Koronawirus: Polska i Węgry pozbawią Europę miliardów euro na walkę z pandemią? / STOLICE

Polska, Węgry, Unia Europejska, praworządność, budżet

Warszawa już oficjalnie zagroziła zawetowaniem ustaleń na temat nowych wieloletnich ram finansowych (WRF) UE na lata 2021-2027. Chodzi – podobnie jak w przypadku Węgier - – o sprzeciw wobec rozporządzenia warunkującego wypłatę unijnych funduszy od przestrzegania praworządności. / Foto via [EPA-EFE/Tibor Illyes]

Co w rzeczywistości oznacza groźba weta premierów Morawieckiego i Orbana? W Albanii rodowa zemsta wiecznie żywa. Ile osób zginęło w wyniku gjakmarrji od upadku komunizmu? O ile Francja przedłuży lockdown? Między innymi o tym piszemy w piątkowej edycji „Stolic Europy”.

 

 

WARSZAWA

Liberum veto? Warszawa już oficjalnie zagroziła zawetowaniem ustaleń na temat nowych wieloletnich ram finansowych (WRF) UE na lata 2021-2027. Chodzi – podobnie jak w przypadku Węgier – o sprzeciw wobec rozporządzenia warunkującego wypłatę unijnych funduszy od przestrzegania praworządności.

Nowy mechanizm ma dotyczyć wszystkich wydatków UE, czyli nie ogranicza się tylko do nowego budżetu. Takie powiązanie ma obowiązywać przy wszystkich funduszach, przy nowym Funduszu Odbudowy, przy WRF i przy każdym sięgnięciu po środki unijne.

Premier Mateusz Morawiecki, podobnie jak dwa dni temu szef węgierskiego rządu Viktor Orbán, przesłał w tej sprawie oficjalny list do szefów unijnych instytucji – przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen i przewodniczącego Rady Europejskiej Charlesa Michela – oraz do kanclerz Niemiec Angeli Merkel. Niemcy sprawują obecnie unijną prezydencję, która koordynuje budżetowe negocjacje.

(Anna Wolska | EURACTIV.pl)

Ogłoszone kilka dni temu porozumienie Parlamentu Europejskiego oraz Rady UE ws. unijnego budżetu oznacza tak na prawdę osiągnięcie kompromisu w kilku sprawach: WRF – przy uchwalaniu których potrzebna jest jednomyślność; Funduszu Odbudowy – wymaga jednomyślności oraz ratyfikacji w prawie 40 parlamentach krajowych i regionalnych; budżetu rocznego na 2021 r. oraz rozporządzeniu o powiązaniu funduszy z praworządnością – przyjmowanego większością głosów, bez względu na WRF i FO UE, co oznacza że nie można go zawetować, ale można spróbować przekonać inne rządy do zagłosowania przeciwko, i to jest właśnie strategia negocjacyjna Polski i Węgier.

Polska może zablokować wieloletni budżet Unii. Cały czas do przyjęcia WRF konieczna jest jednomyślna zgoda wszystkich państw Unii. To taktyka obliczona na wystraszenie innych państw UE – szczególnie z Południa Europy, czyli najdotkliwiej doświadczonych przez pandemię koronawirusa.

Sprzeciw Warszawy i Budapesztu to w rzeczywistości szantaż i próba wymuszenia na stolicach odrzucenia rozporządzenia o praworządności. Weto oznacza blokadę wypłaty środków, a więc brak pieniędzy na walkę z ekonomicznymi skutkami pandemii. W tej sytuacji Fundusz Odbudowy też staje się zakładnikiem w dyskusji o praworządności.

Przyjęcie Funduszu Odbudowy wymaga nie tylko zgody wszystkich unijnych rządów, ale też zgody na ratyfikację w każdym kraju Unii i ratyfikacji we wszystkich parlamentach narodowych i regionalnych, w ponad 40 zgromadzeniach.

(Mateusz Kucharczyk | EURACTIV.pl)

Polska już oficjalnie grozi wetem wobec budżetu UE

Warszawa już oficjalnie zagroziła zawetowaniem ustaleń na temat nowych Wieloletnich Ram Finansowych UE na lata 2021-2027. Chodzi – podobnie jak w przypadku Węgier – o sprzeciw wobec rozporządzenia warunkującego wypłatę unijnych funduszy od przestrzegania praworządności.

