Po wyroku TK: Wprowadzanie na pole minowe, czyli krok w stronę polexitu? / Briefing z Europy

polexit-TK-unia-europejska-kaczynski-ziobro-tusk-Przyłębska-Niemcy-Rosja-Bałkany

Na zdj. Premier Mateusz Morawiecki / Foto via [Shutterstock/Alexandros Michailidis]

Trybunał Konstytucyjny uznał, że zaskarżone przez premiera zapisy Traktatu o UE są niezgodne z polską konstytucją | Komisja Europejska reaguje na wyrok TK | W Austrii zarzuty wobec kanclerza doprowadzą do upadku koalicji? | Niemcy: Armin Laschet gotowy na zmiany w CDU | Włochy: Prawa pracownicze do poprawy | Hiszpański rząd zatwierdza projekt budżetu na 2022 r. z rekordowymi inwestycjami | Na Słowacji minister gospodarki Słowacji proponuje likwidację urzędów pracy | W Portugalii odwołano sędziego, który wzywał do lekceważenia pandemii | Między innymi o tym piszemy w piątkowym briefingu z Europy |

 

WARSZAWA

Manifest Trybunału Konstytucyjnego.Trybunał Konstytucyjny uznał, że zaskarżone przez premiera zapisy Traktatu o UE są niezgodne z polską konstytucją We wniosku szefa polskiego rządu znalazła się m.in. kwestia zgodności z ustawą zasadniczą reguły pierwszeństwa prawa unijnego na krajowym. TK uznał, że owa reguła nie może być na gruncie polskiego prawa stosowana. Szczegóły poniżej. 

(Anna Wolska | EURACTIV.pl)

Trybunał Konstytucyjny uznał, że zaskarżone przez premiera zapisy Traktatu o UE są niezgodne z polską konstytucją

TK uznał, że reguła pierwszeństwa prawa unijnego na krajowym nie może być na gruncie polskiego prawa stosowana.

Komentarze do przewidzenia. Trybunał Konstytucyjny wyznaczył konstytucyjne granice integracji europejskiej, w precyzyjny sposób rozgraniczył traktatowe kompetencje organów UE, komentują wyrok TK politycy związani z PiS. Według opozycji jest to „odliczanie do polexitu” i „wprowadzanie na pole minowe”.

Według ministra sprawiedliwości i lidera Solidarnej Polski Zbigniewa Ziobry, „TK postawił tamę anarchizacji sądownictwa i całego państwa”. „Potwierdził nadrzędność Konstytucji RP nad prawem UE i politycznymi orzeczeniami TSUE”, dodał.

W jego ocenie, jest to historyczne orzeczenie. „Trybunał wyznaczył konstytucyjne granice integracji europejskiej oraz dopuszczalnej ingerencji UE w polskie sprawy”, podkreślił. „Bezprawne działania wykraczające poza traktaty nie stanowią dla Polski wiążącego prawa międzynarodowego. Bo nie są legitymizowane przekazaniem kompetencji na rzecz UE. To też konsekwencja orzeczenia TK”, napisał w mediach społecznościowych polityk Solidarnej Polski.

Inaczej sprawę widzi opozycja.  Lider PO Donald Tusk zapowiedział, że w najbliższą niedzielę odbędzie się demonstracja w Warszawie. „Tylko razem możemy ich zatrzymać”, napisał na Twitterze.

„Wzywam wszystkich, którzy chcą bronić Polski europejskiej, w niedzielę na Plac Zamkowy w Warszawie, godzina 18. Tylko razem możemy ich zatrzymać”, napisał Donald Tusk na Twitterze.

Z kolei w ocenie wicemarszałek Sejmu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, „spełnia się marzenie Jarosława Kaczyńskiego o Polsce poza Unią Europejską”.

Według prezesa PSL Władysława Kosiniaka-Kamysza „konstytucja jest najważniejszym aktem w Polsce, jednak to nie tworzy sprzeczności pomiędzy stosowaniem jej i respektowaniem prawa międzynarodowego”. „Wszystkie traktaty przyjmowaliśmy w zgodzie z Konstytucją. Niech rząd prawa przestrzega, a nie go podważa”, napisał polityk ludowców w mediach społecznościowych.

