Wyrok Trybunału Konstytucyjnego: Ostrzeżenia przed polexitem / Briefing z Europy

Polska, TK, UE, TSUE, Przyłębska, Ziobro, Kaczyński, PiS, Trybunał Konstytucyjny

Trybunał Konstytucyjny uznał wczoraj (14 lipca), że środki tymczasowe nakazane Polsce przez Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego są niezgodne z polską konstytucją. Orzeczenie nie zapadło jednomyślnie. Wydał je pięcioosobowy skład TK. / foto via [Shutterstock/Umoko]

Trybunał Konstytucyjny uznał środki tymczasowe nałożone przez TSUE za niezgodne z konstytucją | W Niemczech 2/3 imigrantów z Syrii korzysta z pomocy społecznej | Irlandia rozpoczyna wprowadzanie certyfikatów cyfrowych | Bułgaria przekaże szczepionki Bhutanowi, a Rumunia Wietnamowi | We Włoszech system więziennictwa do reformy | Między innymi o tym piszemy w czwartkowym briefingu z Europy |

 

WARSZAWA

Trybunał Konstytucyjny uznał wczoraj (14 lipca), że środki tymczasowe nakazane Polsce przez Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego są niezgodne z polską konstytucją. Orzeczenie nie zapadło jednomyślnie. Wydał je pięcioosobowy skład TK.

Wcześniej wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Rosario Silva de Lapuerta wydała postanowienie o zastosowaniu środków tymczasowych zobowiązujących Polskę do natychmiastowego zawieszenia stosowania przepisów krajowych odnoszących się do uprawnień Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

A już dziś (15 lipca) TK może zdecydować ws. prymatu konstytucji nad prawem UE. Rozprawa zaczęła się we wtorek (13 lipca), ale została odroczona o dwa dnia. TK rozpoznawał na niej wniosek premiera o zbadanie konstytucyjności czterech przepisów traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Jeśli Trybunał zgodzi się z Mateuszem Morawieckim, może to oznaczać stwierdzenie niekonstytucyjności przepisów unijnych.

„Unia Europejska nie może zastępować państw członkowskich w tworzeniu regulacji dotyczących ustroju sądów i gwarancji niezawisłości sędziów”, powiedział wczoraj sędzia sprawozdawca Bartłomiej Sochański.

Jak zaznaczył w uzasadnieniu wyroku sędzia Sochański, „TSUE nie jest jednostką nadrzędną ani sądem wyższej instancji ponad sądami krajowymi i nie jest uprawniony do podejmowania jakichkolwiek aktów władczych wobec sądów krajowych”. „Polscy sędziowie i polskie sądy działają na podstawie polskiej konstytucji oraz w imieniu RP, a nie w imieniu UE”, podkreślił sędzia TK. Tymczasem tuż przed środowym orzeczeniem wiceszef TSUE ponownie nakazał Polsce natychmiastowe wstrzymanie wszelkich działań Izby Dyscyplinarnej SN.

Polexit?

Będący stroną w postępowaniu Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar stwierdził komentując wyrok, że „jesteśmy cały czas w trakcie prawnego polexitu, który się odbywa krok po kroku.” „Zobaczymy, gdzie nas zaprowadzi, czy może wreszcie się zorientujemy, na jakiej drodze jesteśmy” – powiedział.

Dodał, że jego zdaniem sytuacja zmierza do wyjęcia polskiego sądownictwa spod unijnej jurysdykcji. Z kolei były premier i były szef Rady Europejskiej Donald Tusk komentując środowe orzeczenie TK napisał w mediach społecznościowych, że „to nie Polska, tylko Kaczyński ze swoją partią wychodzą z Unii. I tylko my, Polacy, możemy skutecznie się temu przeciwstawić”, podkreślił.

„Odmowa wykonania orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE w Polsce to wyraźny krok w kierunku wyprowadzenia Polski z Unii Europejskiej. Obawiamy się, że polski rząd jest na drodze do Polexitu”, podkreślili eurodeputowani Jeroen Lenaers, rzecznik Grupy EPL ds. Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz Andrzej Halicki, wiceprzewodniczący Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych Parlamentu Europejskiego.