 

Wcześniej Polska groziła wetem nieoficjalnie. Mówił …

TIRANA

Rodowa zemsta. W Albanii od upadku komunizmu odnotowano już ponad 10 tys. ofiar gjakmarrji – dosł. „branie krwi”. To przewidziana Kanunem (albańskim niepisanym prawem, stosowanym w czasach plemiennych) krwawa rodowa zemsta.

Jeszcze dzisiaj honor jest jedną z najważniejszych cech albańskiej kultury. Niektórzy uważają nawet, że bycie honorowym jest ważniejsze niż życie innych, w tym członków rodziny.

W Albanii mężczyzna, który traci honor, staje się „czarną twarzą”. Jeśli znów chce być „biały”, musi zmyć piętno hańby zgodnie z zasadą „mydłem mężczyzny jest proch”. Oznacza to wypełnienie świętego obowiązku rodowej zemsty.

Trudno oszacować ile było ofiar rodowej zemsty w całej historii kraju. Można jedynie przypuszczać, że to ogromna liczba, ponieważ zemstę rodową praktykuje się w Albanii niemal od zawsze. Kolejni władcy – Rzymianie, Bizantyjczycy, Bułgarzy, Turcy – nie byli w stanie opanować niedostępnych górskich regionów. Ich mieszkańcy żyli według własnych zasad.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr)

Albania: Dlaczego zburzono budynek Teatru Narodowego w Tiranie?

Przeciwnicy premiera Ediego Ramy twierdzą, że wyburzenie budynku Teatru Narodowego jest symbolem sprawowania przez niego władzy.

PARYŻ

Cały listopad z lockdownem? „Druga fala epidemii koronawirusa we Francji jest niezwykle trudna”, oświadczył w czwartek na konferencji prasowej premier Jean Castex. Szef rządu ogłosił przedłużenie o co najmniej kolejne 15 dni obowiązującego od 30 października lockdownu.

„Zniesienie lub zmniejszenie obostrzeń byłoby teraz nieodpowiedzialne”, oświadczył Castex. „Pracownicy służby zdrowia są wyczerpani. Musimy uniknąć dalszego przeciążania służby zdrowia”, podkreślił. I dodał, że 40 proc. chorych na COVID-19 pacjentów na oddziałach intensywnej opieki medycznej ma poniżej 65 lat.

„Co 30 sekund ktoś przyjmowany jest do szpitala we Francji z powodu koronawirusa. Od początku epidemii na COVID-19 zmarły 42 535 osoby”, poinformował szef rządu, wskazując, że w kraju przekroczono liczbę hospitalizacji z kwietnia.

(Louise Rozès Moscovenko | EURACTIV.FR)

Koronawirus: Dziś orędzie Emmanuela Macrona. Francja wprowadzi "elastyczny lockdown"?

Prezydent Emmanuel Macron zapowie w środę kwarantannę i zamrożenie gospodarki?

BERLIN

Sankcje za sankcje. Moskwa zamierza ustanowić sankcje przeciwko Niemcom i Francji, przekazał szef rosyjskiej dyplomacji Siergiej Ławrow. To odpowiedź na unijne restrykcje wobec Rosji w związku z otruciem rosyjskiego opozycyjnego polityka Aleksieja Nawalnego. Ławrow stwierdził też, że trucizna mogła być podana Nawalnemu przez Niemców.

(Aleksandra Krzysztoszek | EURACTIV.pl)

Rosja wprowadzi sankcje na Niemcy i Francję w związku ze sprawą Nawalnego

To odpowiedź na unijne restrykcje wobec Rosji w związku z otruciem Nawalnego, przyjęte przed miesiącem, poinformował Siergiej Ławrow.

LONDYN

Premier bez bliskiego współpracownika. Lee Cain, dyrektor ds. komunikacji na Downing Street, poinformował w nocy ze środy na czwartek, że wraz z końcem roku odejdzie ze stanowiska, oraz że nie przyjął zaproponowanego mu awansu na szefa sztabu premiera.

Niespodziewana rezygnacja dyrektora ds. komunikacji w biurze Borisa Johnsona sugeruje coraz poważniejsze tarcia w najbliższym otoczeniu brytyjskiego premiera.