Były Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar podkreślił w rozmowie z EURACTIV, że czwartkowy wyrok TK „jest przykładem skrajnego upolitycznienia Trybunału Konstytucyjnego”.

Z kolei mec. Michał Wawrykiewicz z Inicjatywy Wolne Sądy przyznał w rozmowie z „Gazetą Wyborczą”, że wyrok TK jest wydany przez organ, który nie posiada atrybutów niezależności, jest całkowicie podporządkowany politycznie. „I taki był cel tego postępowania – uzyskać formalny dokument, który pozwoli polskiemu rządowi mówić, że nie musi respektować wyroków Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości”, podkreślił.

(Piotr Macej Kaczyński | EURACTIV.pl)

Reakcja Brukseli. Komisja szczegółowo przeanalizuje orzeczenie polskiego Trybunału Konstytucyjnego i zdecyduje o możliwych dalszych krokach. Komisja nie zawaha się skorzystać z uprawnień przysługujących jej na mocy Traktatów, w celu ochrony jednolitego stosowania prawa Unii i jego integralności, przekazała Komisja Europejska w opublikowanym w czwartek (7 października) komunikacie.

(Mateusz Kucharczyk | EURACTIV.pl)

Komisja Europejska reaguje na wyrok TK: Prawo UE ma pierwszeństwo przed prawem krajowym

Komisja Europejska skrytykowała wyrok Trybunału Konstytucyjnego ws. nadrzędności prawa krajowego nad unijnym.

BERLIN

Czas na zmiany. Kandydat chadecji na kanclerza Niemiec Armin Laschet pozostawił otwartą kwestię swojej rezygnacji z funkcji szefa partii i zapowiedział „przetasowania personalne” w ugrupowaniu. Wcześniej media sugerowały, że jeszcze w czwartek poda się do dymisji.

(Nikolaus J. Kurmayer  | EURACTIV.de)

Niemcy: Zieloni doceniają rozmowy z chadekami, ale koalicję chcą negocjować z SPD i FDP

Zieloni nie odrzucają koalicji z chadekami (CDU/CSU), ale bliżej im do porozumienia z SDP i FDP.

PARYŻ

Wybory prezydenckie 2022: Michel Barnier chce “elektroszoku w systemie obronności”. Były negocjator ds. brexitu ujawnił swój projekt wzmocnienia bezpieczeństwa we Francji w opublikowanym w czwartek (7 października) wywiadzie dla dziennika “Le Figaro”.

Według Barniera, który aspiruje do zostania kandydatem prawicowej partii “Republikanie” (Les Républicains – LR) w zaplanowanych na wiosnę 2022 r. wyborach prezydenckich, sprawy dotyczące bezpieczeństwa kraju to „główna porażka” kadencji Emmanuela Macrona. Aby je naprawić, jeśli zostanie wybrany w 2022 r. na prezydenta, Barnier chce stworzyć “ministerstwo bezpieczeństwa publicznego, które sprawowałoby kontrolę nad policją, żandarmerią wojskową oraz administracją więzienną”.

„Potrzebujemy działań, które wstrząsną systemem obronności, aby chronić każdego obywatela, aby sprawnie karać, wzmocnić wyroki i sprawić, że prawo będzie przestrzegane”, podkreślił kandydat na prezydenta.

Aby tego dokonać, Michel Barnier zamierza stworzyć 20 tys. nowych miejsc w więzieniach w ciągu następnych 5 lat, uzbroić policję municypalną oraz zatrudnić nowych sędziów, aby uczynić system sądownictwa „bardziej wydajnym”.

Barnier uważa, że więcej policjantów powinno stacjonować w terenie: „Chcę widzieć więcej policjantów na ulicach, a nie w biurach. (…) A kodeks postępowania karnego musi zostać radykalnie uproszczony, aby ułatwić śledztwa”.

Michel Barnier chce także walczyć z handlem narkotykami poprzez stworzenie “narodowej prokuratury antynarkotykowej, która miałaby bezwzględnie walczyć z handlarzami środków odurzających oraz międzynarodowymi grupami przestępczymi”.