„Orzeczenie, które w rzeczywistości pozwala Polsce ignorować orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE, jest naruszeniem prawa europejskiego i otwiera drogę do politycznie umotywowanych postępowań karnych oraz kolejnych postępowań dyscyplinarnych wobec sędziów w Polsce”, powiedziała Draginja Nadaždin, dyrektorka Amnesty International Polska.

Jak dodała, „orzeczenie TK świadczy o rażącym lekceważeniu orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE”, podkreśliła. „To niebezpieczne posunięcie dla ludzi w Polsce, a w szczególności dla sędziego Tuleyi, który teraz podlega ryzyku oskarżenia karnego po prostu za wykonywanie swojej pracy – dodała Draginja Nadaždin, zaznaczając, że „Komisja Europejska powinna podjąć natychmiastowe działania w celu ochrony polskiego sądownictwa”.

Z kolei minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro stwierdził, że TK stanął na gruncie ochrony przed prawną agresją UE. „Dzisiejszym orzeczeniem Trybunał Konstytucyjny wpisał się w konsekwentną linię orzeczniczą polskich trybunałów konstytucyjnych, które na przestrzeni lat były wybierane przez różne większości polityczne. Polska konstytucja jest aktem najwyższej rangi, który stoi ponad prawem europejskim. Dzisiejsze orzeczenie ten fakt tylko potwierdziło”, podkreślił polityk Solidarnej Polski.

„Przyjmuję z satysfakcją jedyny możliwy wyrok TK. Na szczęście konstytucja i normalność zwycięża”, stwierdził minister.

Przypomnijmy, że pytanie prawne w tej sprawie zostało skierowane do TK przez Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego. Nastąpiło to po postanowieniu Trybunału Sprawiedliwości UE z kwietnia ub.r., w którym unijny trybunał zobowiązał Polskę do zawieszenia stosowania przepisów dotyczących Izby Dyscyplinarnej w sprawach dyscyplinarnych sędziów. W zagadnieniu do TK Izba ta zapytała o zgodność z konstytucją przepisów unijnych dotyczących stosowania przez TSUE środków tymczasowych w sprawach sądownictwa.

Jeszcze dziś (15 lipca) TSUE ma ogłosić orzeczenie w sprawie skargi Komisji Europejskiej dotyczącej wprowadzonego w Polsce nowego modelu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów. Tego dnia również polski Trybunał Konstytucyjny ma kontynuować przerwaną we wtorek rozprawę dotyczącą wniosku premiera Mateusza Morawieckiego w kwestii zasady wyższości prawa unijnego nad krajowym zapisanej w Traktacie o Unii Europejskiej.

(Anna Wolska | EURACTIV.pl | Alexandra Brzozowski | EURACTIV.com | tłum. Mateusz Kucharczyk)

Trybunał Konstytucyjny odroczył sprawę ws. konstytucyjności prawa unijnego w Polsce

Wniosek o rozstrzygnięcie o wyższości konstytucji nad prawem unijnym złożył do TK premier Mateusz Morawiecki.

BERLIN

Coraz lepsze statystyki zatrudnienia imigrantów. Większość zdolnych do pracy dorosłych uchodźców z Syrii – ponad dwie trzecie – w Niemczech jest uzależniona od pomocy społecznej. Oznacza to, że utrzymują się w całości lub częściowo z zasiłku dla bezrobotnych Hartz IV, wynika ze statystyk Federalnej Agencji ds. Zatrudnienia. Szczegóły poniżej. 

(Nikolaus J. Kurmayer  | EURACTIV.de | tłum. Mateusz Kucharczyk)

Niemcy: Coraz lepsze dane dotyczące zatrudnienia imigrantów z Syrii. Ale nadal 2/3 z nich korzysta z pomocy społecznej

Problem zatrudnienia imigrantów dodatkowo zaostrzył się w trakcie pandemii COVID-19.