Cain był u boku Johnsona, gdy ten faktycznie stanął na czele kampanii na rzecz brexitu. Po drugie, jest bliskim współpracownikiem Dominica Cummingsa, stratega i głównego doradcy Johnsona. Następcą Caina od nowego roku ma zostać James Slack, również były dziennikarz, obecnie jeden z rzeczników Johnsona.

(Benjamin Fox | EURACTIV.com)

Wielka Brytania: Nigel Farage będzie teraz walczyć z lockdownem

Głównym postulatem nowego ugrupowania Nigela Farage’a będzie teraz walka z restrykcjami narzuconymi przez rząd premiera Borisa Johnsona.

DUBLIN

Biden za porozumieniem? Premier Irlandii Micheál Martin rozmawiał we wtorek (10 listopada) wieczorem z amerykańskim prezydentem-elektem Joe Bidenem, a w czwartek w BBC opowiedział o niektórych szczegółach rozmowy.

Jak podkreslił szef irlandzkiego rządu, dyskutował z Bidenem o brexicie i porozumieniu wielkopiątkowym oraz walce ze zmianami klimatu.

„Prezydent elekt potwierdził pełne poparcie dla porozumienia wielkopiątkowego i obaj omówili znaczenie takiego wyniku brexitu, który będzie respektował porozumienie wielkopiątkowe i nie spowoduje powrotu granicy między Irlandią a Irlandią Północną”, powiedział w czwartek Martin.

Z kolei we wtorek publiczna stacja RTE poinformowała, że Biden powiedział Martinowi, że postrzega Irlandię jako kluczowy most do odbudowy dobrych stosunków między USA a Unią Europejską. Mówił również, że chce stworzyć warunki dla globalnego ożywienia gospodarczego i o swoim zaangażowaniu w walkę ze zmianami klimatu. Zapowiedział, że po zaprzysiężeniu w dniu 20 stycznia podpisze paryskie porozumienie klimatyczne.

(Samuel Stolton | EURACTIV.com)

Boris Johnson gratuluje Bidenowi. Irlandzkie korzenie prezydenta-elekta wpłyną na amerykańsko-brytyjskie relacje?

Boris Johnson zapewnił w niedzielę, że jego i Joe Bidena „więcej łączy niż dzieli”.

HELSINKI

Wartości czy geografia? „Fińska polityka zagraniczna nie będzie już koncentrować się na kwestiach geopolitycznych i realpolitik, jak to robiła od lat ze względu na swoje położenie, ale rozszerzy swój zakres dzięki podejściu opartemu na wartościach”, powiedział fiński minister spraw zagranicznych Pekka Haavisto (Zieloni) w środowej dyskusji o polityce zagranicznej kraju.

„Podzielamy wartości Luksemburga, krajów Beneluksu i Francji, nawet jeśli nie znajdujemy się na tym samym obszarze. Omówienie wartości jest bardzo ważne, ponieważ w ten sposób Finlandia może znaleźć partnerów ze znacznie szerszego obszaru geograficznego”, powiedział Haavisto.

Dodał, że dawne podejście Finlandii w polityce zagranicznej jest pułapką, czymś, co trzeba zakończyć, aby nie zostać pionkiem na globalnej szachownicy.

Jak dodał minister spraw zagranicznych, wartości takie jak prawa człowieka, praworządność, demokracja, pokój, wolność i równość staną się wyznacznikiem prowadzenia polityki zagranicznej w przyszłości.

Według Haavisto wartości będą zyskiwać na znaczeniu w walce ze współczesnymi zagrożeniami.

(Pekka Vänttinen | EURACTIV.com)

Finlandia: Jak w praktyce wygląda jawność zarobków najbogatszych?

Każdego roku na jesieni publikacje o dochodach najbogatszych fińskich podatników i możliwość sprawdzenia dochodów np. sąsiada budzą duże emocje w mediach i wśród obywateli.

RZYM

Zakaz spacerów. Zakaz spacerów po ulicach i placach historycznych centrów miast wprowadziły w czwartek władze trzech regionów, które na epidemicznej mapie Włoch oznaczone są kolorem żółtym, tzn., najniższego ryzyka zakażeń SARS-CoV-2. W Wenecji Euganejskiej oraz Emilii-Romanii. nowe przepisy weszły w życie o północy i będą obowiązywać do 3 grudnia. W weekendy mają być zamknięte sklepy i centra handlowe.