Aby rozwiązać problem radykalnego islamu, Michel Barnier chce „wydalić wszystkich obcokrajowców, którzy stanowią poważne zagrożenie dla porządku publicznego”.

Pięciu członków partii LR będą walczyć o zostanie przyszłym kandydatem na prezydenta. Na ten moment faworytem jest Xavier Bertrand i prezydent regionu Ile-de-France Valérie Pécresse.

Republikanie wybiorą kandydata na prezydenta 4 grudnia.

(Clara Bauer-Babef | EURACTIV.fr, tłum. Marlena Nowakowska)

Michel Barnier: Były negocjator UE ds. brexitu i kandydat na prezydenta Francji chce frexitu?

Główny ideolog brexitu Nigel Farage stwierdził, że słowa Barniera świadczą o największym akcie hipokryzji, jaki widział we współczesnej polityce. 

WIEDEŃ

Zarzuty wobec kanclerza doprowadzą do upadku koalicji? Po tym, jak kanclerz Sebastian Kurz został objęty przez prokuraturę antykorupcyjną (WKStA) śledztwem w związku z jego domniemanym udziałem w skandalu korupcyjnym, przyszłość koalicji Austriackiej Partii Ludowej (ÖVP) i Zielonych stanęła pod znakiem zapytania. W obliczu podejrzeń koalicjanci chadeków mają bowiem coraz większe wątpliwości, czy taka osoba jak Kurz powinna stać na czele rządu. Szczegóły poniżej. 

(Oliver Noyan | EURACTIV.de | tłum. Aleksandra Krzysztoszek)

Austria: Zarzuty wobec Sebastiana Kurza doprowadzą do upadku koalicji?

„Nie możemy przejść nad tą sprawą do porządku dziennego”, stwierdził wicekanclerz Werner Kogler, odnosząc się do wszczętego przez prokuraturę śledztwa wobec szefa rządu.

DUBLIN 

Sondaż stawia opozycję daleko przed rządem. W najnowszym sondażu Irish Times/Ipsos MRBI irlandzki rząd koalicyjny wypadł znacznie gorzej od opozycyjnej partii Sinn Féin.

Sinn Féin ma obecnie 32 proc. poparcia, wyprzedzając dwie największe partie rządowe – Fine Gael i Fianna Fáil – odpowiednio o 10 i 12 punktów procentowych.

Również na poziomie indywidualnym wynik rządu nie jest lepszy. Aprobata dla premiera i lidera Fianna Fáil Micheala Martina spadła o 8 punktów procentowych do 41 proc., podczas gdy wynik Leo Varadkara, stojącego na czele Fine Gael, spadł o 13 punktów procentowych, osiągając 43 proc. poparcia. Wynik ten oznacza, że jego ocena jest równa aprobacie liderki Sinn Féin Mary Lou McDonald.

Popularność rządu znacznie spadła od czasu sondażu przeprowadzonego latem ubiegłego roku, który wykazał 72 proc. poparcia dla rządzących.

(Molly Killeen | EURACTIV.com | tłum. Martyna Kompała)

Irlandia odmawia udziału w globalnym planie dotyczącym minimalnego podatku od osób prawnych

Irlandzki premier Micheál Martin odmówił zajęcia konkretnego stanowiska, czy kraj utrzyma 12,5-proc. stawkę podatku od osób prawnych.

RZYM

Prawa pracownicze do poprawy. Po 10-dniowej wizycie we Włoszech, Grupa Robocza ONZ ds. Biznesu i Praw Człowieka wydała oświadczenie, w którym stwierdziła, że ​​kilka kwestii „szkodzi reputacji Włoch w dziedzinie biznesu i praw człowieka i należy się nimi niezwłocznie zająć w celu ochrony praw osób na szczególnie wrażliwych stanowiskach pracy”.

Niektóre kluczowe obawy, które zgłoszono, dotyczą nieludzkiego traktowania pracowników będących imigrantami, powtarzającego się konfliktu między priorytetami rozwoju przemysłowo-gospodarczego a ochroną środowiska oraz endemicznego problemu bezpieczeństwa w miejscu pracy.

To ostatnie jest szczególnie bolesnym punktem dla włoskiego rządu: od początku 2021 r. w miejscu pracy zginęło prawie 800 osób. Ostatni incydent miał miejsce 29 września br., podczas którego życie straciło sześciu pracowników. Wydarzenie to stało się impulsem do poważnego zrewidowania obecnych kar dla firm, które nie chronią odpowiednio swoich pracowników.

Wysłannicy ONZ podnieśli również kwestię utrzymywania się „caporalato” – systemu, w ramach którego zmarginalizowani pracownicy wpadają w cykl niewoli za długi i są wyzyskiwani przez mafię.

Jako wysoko rozwinięta gospodarka w Unii Europejskiej, Włochy powinny bez dalszej zwłoki ustanowić silną, niezależną krajową instytucję praw człowieka z wyraźnym mandatem do zajmowania się naruszeniami praw człowieka związanymi z biznesem. Powinna także wprowadzać obowiązkowe prawa człowieka i prawo należytej staranności w zakresie ochrony środowiska”, zasugerował Deva.

(Viola Stefanello | EURACTIV.it)| tłum. Monika Mojak)

Włochy: Demografia w złym stanie. W 2020 r. mniej urodzeń także w Niemczech oraz Hiszpanii

Takiego trendu nie zaobserwowano w krajach o „większym” dobrobycie.

MADRYT

Hiszpański rząd zatwierdza projekt budżetu na 2022 r. z rekordowymi inwestycjami. Hiszpański rząd koalicyjny, utworzony przez partię socjalistyczną (PSOE) i lewicową Unidas Podemos, zatwierdził w czwartek (7 października) projekt budżetu na 2022 r.

Nowy budżet kładzie duży nacisk na politykę społeczną, głównie dzięki środkom z unijnego Funduszu Odbudowy.

Projekt budżetu, przedstawiony przez hiszpańską minister finansów Maríę Jesús Montero, zawiera rekordowy pułap wydatków w wysokości 196 mld euro (o 0,02 proc. więcej w porównaniu z 2021 r.).

(Fernando Heller | EuroEFE.EURACTIV.es | tłum. Kinga Wysocka)

LIZBONA

Odwołano sędziego, który wzywał do lekceważenia pandemii. Portugalska Najwyższa Rada Sądownictwa (CSM) jednogłośnie zdecydowała wczoraj o odwołaniu i pozbawieniu prawa do wykonywania zawodu sędziego Rui Fonseki e Castro.

W uzasadnieniu decyzji CSM wskazuje, że sędzia pod własnym nazwiskiem publikował w mediach społecznościowych nagrania, w których „zachęcał do łamania prawa i przepisów przeciwepidemicznych”, związanych z pandemią COVID-19.

Treść decyzji przekazała zebranym przed sądem dziennikarzom członkini CSM Inês Ferreira Leite.

Na miejscu zebrała się także grupa protestujących w obronie sędziego.

(António Pereira Neves, Lusa.pt)

"Sześć intensywnych miesięcy". W jaki sposób Portugalia kierowała pracami UE?

„Czas działać: dla sprawiedliwej, ekologicznej i cyfrowej odbudowy” – tak brzmiało hasło portugalskiej prezydencji w Radzie UE.

BRATYSŁAWA

Minister gospodarki Słowacji proponuje likwidację urzędów pracy. Obecny minister gospodarki i były eurodeputowany Richard Sulík zaproponował likwidację urzędów pracy. Celem jest obniżenie wydatków rządowych.

Sulík uważa, że bezrobotnym wystarczyłoby, gdyby szukali pracy online. Dodał też, że gdyby ten pomysł został rozważony, jego partia poprze go. W przypadku zmarginalizowanych społeczności, które nie mają dostępu do internetu, zasugerował otwarcie miejsc, w których osoby te miałyby dostęp do komputerów z podłączeniem do internetu.

„Każdy musi umieć samodzielnie napisać kilka słów na komputerze. Przypominam, że mamy obowiązek uczęszczania do szkoły podstawowej, więc rozsądnie jest oczekiwać, że każdy umie czytać i pisać”, stwierdził.