PARYŻ

Wielu Francuzów sprzeciwia się planowanemu przez rząd częściowemu obowiązkowi szczepień. Francuski personel opieki zdrowotnej masowo sprzeciwia się obowiązkowi szczepień. Prezydent Emmanuel Macron ogłosił ostatnio plany wprowadzenia obowiązkowych szczepień dla pracowników służby zdrowia, którzy w pracy mają kontakt z osobami szczególnie narażonymi na ciężki przebieg COVID-19. Szczegóły poniżej. 

(Aleksandra Krzysztoszek | EURACTIV.pl)

Masowy sprzeciw przeciwko obowiązkowym szczepieniom na COVID-19 w Grecji i Francji

Rządy Francji i Grecji planują wprowadzenie obowiązku szczepień na COVID-19 dla służby zdrowia.

DUBLIN

Irlandia rozpoczyna wprowadzanie certyfikatów cyfrowych. Ponad 1,3 mln e-maili i listów zawierających certyfikat COVID-19 zostało wydanych osobom, które zostały w pełni zaszczepione, podało RTE.

Minister stanu ds. e-administracji Ossian Smyth powiedział komisji parlamentarnej ds. transportu i komunikacji, że wysłano 984 tys. e-maili i 350 tys. listów. Rząd chce, by do poniedziałku wydano 1,8 mln dokumentów.

Spośród wysłanych maili, 7,5 tys. „odbiło się”, a użytkownicy zostali poproszeni o kontakt z dedykowanym call center działającym od najbliższego poniedziałku.

(Paula Kenny | EURACTIV.com | tłum. Martyna Kompała)

Od dziś w całej UE obowiązuje certyfikat COVID. Ma ułatwić wyjazdy oraz urlopy zagraniczne

Od 1 lipca unijny certyfikat ma umożliwić swobodne podróżowanie po Unii Europejskiej w czasie pandemii.

 

RZYM

System więziennictwa do reformy. Premier Włoch Mario Draghi i minister sprawiedliwości Marta Cartabia odwiedzili w środę (14 lipca) więzienie Santa Maria Capua Vetere w Kampanii, gdzie w kwietniu 2020 r. miały miejsce przypadki stosowania przemocy i złego traktowania osadzonych przez policję więzienną. Sprawa wyszła na jaw dzięki śledztwu gazety “Domani”. Szczegóły poniżej.

(Daniele Lettig | EURACTIV.it | tłum. Monika Mojak)

Włochy: System więziennictwa do reformy

Włoskie więzienia od lat borykają się problemem przeludnienia.

MADRYT

Coraz więcej zakażeń wśród młodych. W ostatnich dniach zwiększył się wskaźnik zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2 w Hiszpanii. Wskaźnik zakażeń COVID-19 w Hiszpanii wzrósł do 436 przypadków na 100 tys. mieszkańców w ciągu ostatnich dwóch tygodni. Szczególnie wysoka liczba zakażeń notowana jest wśród młodzieży. Wśród młodych ludzi w wieku 20-29 lat liczba infekcji zwiększyła się trzykrotnie na przestrzeni ostatnich dwóch tygodni.

(EUROEFE | tłum. Mateusz Kucharczyk)

Hiszpania: Powrót restrykcji w niektórych regionach. A jeszcze kilka dni temu znoszono obostrzenia

Najpoważniejsza sytuacja jest w Katalonii, gdzie rozpoczęła się już piąta fala zakażeń koronawirusem.

LIZBONA

Rząd chce zamknąć elektrownie gazowe przed 2040 r. Minister środowiska Portugalii powiedział wczoraj (14 lipca) w parlamencie, że uważa, że ​​możliwe jest przyspieszenie celu dotyczącego zamknięcia elektrowni gazowych do 2040 r., tak jak miało to miejsce w przypadku elektrowni węglowych.

Minister podkreślił, że nie uważa za właściwe sprowadzanie zmian w mapie drogowej na rzecz osiągnięcia neutralności węglowej do 2050 przed 2025 r., chociaż uważa, że ​​możliwe jest przyśpieszenie niektórych celów, takich jak zamknięcie elektrowni gazowych.

„Nasz cel jest możliwy do osiągnięcia. Zostanie osiągnięty, jeśli nie będzie zbyt wielu niepewności w naszych działaniach w kolejnych latach”, powiedział minister, dodając, że ostatnie wskazania i zainteresowanie firm dekarbonizacją pozwalają mu wierzyć, że najprawdopodobniej 2050 r. wyznaczony jako docelowy może zostać przyspieszony.

(Maria João Pereira, Lusa.pt)

Fit for 55 przyjęty. Co zawiera? Wszystko co trzeba wiedzieć

„To decydujące dziesięciolecie w walce z kryzysem klimatycznym i kryzysem różnorodności biologicznej (…)”, podkreśla Frans Timmermans.

BUDAPESZT

Komisja Europejska odpiera uwagi Orbána na temat osób LGBTQI+. Komisja Europejska nie wydała żadnego oświadczenia w sprawie obecności aktywistów LGBTQI+ w węgierskich szkołach, stwierdzono w komunikacie prasowym, zatytułowanym “Fakty i mity”, skierowanym do premiera Viktora Orbána.

KE odpiera zarzuty premiera Węgier, twierdząc, że jasno wyraziła swoje zastrzeżenia wobec ustawy określanej mianem anty-LGBT, w liście wysłanym do węgierskiej minister sprawiedliwości Judit Vargi 23 czerwca.

W zeszłym tygodniu Orbán napisał na Facebooku, że “Bruksela chce wysłać aktywistów LGBTQ do węgierskich szkół. Nie pozwolimy na to!“. Komisja jednak podkreśla, że „takie oświadczenie nie zostało złożone (ze strony KE – red.)“.

“Wychowywanie dzieci jest bezsprzecznie prawem i obowiązkiem rodziców. Równe traktowanie i poszanowanie godności ludzkiej jest jednak podstawowym prawem każdego obywatela UE, podobnie jak niedyskryminacja i nie stygmatyzowanie ze względu na tożsamość religijną, polityczną lub płciową oraz orientację seksualną“, podsumowała Komisja.

(Vlagyiszlav Makszimov | EURACTIV.com with Telex | tłum. Paulina Borowska)

Węgry: Koniec z anonimowymi dotacjami dla NGO’sów

Nowe przepisy zaostrzają obowiązki sprawozdawcze organizacji pozarządowych.

BRATYSŁAWA

Słowacki Trybunał Konstytucyjny zawiesza nowe przepisy graniczne. Orzeknie on, czy zasady przekraczania granic są zgodne z konstytucją. Do tego czasu, nowe przepisy wydane przez Urząd Zdrowia Publicznego zostały zawieszone.

Według nowych zasad, wszystkie zaszczepione osoby nie musiały odbywać kwarantanny po przyjeździe, niezależnie od kraju, z którego przyjechały. Osoby niezaszczepione musiały izolować się przez 14 dni lub do czasu otrzymania negatywnego testu PCR, który można było wykonać po piątym dniu kwarantanny.

Z żądaniem rewizji nowych przepisów wystąpiła opozycyjna partia Smer. Jej lider, były premier Robert Fico mówi, że szczepienia muszą pozostać dobrowolne. Obowiązkowa kwarantanna dla osób nieszczepionych jest więc formą dyskryminacji i narusza konstytucję. Sam Fico nie jest zaszczepiony.

W ten sposób Słowacja wraca do reżimu, w którym w zależności od kraju, z którego przyjeżdża podróżny, stosuje się różne zasady. Wyrok sądu będzie skuteczny po opublikowaniu do w rejestrze ustaw, co może potrwać kilka dni.

(Michal Hudec | EURACTIV.sk | tłum. Kinga Wysocka)

Słowacja nałoży surowsze kontrole graniczne na osoby nieszczepione

Ma to na celu zatrzymanie rozprzestrzeniania się wariantu Delta.

SOFIA

Bułgaria przekaże szczepionki Bhutanowi. Bułgaria przekaże Królestwu Bhutanu 172,5 tys. dawek szczepionki firmy AstraZeneca. Będą mogły być one wykorzystane do połowy sierpnia, a za dostawę w całości zapłaci odbiorca.

Niedawno rząd oświadczył, że chce rozpocząć przekazywanie szczepionek, aby uniknąć niszczenia przeterminowanych dawek. Na początku roku władze w Sofii obiecały przekazać szczepionki Republice Macedonii Północnej.

Bułgaria otworzyła też punkty szczepień na granicy z Macedonią, gdzie bułgarscy lekarze podawali szczepionki wszystkim chętnym Macedończykom.

Bułgaria otrzymała do tej pory prawie 5 mln dawek szczepionek, ale wykorzystano mniej niż 2 mln z nich. Prawie 16 proc. obywateli zostało zaszczepionych co najmniej jedną dawką, co plasuje ten kraj na ostatnim miejscu w UE pod względem szczepień przeciwko COVID-19

(Krassen Nikolov | EURACTIV.bg | tłum. Paulina Borowska)

BUKARESZT

Rumunia przekaże szczepionki Wietnamowi. Rumunia przekaże Wietnamowi 100 tys. dawek szczepionki przeciwko COVID-19, ogłosił prezydent kraju Klaus Iohannis, po rozmowie telefonicznej z wietnamskim prezydentem Nguyễnem Xuânu Phúcem.

Wietnam był jednym z krajów, które na początku pandemii w ubiegłym roku przekazały Rumunii sprzęt medyczny.

(Bogdan Neagu | EURACTIV.ro | tłum. Paulina Borowska)

Szczepienia przeciwko koronawirusowi w Polsce, Europie i na świecie – Zestawienie

Szczepienia przeciwko koronawirusowi – jak Polska wypada na tle Europy i świata?

PODGORICA

Wprowadzenie prawa dotyczącego małżeństw osób tej samej płci w Czarnogórze opóźnione. Przyjęta 1 lipca ub.r. ustawa o związkach partnerskich osób tej samej płci, która przewiduje, że osoby LGBT mogą tworzyć związki jednopłciowe bez możliwości adopcji dzieci, wejdzie w życie w czwartek, ale zostanie opóźniona ze względu na władze lokalne, które spóźniły się z przygotowywaniem dokumentów pozwalających na rejestrację tych małżeństw.

Ponadto, konieczna jest harmonizacja 26 ustaw z podstawową ustawą o związkach partnerskich, której rząd nie skierował do parlamentu do przyjęcia. Na razie pary mogą umówić się tylko na wizytę u rejestratora.

Problemem pozostaje parlament, który jest blokowany od 17 czerwca, gdy Front Demokratyczny (proserbski) opuścił zgromadzenie ustawodawcze, niezadowolony z decyzji o odwołaniu ministra sprawiedliwości Władimira Leposavicia, a także po przyjęciu uchwały o Srebrenicy. W związku z tym parlament nie ma kworum do podejmowania decyzji.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr | tłum. Kinga Wysocka)

Kraśnik bez funduszy norweskich pomimo uchylenia uchwały anty-LGBT

„Uważam, że spełniliśmy wszystkie kryteria wymagane od uczestników Programu „Rozwój Lokalny”, zaznaczył burmistrz miasta Wojciech Wilk z Platformy Obywatelskiej.

LUBLANA

Słowenia zaostrza wymagania dotyczące wjazdu. W czwartek weszły w życie znacznie zaostrzone przepisy dotyczące wjazdu do Słowenii – pasażerowie, którzy chcą wjechać do kraju muszą posiadać zaświadczenie COVID-19, niezależnie od tego, skąd pochodzą.

Zaświadczenie będzie musiało potwierdzać, że pasażerowie posiadają negatywny wynik testu PCR przeprowadzony w ciągu ostatnich 72 godzin, negatywny wynik testu antygenowego wykonany w ciągu 48 godzin, zaświadczenie o szczepieniu lub dowód przebycia choroby COVID-19.

