, Litwy i Islandii, podlegają ograniczeniom w poruszaniu się przez 14 dni po przyjeździe. Te cztery kraje po tygodniu spadły z listy uznawanych za bezpieczne epidemicznie.

Irlandzkie władze zalecają, aby powstrzymać się od podróży do państw spoza listy, o ile nie jest to bezwzględnie konieczne, zaś w przypadku powrotu z któregoś z nich należy przez 14 dni pozostawać w jednej lokalizacji i unikać bezpośrednich kontaktów z innymi ludźmi oraz innych sytuacji społecznych w takim stopniu, jak to tylko możliwe.

Irlandia należy do krajów, w których obowiązują najbardziej rygorystyczne przepisy dotyczące swobodnego podróżowania. Zgodnie z obowiązującymi przepisami na tzw. zielonej liście mogą znajdować się kraje, w których liczba zakażeń koronawirusem w ciągu ostatnich 14 dni nie może przekraczać 25 na 100 tys. mieszkańców (dane za pośrednictwem Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób – ECDC).

Obecnie na zielonej liście znajdują się zaledwie cztery państwa: Cypr, Finlandia i Łotwa oraz Liechtenstein. Na ten moment Polska (32,5 przypadków na 100 tys. mieszkańców) oraz Niemcy (29) znajdują się tuż poza progiem bezpieczeństwa. Jako że lista jest aktualizowana co tydzień, w przypadku zahamowania rozwoju epidemii, Polska już wkrótce znów może trafić na listę krajów bezpiecznych.

(EURACTIV.pl)

Irlandia: Facebook będzie musiał wstrzymać transfer danych użytkowników z UE do USA?

Przedstawiciele Facebooka twierdzą, że nie wiedzą, w jaki sposób świadczyć usługi na terenie państw UE po niedawnym orzeczeniu irlandzkiego urzędu ds. ochrony danych.

LUKSEMBURG

Unijna prokuratura wreszcie działa. Szefowa Prokuratury Europejskiej (EPPO) Laura Codruța Kövesi oraz inni pracownicy nowej unijnej instytucji złożyli w poniedziałek (28 września) ślubowanie w Trybunale Sprawiedliwości UE.

Główne zadanie EPPO to ściganie wszelkich nieprawidłowości związanych z wydatkowaniem funduszy europejskich, działaniem instytucji europejskich czy ściąganiem podatków (np. VAT). EPPO ma także przeciwdziałać praniu brudnych pieniędzy czy korupcji na poziomie całej UE.

Prokuratura Europejska ma w tym celu współpracować blisko z istniejącym już Europejskim Urzędem ds. Nadużyć Finansowych (OLAF), który jest jednostką kontrolno-analityczną i alarmuje o nieprawidłowościach, a także bada ich szczegóły, ale nie może sam ścigać podejrzanych.

Poniżej prezentujemy rozmowę z rumuńską prokurator, która zasłynęła w swoim kraju bezkompromisową postawą jako szefowa Biura ds. Zwalczania Korupcji (DNA).

(Anne Damiani | EURACTIV.com)

Laura Kövesi, nowa Europejska Prokurator Generalna: Nie stresują mnie naciski polityczne

Rozmowa EURACTIV z szefową Europejskiej Prokuratury Generalnej Laurą Codruțą Kövesi

MIŃSK

Emigracja noblistki? Pisarka Swietłana Aleksijewicz opuściła ojczyznę i udała się do Berlina. Aleksijewicz, laureatka literackiej nagrody Nobla i członkini prezydium opozycyjnej Rady Koordynacyjnej, wyjechała do Berlina, ale powód jej wyjazdu nie jest związany z polityką i planuje wrócić na Białoruś, poinformował w poniedziałek Reuters. Chce ona poddać się leczeniu w Niemczech. Ponadto, zaplanowała też pobyt roboczy.

Jednak agencja DPA informuje, że Aleksijewicz martwi się o swoje bezpieczeństwo. Pisarka przyleciała do Niemiec w poniedziałek na pokładzie samolotu białoruskich linii lotniczych „Belavia” i wylądowała w Berlinie-Schoenefeld.