(Michał Hudec | EURACTIV.sk | tłum. Kinga Wysocka)

Słowacja, Czechy i Austria chcą razem walczyć z nielegalną imigracją

„Nie chcemy powtórki z 2015 r.”, zgodzili się przywódcy, którzy spotkali się w czeskich Lednicach w ramach Formatu Sławkowskiego.

SOFIA

Trzech mężczyzn aresztowanych za szpiegostwo w zakładzie wojskowym. Obywatel Rosji i dwóch Litwinów zostało zatrzymanych przez bułgarską policję pod zarzutem pozyskiwania i upubliczniania “informacji wrażliwych” z zakładów wojskowych Arsenał w Kazanlaku.

Wszyscy mężczyźni pracowali w sektorze produkcji innowacyjnej zakładu. 3 października kierownictwo firmy zawiadomiło policję, że w zakładzie brakuje produktów i dokumentów. Bułgarskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych poinformowało, że “zniknęły informacje, które są niezwykle wrażliwe dla firmy”.

Policja dodaje, że tymi informacjami mogą być zainteresowani zagraniczni konkurenci. Nie jest to pierwsze takie śledztwo w tym roku. W kwietniu prokuratura ogłosiła, że podejrzewa oficerów rosyjskiego wywiadu o spowodowanie sabotażowych zamachów bombowych na cztery bułgarskie zakłady wojskowe.

(Krassen Nikolov | EURACTIV.bg | tłum. Paulina Borowska)

Fiński raport: Rosja i Chiny najbardziej podejrzewane o szpiegostwo

Jak oceniono, Finlandia jest „nieustannym celem sponsorowanego przez państwa cyberszpiegostwa”, głównie ze strony państw autorytarnych.

ZAGRZEB

Premier czeka na raport ws. wypychania migrantów z chorwacko-bośniackiej granicy. Premier Andrej Plenković poinformował, że rozmawiał z ministrem spraw wewnętrznych Davorem Božinoviciem o „gwałtownych wypchnięciach migrantów z chorwackiej granicy”. Dodał, że teraz oczekuje raportu od wszystkich odpowiednich służb, aby zobaczyć i ocenić, co się właściwie stało. Oświadczył, że Chorwacja jest krajem, „gdzie rządzi prawo a przepisy międzynarodowe są szanowane”.

„Mamy obowiązek chronić naszą granicę i zapobiegać nielegalnej migracji. Doceniamy rolę chorwackiej policji w ochronie granicy w ciągu ostatnich kilku lat po tym, jak nasz kontynent stał się celem migracji, które często są nielegalne i prowadzone oraz organizowane przez przemytników, czerpiących korzyści z nieszczęść wielu ludzi, którzy z różnych powodów opuścili swoje domy” – dodał Plenković.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr | tłum. Paweł Natorski)

Litwa: Na granicy z Białorusią głodują uchodźcy

Instytut Monitorowania Praw Człowieka (HRMI) wspomniał także o przypadkach śmierci uchodźców na granicy polsko-białoruskiej.

LUBLANA

Proces wyboru prokuratorów delegowanych do Prokuratury Europejskiej odbędzie się kolejny raz. Po tym, jak Sąd Administracyjny na początku tygodnia uchylił decyzję rządu o unieważnieniu pierwotnej procedury mianowania dwóch słoweńskich prokuratorów delegowanych do Prokuratury Europejskiej, władza wykonawcza zwróciła się do ministerstwa sprawiedliwości o opublikowanie nowego zaproszenia do składania kandydatur na te dwa stanowiska, co wskazuje, że proces może ciągnąć się jeszcze tygodniami – jeśli nie miesiącami.

Wczoraj rząd uznał, że decyzja Sądu Administracyjnego nie może wejść w życie, ponieważ procedura, którą miano ponownie rozpatrzyć, została już zakończona poprzez ogłoszenie nowego zaproszenia do składania wniosków, co miało miejsce 9 lipca.

Minister sprawiedliwości Marjan Dikaučič oświadczył, że w jego interesie leży jak najszybsze zakończenie procedury mianowania dwójki prokuratorów europejskich, a unijny komisarz ds. sprawiedliwości Didier Reynders przekazał, że Komisja „czeka na jasne wyjaśnienie, jakie są konsekwencje nowych decyzji Sądu Administracyjnego i rządu”.

Dodał, że Komisja „bardzo uważnie” śledzi sytuację i zdecyduje, czy musi użyć „innych narzędzi, aby spróbować odnieść prawdziwy sukces w mianowaniu delegowanych prokuratorów europejskich”.

(Ela Petrovčič | STA | tłum. Paweł Natorski)

Kraj "małego Orbana" na czele UE. Słowenia chce "szerzyć praworządność oraz unijne wartości"

Dla 2-milionowej Słowenii „kierowanie” 450-milionową Unią Europejską to wielkie wydarzenie i duże wyzwanie logistyczno-administracyjne.

BELGRAD

Większości obywatelom Serbii odmawia się prawa do godnej pracy. Większości serbskich obywateli odmawia się prawa do godnej pracy pod względem możliwości zatrudnienia, uzyskania odpowiedniego wynagrodzenia i ochrony bezrobotnych, a także bezpieczeństwa zatrudnienia, poinformowała w czwartek belgradzka „Fundacja Centrum Demokracji”

(EURACTIV.rs | betabriefing.com | tłum. Paweł Natorski)

Decyzja o tablicach rejestracyjnych wywołała poważny spór Kosowa z Serbią. „To największe napięcie w regionie od lat”

Od 20 września obowiązuje zakaz wjazdu do Kosowa dla samochodów z serbskimi tablicami rejestracyjnymi.

PRISZTINA

Weterani wojny w Kosowie nie przyznają się do winy w Trybunale w Hadze. Dwaj weterani wojny w Kosowie, obecnie liderzy stowarzyszenia weteranów, nie przyznali się do winy przed sądem w Hadze. Zarzuty dotyczą zastraszania świadków i utrudniania pracy wymiaru sprawiedliwości.

Były przewodniczący Stowarzyszenia Weteranów Wojennych Armii Wyzwolenia Kosowa (KLA) Hysni Gucati został aresztowany w zeszłym roku wraz ze swoim zastępcą Nasimem Haradinajem.

Obaj oskarżani są o rzekome ujawnienie informacji dotyczących tożsamości świadków w Specjalnej Izbie Sądowej ds. Kosowa (KSC). Twierdzą jednak, że są niewinni wszystkim stawianym zarzutom.

Izba została powołana w 2018 r. – przy wsparciu Unii Europejskiej – do rozpatrywania spraw dotyczących zbrodni przeciwko ludzkości, popełnionych podczas wojny kosowsko-serbskiej w latach 1998-1999.

(Alice Taylor | Exit.al | tłum. Paulina Borowska)

Albania przyjmie afgańskich uchodźców. Pomoże też Kosowo

„Nie powiemy „nie”, nie tylko dlatego, że proszą nas o to nasi wielcy sojusznicy, ale dlatego, że jesteśmy Albanią” – oświadczył albański premier Edi Rama.

TIRANA

Początek roku akademickiego opóźniony. Albański rząd przesunął rozpoczęcie roku akademickiego dla studentów o tydzień na 18 października, z powodu niskiego wskaźnika szczepień.

Szczepienia są obowiązkowe dla studentów powyżej 18 roku życia, którzy chcą studiować na uniwersytetach. Osoby, które nie chcą być zaszczepione, muszą co tydzień przedstawiać negatywny wynik testu na COVID-19 wykonanego na własny koszt. Rząd otworzył ośrodki szczepień w każdym kampusie, ułatwiając szczepienia każdemu, kto ich potrzebuje.

Niedawne badanie przeprowadzone przez albańską organizację studencką wykazało, że 75 proc. studentów jest przeciwko obowiązkowym szczepieniom. Co więcej, tylko 31 proc. otrzymało szczepionkę.

Albania ma jeden z najniższych wskaźników szczepień w Europie. Dzieje się tak pomimo faktu, że firmy Pfizer, AstraZeneca i niektóre chińskie szczepionki Sinovac są powszechnie dostępne dla obywateli za darmo. Jest to prawdopodobnie spowodowane rozpowszechnieniem teorii spiskowych w mediach głównego nurtu oraz brakiem reakcji władz w zwalczaniu takich problemów.

(Alice Taylor | Exit.al | tłum. Kinga Wysocka)