Dopuszczalny jest zielony certyfikat COVID-19 UE oraz równoważne certyfikaty krajów trzecich. Dopuszczalne są szczepionki firm Pfizer/BioNTech, Moderna, AstraZeneca, Janssen, a także rosyjska szczepionka Sputnik V oraz chińskie szczepionki Sinovac i Sinophram.

Istnieją trzy grupy wyjątków: pasażerowie w tranzycie i kierowcy ciężarówek, właściciele gruntów po obu stronach granicy oraz towarzyszący im małoletni poniżej 15 r.ż.

Osoby bez zaświadczenia COVID-19 będą musiały odbyć dziesięciodniową kwarantannę, a cudzoziemcy bez zaświadczenia i bez miejsca zamieszkania w Słowenii mogą wjechać tylko wtedy, gdy udowodnią, że mają gdzie odbyć dziesięciodniową kwarantannę.

(Sebastijan R. Maček | STA | tłum. Martyna Kompała)

Kraj "małego Orbana" na czele UE. Słowenia chce "szerzyć praworządność oraz unijne wartości"

Dla 2-milionowej Słowenii „kierowanie” 450-milionową Unią Europejską to wielkie wydarzenie i duże wyzwanie logistyczno-administracyjne.

SARAJEWO

Zatrzymano szefa tajnych służb Bośni i Hercegowiny. Policja w Sarajewie zatrzymała w środę dyrektora Agencji Wywiadu i Bezpieczeństwa Bośni i Hercegowiny (OSA), Osmana Mehmedagića, którego prokuratura podejrzewa o nadużycie stanowiska, fałszowanie dokumentów i pranie brudnych pieniędzy.

Według Mirzy Hadžiabdicća, rzecznika prasowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Kantonu Sarajewo (MUP KS), operacja policyjna jest częścią śledztwa dotyczącego ważności jego dyplomu uniwersyteckiego, natomiast podejrzenia o pranie brudnych pieniędzy związane są z zakupem domu w Sarajewie. W związku ze sprawą dyplomu Mehmedagića aresztowano również dyrektora Uniwersytetu Amerykańskiego w Tuzli, Denisa Prcića, który jest podejrzany o pomoc w popełnieniu przestępstwa.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr | tłum. Martyna Kompała)

Bośnia i Hercegowina upamiętniła 26. rocznicę masakry w Srebrenicy

Kolejne ofiary spoczęły w Centrum Pamięci Potočari.

SKOPJE | STAMBUŁ

Turcja prosi Macedonię Północną o przekazanie 86 członków grupy Gülena. Ambasador Turcji Hasan Sekizkök powiedział, że jego kraj oczekuje, że Macedonia Północna wyda 86 osób podejrzanych o przynależność do sieci Fethullaha Gülena, podała republika.mk.

Sekizkök powiedział, że duża liczba członków Gülena działa w Macedonii Północnej pod przykrywką instytucji edukacyjnych i handlowych. “Grupy FETO pozostają aktywne w Macedonii Północnej. Prosimy o to jej władze przy każdej nadarzającej się okazji”, powiedział Sekizkök.

Wypowiedź ambasadora miała miejsce przed rocznicą zamachu stanu z 2016 r., który został wszczęty przez organizację Gülena. Dokumenty tureckiego rządu uzyskane przez Nordic Monitor potwierdziły, że krytycy prezydenta Recepa Tayyipa Erdoğana byli szpiegowani przez tureckich dyplomatów w Skopje w związku z eskalacją polowania na czarownice przez opresyjny reżim w Ankarze, który jest nastawiony na zwiększenie działalności szpiegowskiej w innych krajach, aby ukarać Turków, którzy mają poglądy odmienne od poglądów tureckiego rządu, informowano w maju 2021 r.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr | tłum. Kinga Wysocka)

Kraśnik bez funduszy norweskich pomimo uchylenia uchwały anty-LGBT

„Uważam, że spełniliśmy wszystkie kryteria wymagane od uczestników Programu „Rozwój Lokalny”, zaznaczył burmistrz miasta Wojciech Wilk z Platformy Obywatelskiej.