W rozporządzeniu, jakie podpisał gubernator regionu Veneto Luca Zaia, jest też zakaz spacerów we wszystkich zatłoczonych miejscach, a więc także po plażach.

Na mocy nowych przepisów do każdego sklepu może wejść tylko jedna osoba z mieszkającej razem rodziny, z wyjątkiem tych wymagających opieki i dzieci do 14 lat.

Z kolei we Friuli wprowadzone specjalne – znane również z Polski – godziny dla seniorów w sklepach, które będą obowiązywały przez pierwsze dwie godziny po otwarciu placówek.

(Valentina Iorio | EURACTIV.it)

Włochy: Wróci lockdown i godzina policyjna?

Premier Giuseppe Conte podkreślił, że w związku z gwałtownym pogorszeniem się sytuacji pandemicznej we Włoszech konieczne jest dalsze zaostrzenie restrykcji.

MADRYT

Nieludzkie warunki. Organizacja Human Rights Watch potępiła warunki w tymczasowym ośrodku dla imigrantów utworzonym blisko mola na Gran Canarii, argumentując że nie „szanuje się w nim godności ani podstawowych praw ludzkich”. Wyspy Kanaryjskie zmagaja się z największym kryzysem migracyjnym od kilkunastu lat.

W ostatnich dniach na Wyspy Kanaryjskie dociera coraz więcej imigrantów z Afryki – najgorszy od 14 lat, jak pisze agencja EFE. Każdego dnia z kontynentu afrykańskiego przybywają setki migrantów. W niedzielę (8 listopada) poinformowano o 2 tys. osób, które przybyły do brzegu Wysp Kanaryjskich w ciągu tylko minionych 24 godzin, o czym poinformował w niedzielę rząd tej hiszpańskiej wspólnoty autonomicznej, położonej u północno-zachodnich wybrzeży Afryki. Migranci przeprawili się przez Atlantyk ok. 40 łodziami.

(EUROEFE)

Szwecja: Czy gangi infiltrują partie polityczne?

Rodzinne gangi stają się dla Szwedów palącym problemem

SOFIA

Modernizacja marynarki. Bułgaria podpisała w czwartek z Niemcami umowę w sprawie budowy i kupna dwóch okrętów wielozadaniowych dla bułgarskiej marynarki wojennej o wartości 984 mln lewów (495,7 mln euro). Partnerem resortu obrony Bułgarii jest niemiecka spółka Luerssen Werft GmbH&Co.KG.

Jest to druga duża transakcja na rzecz modernizacji bułgarskich sił zbrojnych. Pierwsza dotyczy dostawy przez USA w latach 2022-23 ośmiu myśliwców F-16 Block 70 o wartości 1,1 mld USD.

Przy podpisaniu dokumentu z Niemcami wicepremier i minister obrony Krasimir Karakaczanow powiedział: „Wykonaliśmy drugi krok na rzecz modernizacji sił zbrojnych po podpisaniu umowy o myśliwcach. To jest słuszny krok. Mam nadzieję, że nie ostatni na rzecz unowocześnienia marynarki wojennej”.

Dwa wielozadaniowe okręty zostaną zbudowane w bułgarskiej stoczni „Delfin” i przekazane marynarce wojennej w latach 2025-2026. Umowa przewiduje również szkolenie załóg i ekipy inżynierów.

Negocjacje w jej sprawie trwały pięć lat. Konkurentem Niemców była włoska firma Fincantieri, która próbowała kilkakrotnie zaskarżyć wyniki przetargu, wskazując na liczne według niej naruszenia procedury. Bułgarski rząd jednak nie zareagował na te sygnały.

(Krassen Nikolov | EURACTIV.bg)

ZAGRZEB

Apel premiera. W Chorwacji zanotowano rekordową liczbę nowych zakażeń koronawirusem – 3082 – najwięcej od rozpoczęcia pandemii przed dziewięcioma miesiącami – poinformował w czwartek premier Andrej Plenković. Podkreślił jednocześnie, że tempo wzrostu zakażeń zwalnia.

Ogółem w 4-milionowej Chorwacji zarejestrowano 75 922 przypadki koronawirusa, zmarło do tej pory 925 osób. Premier zaapelował na posiedzeniu rządu do obywateli, aby przestrzegali obostrzeń.