W 2015 roku Swietłana Aleksijewicz otrzymała za swój dorobek literacką Nagrodę Nobla. Jest jedną z najważniejszych twarzy ruchu opozycyjnego na Białorusi. W kampanii poprzedzającej wybory prezydenckie 9 sierpnia wspierała kandydatkę opozycji Swietłanę Cichanouską, która po głosowaniu schroniła się na Litwie. Międzynarodowi autorzy krytykowali represje wobec Aleksijewicz, wyrażając uczucia solidarności z Białorusinką.

(EURACTIV.pl)

Państwa bałtyckie rozszerzają sankcje wobec winnych represji na Białorusi

Szef estońskiej dyplomacji zaapelował także do UE o wspólne działanie w sprawie sytuacji na Białorusi.

BERLIN

Tysiące zakażeń dziennie do Bożego Narodzenia? „Jeśli kraj nie zrobi więcej, aby poradzić sobie z lokalnymi epidemiami, „do Bożego Narodzenia będziemy mieć ponad 19 tys. infekcji dziennie”, miała powiedzieć w rozmowie z najbliższymi współpracownikami z CDU kanclerz Angela Merkel, informuje „Bild”. Obecnie w Niemczech rejestruje się dziennie ponad 1 tys. zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2.

Przewidywania kanclerz są ponad trzykrotnie wyższe niż najwyższa liczba notowanych infekcji dziennie w Niemczech w trakcie szczytu pierwszej fali koronawirusa w kwietniu br.

(Sarah Lawton | EURACTIV.de)

Niemcy: "Kluczowi pracownicy" strajkują. Jakie mają postulaty?

Związkowcy domagają się podwyżek wynagrodzeń, ale także „respektu i uznania”. 

WIEDEŃ

Czy kiedyś odrobią straty? Od maja do sierpnia liczba rezerwacji hoteli w Austrii spadła o prawie jedną trzecią w porównaniu z ubiegłym rokiem, przy czym w Wiedniu odnotowano spadek rezerwacji o 82 proc., wynika z danych zaprezentowanych przez Statistik Austria. Przychody branży gastronomicznej od kwietnia do czerwca zmniejszyły się o 61,1 proc. w porównaniu z tym samym okresem w 2019 r.

(Philipp Grüll | EURACTIV.de)

Austria: Kanclerz nie chce przyjęcia uchodźców z obozu Moria. Spór doprowadzi do kryzysu w rządzie?

Mimo apeli władz Wiednia, a także wielu środowisk politycznych i Konferencji Episkopatu Austrii kanclerz Sebastian Kurz nie zgadza się na przyjęcie stu uchodźców ze spalonego obozu Moria w Grecji.

PARYŻ

Macron wzywa do powrotu. Prezydent Francji Emmanuel Macron wysłał 23 września list do przewodniczącego Parlamentu Europejskiego Davida Sassoliego, wzywając go do „niezwłocznego przywrócenia normalności instytucjonalnej i wznowienia od października sesji plenarnych w Strasburgu”, napisał w niedzielę (27 września) dziennik Dernières nouvelles d’Alsace.

„Sytuacja zdrowotna jest z pewnością trudna, ale w Brukseli jest identyczna sytuacja jak w Strasburgu”, argumentuje francuski prezydent.

Przy okazji najbliższego unijnego szczytu w październiku Sassoli oraz Macron mają spotkać się w cztery oczy, aby omówić tę kwestię, twierdzi AFP.

Prezydent Francji sugeruje realizację różnych scenariuszy w tym m.in. wykorzystanie sali obrad w Strasburgu do rozpoczęcia prac Konferencji w sprawie przyszłości Europy.

(Anne Damiani | EURACTIV.FR)

Prognoza Strategiczna KE: Unia Europejska chce bezpieczeństwa surowcowego

Jakie są najważniejsze wnioski płynące z Prognozy Strategicznej UE?

HELSINKI

Kto zatopił „Estonię”? Przyczyną zatonięcia promu „Estonia”, na którym zginęło ponad 800 osób, mogło być zderzenie z inną jednostką, np. łodzią podwodną, sugerują twórcy szwedzkiego filmu dokumentalnego poświęconego katastrofie „Estonii”, którzy odkryli ogromną dziurę w poszyciu wraku.

Wrak „Estonii” znajduje się w pobliżu wybrzeża Finlandii, na głębokości ok. 80–90 metrów. Podczas katastrofy zginęli obywatele 17 państw, wśród nich najwięcej było Szwedów.

Opublikowane w poniedziałek przez szwedzki tabloid „Aftonbladet” zdjęcia z podwodnego filmu potwierdzają odrzuconą przez władze hipotezę, że to dziura w burcie była przyczyną szybkiego zatonięcia statku. Oficjalny raport z 1997 roku za przyczynę katastrofy wskazał wady konstrukcyjne furty dziobowej, która nie wytrzymała naporu fal.

(Pekka Vänttinen | EURACTIV.com)

Finlandia: Wkrótce neutralność pod względem emisji CO2

Finlandia powinna stać się neutralna pod względem emisji dwutlenku węgla do 2025 r., ogłosił w środę rząd. Gabinet Sanny Marin zaprezentował wczoraj propozycję budżetu na 2021 r.

 

 

Aby zrealizować postanowienie neutralności Helsinki muszą uporać się m.in. ze spalaniem torfu używanego do produkcji energii. …

LUKSEMBURG

NATO kupuje samoloty. Luksemburg, wraz z pięcioma innymi członkami NATO, kupi samoloty Airbus A330, które mogą być wykorzystywane do tankowania w powietrzu i transportu wojsk dla sojuszu transatlantyckiego, który obecnie boryka się z brakiem zdolności do prawidłowego wypełniania swoich misji.

Wcześniej w lipcu władze Luksemburga potwierdziły, że przeznaczą dodatkowe 425 mln euro na zwiększenie zdolności transportowych NATO. Dzięki takim wydatkom Luksemburg zbliża się do osiągnięcia poziomu 2 proc. PKB na obronność.

(Anne Damiani | EURACTIV.com)

NATO: Czechy nie będą przeznaczać 2 proc. PKB na obronność do 2024 r.?

Wśród krajów członkowskich NATO najwięcej wydają Stany Zjednoczone – 3,42 proc. PKB.

LONDYN

Liberałowie akceptują brexit? Ugrupowanie Liberalnych Demokratów potwierdziło swoją akceptację dla brexitu, wykluczając kampanię na rzecz szybkiego powrotu Wielkiej Brytanii do UE.

Prounijna partia zanotowała słaby wynik w wyborach parlamentarnych z grudnia 2019 r., zdobywając zaledwie 11 mandatów. W kampanii wyborczej liberałowie akcentowali konieczność zakończenia procesu na mocy art. 50, który wyprowadził Wielką Brytanię z UE.

Tymczasem w poniedziałek (28 września) w trakcie dorocznego kongresu członkowie ugrupowania zobowiązali szefostwo do prowadzenia kampanii na rzecz członkostwa Wielkiej Brytanii w Unii Europejskiej, tylko jako „cel długoterminowy” i pod warunkiem organizacji nowego referendum. Zamiast tego partia skoncentruje swoją kampanię przeciwko brexitowi bez porozumienia i zabezpieczeniu praw obywateli UE w Wielkiej Brytanii.

Od czasu wyborów Partia Pracy również oświadczyła, że ​​nie planuje kampanii na rzecz powrotu Wielkiej Brytanii do UE.

(Benjamin Fox | EURACTIV.com)

Brexit: UE grozi sankcjami Wielkiej Brytanii. Ultimatum Brukseli dla rządu Borisa Johnsona

Jeśli Wielka Brytania się nie dostosuje, mogą jej grozić sankcje finansowe lub gospodarcze?

MADRYT

Nieposłuszny premier. Sąd Najwyższy Hiszpanii odsunął od władzy premiera Quima Torrę za nieposłuszeństwo wobec prawa – odmowę wykonania nakazów państwowej komisji wyborczej (JEC). Opozycja domaga się wyborów w Katalonii.

Hiszpański Sąd Najwyższy podtrzymał wcześniejszy wyrok najwyższego sądu Katalonii i zawiesił premiera Quima Torrę w pełnieniu wszelkich funkcji publicznych na półtora roku. Sprawa dotyczy zdjęcia symboli separatystycznych z obiektów publicznych w regionie przed wyborami do hiszpańskiego parlamentu z 28 kwietnia 2019 r.

Sąd uznał, że premier wielokrotnie odmawiał wykonania poleceń komisji wyborczej, która w kwietniu ubiegłego roku nakazywała mu zdjąć z balkonu i fasady siedziby rządu katalońskiego w Barcelonie transparentu z żądaniem „uwolnienia więźniów politycznych” (Llibertat Presos Politics), czyli skazanych przywódców separatystów katalońskich, oraz katalońskich symboli niepodległościowych. Więcej szczegółów poniżej. 

(EUROEFE)

Hiszpania: Sąd Najwyższy odsunął od władzy premiera Katalonii

Sąd Najwyższy Hiszpanii odsunął od władzy premiera Quima Torrę za nieposłuszeństwo wobec prawa.

BRATYSŁAWA

Nowe ograniczenia. Premier Igor Matovicz poinformował w poniedziałek, że Centralny Sztab Kryzysowy zakazał, z pewnymi wyjątkami, akcji społecznych, sportowych i kulturalnych. W najbliższą środę rząd ma zadecydować o wprowadzeniu stanu wyjątkowego w związku z epidemią koronawirusa.

Wprowadzone ograniczenia związane są ze wzrostem liczby zakażeń SARS-CoV-2 i rosnącą liczbą hospitalizowanych. W ubiegłym tygodniu średni dzienny wzrost zakażeń przekraczał 500. W poniedziałek ministerstwo zdrowia poinformowało o 265 nowych zakażeniach SARS-CoV-2.

(Zuzana Gabrižová | EURACTIV.sk)

Słowacja: Całkowite wznowienie ruchu lotniczego. "Latanie nie ma wpływu na rozprzestrzenianie się koronawirusa"

Władze Słowacji przekonują, że zakaz lotów nie miał większego wpływu na dynamikę rozprzestrzeniania się nowego koronawirusa.

LUBLANA

Zaostrzają politykę migracyjną. Około stu osób przebywa obecnie w słoweńskich więzieniach pod zarzutem organizowania transportu dla nielegalnych imigrantów, powiedział minister spraw wewnętrznych Aleš Hojs. To konsekwencja zaostrzenia polityki azylowej z powodu nadużyć.

Słoweńska policja zatrzymała w sobotę (26 września) 144 nielegalnych migrantów i dwóch przemytników.

Hojs potwierdził, że w Słowenii zarejestrowano w 2020 r. od 10 tys. do 11 tys. nielegalnych przekroczeń granicy. Po zatrzymaniu tylko około jedna piąta osób składa wniosek o udzielenie azylu w Słowenii, a około 70 proc. z nich opuszcza ośrodki dla uchodźców jeszcze przed rozpatrzeniem ich wniosków.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr)

Prawie 3/4 bez środków do życia. Pandemia wywiera tragiczny wpływ na sytuację uchodźców

Prawie 70 proc. uchodźców przyznało, że poważnie rozważa udanie się do bogatszych krajów.

BELGRAD

Syn prezydenta ambasadorem? Radomir Nikolić, były burmistrz Kragujevaca i syn byłego prezydenta Serbii Tomislava Nikolicia, jest najbardziej prawdopodobnym kandydatem na stanowisko ambasadora Serbii w Chinach, poinformował w poniedziałek (28 września) dziennik Kurir. Według gazety Nikolić ma zastąpić Milana Bačevicia, który niedawno wrócił z placówki do kraju.

Kurir twierdzi, że jednym z ważnych czynników decydujących o ewentualnej nominacji Nikolicia są kontakty jego ojca – byłego prezydenta – który sprawuje funkcję przewodniczącego Serbskiej Narodowej Rady ds. Współpracy z Chinami i Rosją.

Tomislav Nikolić był prezydentem Serbii od 2012 do 2017 r. Jest także założycielem rządzącej Serbskiej Partii Postępowej (SNS). Był jej liderem aż do wyboru na prezydenta.

(EURACTIV.rs  betabriefing.com)