„Znajdujemy się w najtrudniejszym okresie epidemii, ale dobrą sprawą, jaką widzimy, jest spowolnienie wzrostu liczby nowo zakażonych (w ciągu ostatniego tygodnia)” – powiedział.

Koronawirus: Łotwa wprowadza stan nadzwyczajny. Czego dotyczą restrykcje?

O rozszerzeniu dotychczasowych ograniczeń zadecydował w piątek łotewski rząd.

LUBLANA 

Rząd wzmocni restrykcje. Słowenia zaostrzy lockdown na dwa tygodnie, aby zmniejszyć wzrost zakażeń koronawirusem – zapowiedziały w czwartek władze. Nie będą działały transport publiczny i wszystkie sklepy poza niezbędnymi.

W Słowenii pozostaną też zamknięte szkoły i przedszkola. Wszystkie zgromadzenia z wyjątkiem osób z tego samego gospodarstwa domowego będą całkowicie zakazane.

Część ograniczeń wejdzie w życie w piątek, zwłaszcza zakaz zgromadzeń. Inne obowiązywać będą od soboty lub od poniedziałku – poinformowano.

W poniedziałek wejdzie w życie ograniczenie liczby osób przekraczających granicę bez kwarantanny – zapowiedział minister spraw wewnętrznych Alesz Hojs.

Minister zdrowia Tomaż Gantar poinformował, że wprowadzone wcześniej ograniczenia były częściowo skuteczne, gdyż wzrost liczby nowych przypadków koronawirusa przeszedł na liniowy z wykładniczego, ale nie były one wystarczające, aby zmniejszyć wyjściową liczbę nowych przypadków. W Słowenii koronawirusem zakaziło się łącznie 80 870 osób; zmarło 686.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr)

Koronawirus: Pierwsze znosiły restrykcje. Teraz Chorwacja i Słowenia przygotowują się na drugą falę zakażeń

Chorwacja jako jedna z pierwszych w UE otworzyła granice dla turystów, a Słowenia ogłosiła koniec pandemii już w połowie maja. Jednak wraz ze wzrostem zakażeń koronawirusem w ostatnich dniach, oba kraje przygotowują się na drugą falę epidemii.

BELGRAD

Jakie jest prawdziwe oblicze Serbii? W ośrodkach azylowych w Serbii przebywa obecnie około 6 tys. imigrantów i uchodźców. Szacuje się, że kolejne 1 tys. z nich przebywa poza ośrodkami, powiedziała w czwartek przedstawicielka Wysokiego komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw uchodźców (UNHCR) w Serbii Francesca Bonelli.

Według niej retoryka antyimigrancka w Serbii nabiera rozpędu, a ruchy antyimigracyjne są „rzeczywistym” powodem do niepokoju. Jednak „nie pokazują prawdziwego oblicza narodu serbskiego, biorąc pod uwagę, że Serbia w trakcie kryzysu migracyjnego wykazała się bardziej humanitarnym podejściem niż wielu sąsiadów”, dodała.

„Dane ministerstwa spraw wewnętrznych pokazują, że mniej niż 1 proc. przestępstw popełnionych zostało w Serbii przez migrantów”, podkreśliła Bonelli. Większość imigrantów i uchodźców w Serbii stanowią osoby pochodzące z Pakistanu, Syrii i Bangladeszu.

(EURACTIV.rs  betabriefing.com)

Serbia: Współpraca z Chinami korzystna dla obu stron? / STOLICE

Codzienny briefing z europejskich stolic – 13 października.

PRISZTINA

Zdecydowana reakcja. „Prezydent Serbii Aleksandar Vučić, próbuje podważyć stabilność i bezpieczeństwo regionu”, powiedziała minister spraw zagranicznych Kosowa Meliza HaradinajStublla.

Prezydent Serbii powiedział, że jego kraj będzie nadal wzmacniać swoje siły zbrojne, ponieważ zamrożony konflikt – w domyśle wojna z Kosowem – może ulec eskalacji, tak jak to miało miejsce między Armenią a Azerbejdżanem.

„Oczekuję, że Unia Europejska i NATO zareagują na groźbę wojny wywołanej przez Vučića” – napisał na Twitterze pełniący obowiązki prezydenta Kosowa Vjosa Osmani.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr)